24, నవంబర్ 2016, గురువారం

సమస్య - 2208 (మతిహీన పురుషు...)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...

"మతిహీన పురుషు నుతింప మాన్యులు సుమ్మీ"  
లేదా...
"మతిహీనాచల భావ పూరుషుని సన్మానింప సంభావ్యమే"
ఈ సమస్యను పంపిన పోచిరాజు కామేశ్వర రావు గారికి ధన్యవాదాలు.

56 వ్యాఖ్యలు:

  1. హితమేమి గలుగ బోదిల
    మతిహీన పురుషు నుతింప; మాన్యులు సుమ్మీ!
    గతమెంత వెక్కిరించిన,
    వ్రతమానంబైన బ్రతుకు వలచెడి వారల్!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. శిష్ట్లా శర్మ గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.
      'వ్రతమానము'....?

      తొలగించు
    2. 'వ్రత నిష్ఠంబైన...' అంటే బాగుంటుందేమో?

      తొలగించు
    3. గురువుగారూ....వ్రతౌన్నత్యముగల....అనే అర్థం లో వాడాను.....మీరు సూచించినవిధముగా...వ్రత నిష్ట.. బాగుంది... సవరిస్తాను.... ధన్యవాదములు.

      తొలగించు
  2. భారతీయ ఆదర్శ ప్రధాన మంత్రి:


    అతివినయమ్ము నటించక
    మతవాదుల నడ్డగించి మౌనవ్రతుడౌ
    యతివోలె వసించెడు దు
    ర్మతిహీన పురుషు నుతింప మాన్యులు సుమ్మీ!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. ప్రభాకర శాస్త్రి గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  3. యతిరాజులు కొందరిలను
    మతిహీనుల వోలెనుంద్రు మాయా విముఖుల్
    గతి నీవేయని జని యా
    మతిహీన పురుషు నుతింప మాన్యులు సుమ్మీ"

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. అశ్వత్థ నారాయణ మూర్తి గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  4. మంగళంపల్లి వారికి శ్రద్ధాంజలి
    సీ.
    కీర్తనల్పాడుచో గీర్వాణి తలయూచి
    కచ్చపిని విడచు కంజుఁమరచు
    నవరాగ సృజనలో నలువనాఁకటఁదోసి
    పుట్టించుటెట్లనో పొసగ జూపు
    నాదానుసంధాను నైపుణ్య ధాటిలో
    నారదతుంబురుల్ నాన బరచు
    స్వరమును విప్పెనా సర్వంబు మరపించు
    సరిలేరు నాకంచు సందడించు

    తే.గీ
    మంగళంపల్లి గళములో మార్దవంబు
    బాలమురళిగానాద్భుత పాటవంబు
    కోటి కోయిల లకునైన కొంతరాదు
    మరల నికపుట్టడిటువంటి స్వరపు జోదు

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. మూర్తి గారూ,
      చక్కని సీసపద్యంతో మంగళంపల్లి వారికి అందించిన శ్రద్ధాంజలి బాగున్నది.

      తొలగించు


  5. అతిగా మాటల్లాడెడి
    మతిహీన పురుషు నుతింప, మాన్యులు సుమ్మీ
    చితికెదరు బతుకున నిజ
    మ్ము, తెలివి గలిగి మెలగవలె మూర్ఖుల తోడన్!

    జిలేబి

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. జిలేబీ గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.
      'అతిగా మాటల నాడెడి...' అనండి.

      తొలగించు
  6. అతిగా ప్రేమను పంచుతు
    మతిహీన పురుషు నుతింప ,మాన్యులు సుమ్మీ
    వెతలను దాటుచు తెలివిగ
    పతనము గాకుండ నిలను ప్రఖ్యాతు లగున్

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. అక్కయ్యా,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.
      'గాకుండ యిలను...' అనండి.

      తొలగించు
    2. అతిగా ప్రేమను పంచుతు
      మతిహీన పురుషు నుతింప ,మాన్యులు సుమ్మీ
      వెతలను దాటుచు తెలివిగ
      పతనము గాకుండ యిలను ప్రఖ్యాతు లగున్

      తొలగించు
  7. డా.పిట్టా
    గతులను గానని జగతి
    న్నతిగా కర్మలను జేయు నరవరు కంటెన్
    ధృతినింద్రియ నిగ్రహ దు
    ర్మతిహీన పురుషు నుతింప మాన్యులు సుమ్మీ!
    వ్రతముల్ వాయనముల్ సుయాగములు సంభ్రాంతిన్ఘటింపించి వై
    ధృతినిన్ మౌఢ్య విచారధారల నిలన్ రిక్కించి పెన్ జీకటిన్
    గతినిన్నెంచక నిగ్రహత్వ పరతన్ గవ్వించు యోగాత్మ దు
    ర్మతిహీనాచల భావపూరుషుని సన్మానింప సంభావ్యమే!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. పిట్టా సత్యనారాయణ గారూ,
      మీ రెండు పూరణలు బాగున్నవి. అభినందనలు.

      తొలగించు
  8. కం. చతురత యొకింత లేకయె
    మతిమంతుడనని భ్రమించి మాయల జేయ
    న్నతిగా వర్తిలు చుండెడి
    మతిహీన పురుషు నుతింప మాన్యులు సుమ్మీ !

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. గుఱ్ఱం జనార్దన రావు గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  9. మ.గతి తప్పెన్నని సంస్కరింప దొడగెన్ గాపాడ దేశమ్మునే !
    మతిమంతుల్ వలదన్న గాని వినకే మాయల్ తనన్ గ్రమ్మగన్
    వ్యతిరేకింపక మెచ్చుకోలు తగునే వ్యాపార దుర్నీతులన్?
    "మతిహీనాచల భావ పూరుషుని సన్మానింప సంభావ్యమే"

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. జనార్దన రావు గారూ,
      మీ వృత్త పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  10. మతిహీనుల మాటయ యిది
    మతిహీన పురుషు నుతింప మాన్యులు సుమ్మీ
    మతిగల వారెవ్వరు మఱి
    యతిగా గొఱగాని మాట లాడరు ధరణిన్

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. పోచిరాజు సుబ్బారావు గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  11. ఈ వ్యాఖ్యను రచయిత తీసివేశారు.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. ఈ పద్య ద్వయమున నర్థ ద్వయమును గ్రహింప మనవి.

      నుతజల సన్ముఖ ధౌతున్
      గత కల్మష దర్ప భాస కర్మాసక్తున్
      ధృతరాగమానస, కలుష
      మతిహీన పురుషు నుతింప మాన్యులు సుమ్మీ


      నత భావోద్ధిత కార్య సంచయ సువిన్యాసాత్త సంతోషినిన్
      శ్రుతి హేలాభవ చిత్త మానవు సదా రోషద్యుతిక్షీణునిన్
      హిత కామార్థ విభూతి పూజ్యు సతతై కైకాంబ రాచ్ఛాదితున్
      మతిహీనాచల భావ పూరుషుని సన్మానింప సంభావ్యమే

      తొలగించు
    2. పోచిరాజు కామేశ్వర రావు గారూ,
      శబ్దశోభను సంతరించుకున్న మీ రెండు పూరణలు అత్యద్భుతంగా ఉన్నవి. అభినందనలు.
      రూఢ్యర్థం బోధ పడింది. అన్యార్థం అవగాహనకు అందలేదు. మీరు వివరిస్తే బాగుంటుంది.

      తొలగించు
    3. పూజ్యులు శంకరయ్య గారికి వందనములు. ధన్యవాదములు.

      ప్రథమ పూరణ:
      మొదటి అర్థము:
      నుతజల సన్ముఖ ధౌతున్= మంచి నీటితో కడిగిన ముఖము వాడు; గత కల్మష దర్ప భాస= పోయినకల్మష దర్పములతో భాసిస్తున్న; కర్మాసక్తున్ = కర్మలనిష్ట పడువాడు; ధృతరాగమానస = అనురాగముతో నిండిన మనసు వాడు; కలుష మతిహీన= కలుషపు బుద్ధి లేని; పురుషు నుతింప మాన్యులు సుమ్మీ = పురుషు నుతింప మాన్యులే.

      రెండవ అర్థము:
      నుతజ=పొగడ్తల వలన కలిగిన ; లసన్ముఖ= వెలిగిన ముఖము; ధౌతున్= కడిగిన వాడు;
      గత కల్మష దర్ప భాస= పూర్వపు కల్మషము గర్వములు ప్రకాసమానమగు; కర్మాసక్తున్ = కర్మలనిష్ట పడువాడు; ధృత రాగ మానసకలుష= నిశ్చయమైన మాత్సర్యపు మనస్సుచేత కలుషితమైన వాడు;
      పురుషు నుతింప మాన్యులు సుమ్మీ = పురుషు నుతింప మాన్యులే?

      ద్వితీయ పూరణ:
      మొదటి అర్థము:
      నత భావోద్ధిత కార్య సంచయ సువిన్యాసాత్త సంతోషినిన్ = లోతైన భావములతో పుట్టిన కార్య సమూహముల సు రచన తో పొండబడిన సంతోషము కలవానిని;
      శ్రుతి హేలాభవ చిత్త మానవు = శ్రుతి హేలా + అభవ చిత్త మానవు= వేదములందు తిరస్కారము పుట్టని మనస్సు గల మానవుని;
      సదా రోష ద్యుతి క్షీణునిన్ = ఎల్లప్పుడు రోషపు కాంతి లేని వాని; హిత కామార్థ విభూతి పూజ్యు = హితములైన కామము, అర్థము, ఐశ్వర్యముల వలన పూజింపబడు వాడు;
      సతత+ఏక+ఏక+అంబర+ఆచ్ఛాదితున్ = ఎల్లప్పుడు అంబరమే ఆచ్ఛాదన (కప్పు) గా కలవాడు
      మతిహీనాచల భావ పూరుషుని = కోరికలు లేని వాడు, స్థిరమైన భావములు కలవానిని
      సన్మానింప సంభావ్యమే.

      రెండవ అర్థము:
      నత భావోద్ధిత కార్య సంచయ సువిన్యాసాత్త సంతోషినిన్ = వంకర భావములతో పుట్టిన కార్య సమూహముల సు రచన తో నపహరింప బడిన సంతోషము కలవానిని;
      శ్రుతి హేలాభవ చిత్త మానవు = శ్రుతి హేలా + భవ చిత్త మానవు = వేదములందు తిరస్కారము పుట్టు మనస్సు గల మానవుని;
      సదా రోష ద్యుతి క్షీణునిన్ = ఎల్లప్పుడు రోష కాంతులచేత క్షీణుని;
      హిత కామార్థ విభూతి పూజ్యు = హితములైన కామము, అర్థము, ఐశ్వర్యముల శూన్యుడు;
      సతతైకైకాంబరాచ్ఛాదితున్ = ఎల్లప్పుడు నేక వస్త్రము నాచ్ఛాదన గా కలవాడు;
      మతిహీనాచల భావ పూరుషుని = మతి హీనుడు, కొండ వంటి (కఠిన) భావములు కలవానిని;
      సన్మానింప సంభావ్యమే?

      తొలగించు
    4. విజ్ఞులు, కవివరేంద్రులు, కామేశ్వర రావు గారు:

      మీరు అష్టదిగ్గజాలలో ఒకరైన వారు. మా అదృష్టం!!!

      తొలగించు
    5. శాస్త్రి గారు నమస్సులు. అష్ట దిగ్గజములకు నాకు హస్తిమశకాంతరము.

      తొలగించు
    6. కామేశ్వరరావుగారూ, ద్వ్యర్థ పద్యాలతో మీకవనవిన్యాసవిన్నాణము అత్యద్భుతం

      తొలగించు
    7. ఆర్యా!
      అత్యద్భుత పద్యరచన.
      నమస్కారములు.

      తొలగించు
    8. ఆర్యా మూర్తి ద్వయములకు నమశ్శతములు.

      తొలగించు
  12. గతి లేకున్నను తలపరు
    మతి హీన పురుషు నుతింప! మాన్యులు సుమ్మీ
    చితికిన బ్రతుకుల నైనను
    చతికిల బడక కొనసాగు సామాన్యులిలన్!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. శ్రీధర రావు గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  13. ధృతిసడలి కుక్కతోకను
    గతినీవే యంచు పట్ట గౌతమి నీదన్
    జతపడున ఫలిత మెవ్విధి
    మతిహీన పురుషు నుతింప మాన్యులు సుమ్మీ?

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  14. అతిగా సేవల నిర్వహించ తన కత్యంతంపు ప్రావీణ్యతల్
    చతురాస్యుండిడెనంచుపల్కికరమౌ చాతుర్యమున్ జూపుచున్
    ధృతితో గద్దెల నెక్కుచున్ జనములన్ దీనత్వమున్ ద్రోయు దు
    ర్మతిహీనాచల భావ పూరుషుని సన్మానింప సంభావ్యమే?

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. అన్నపరెడ్డి సత్యనారాయణ రెడ్డి గారూ,
      మీ రెండు పూరణలు బాగున్నవి. అభినందనలు.

      తొలగించు
  15. అతివాదము శ్రేయమనెడి
    మతి హీన పురుషు నుతింప మాన్యులు సుమ్మీ
    పతనము జెందిన నేతలు
    చతురతతో దోచుకొనెడి సహచరు లెల్లన్

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. కెంబాయి తిమ్మాజీ రావు గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  16. వెతలను కలిగించునిలను
    మతిహీనపురుషు నుతింప, మాన్యులుసుమ్మీ
    ప్రతికూలములెదురైనను
    గతితప్పక జీవితమును గడిపెడువారే!!!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  17. సతతానందభరాత్ముడై వెలుగుచున్ సన్మార్గసంచారియై
    స్తుతి కర్హంబగు కర్మ చేయు ఘనునిన్ శుద్ధస్వభావాన్వితున్
    క్షితి సర్వోత్తముగా గణించ వలయున్ క్షిప్రాగ్రహగ్రస్తు నా
    మతిహీనాచలభావ పూరుషుని సన్మానింప సంభావ్యమే?

    స్తుతమతులను గీర్తించిన
    నతులితయశ మందుకొనెద రటుగాకుండన్
    క్షితి నెట్లౌదురు దుష్టుని
    మతిహీన పురుషు నుతింప మాన్యులు? సుమ్మీ!
    హ.వేం.స.నా.మూర్తి

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. మూర్తి గారూ,
      మీ రెండు పూరణలు బాగున్నవి. అభినందనలు.

      తొలగించు
  18. అతిథులను గౌర వించుచు
    సతతము మాతా పితరుల చరణమ్ములనే
    క్రతువుగ పూజించెడు దు
    ర్మతిహీన పురుషు నుతింప మాన్యులు సుమ్మీ

    శితికంఠేశుని నామమున్ దలవడే చింతింపడే మోక్షమున్
    హితమున్ గూర్చడు తల్లిదండ్రులకు దానిష్టంబునే జూపడే
    వెతలన్ దీర్చగ, స్వార్థమున్ విడువడే విత్తంబునే పొంద, నా
    మతిహీనాచల భావ పూరుషుని సన్మానింప సంభావ్యమే

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. విరించి గారూ,
      మీ రెండు పూరణలు బాగున్నవి. అభినందనలు.

      తొలగించు
  19. అతిదుర్నీతులు లోకమందలమగా నన్యాయకృత్యంబులీ
    క్షితిపై నిత్యము విస్తృతంబులగుచున్ చేకూర్చగా క్రౌర్యతన్
    వ్రతహీనాత్ములు నిండియున్న జగతిన్ వాదేల తథ్యంబుగా
    మతిహీనాచలభావపూరుషుని సన్మానింప సంభావ్యమే.
    హ.వేం.స.నా.మూర్తి

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  20. గతి తప్పిన మనసులు పరి

    ణతి నొందగ తగు చికిత్స నందించుటకై

    యతనము జేయు తలంపున

    మతిహీన పురుషు నుతింప మాన్యులు సుమ్మీ!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. నాగేశ్వర రావు గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  21. స్థితిమంతుండని తమకున్
    హితమొన గూర్చునను స్వార్థ మిమడఁగ మదిలో
    నతిశయ పూరిత వాక్కుల
    మతిహీన పురుషు నుతింప మాన్యులు సుమ్మీ?

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. సహదేవుడు గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  22. కృత కర్ముడనంగ దగునె
    మతిహీన పురుషు నుతింప? మాన్యులు సుమ్మీ!
    స్తుతియించుచు పరమాత్ముని
    చతురానను చెంత జేర సంసిద్ధులిలన్

    నిన్నటి సమస్యకు నా పూరణ

    నవనీత సమాన గళము
    నవరసములు చిలుక వినక నరుపులె మెచ్చన్
    దివిసేమంబని దలతువ?
    భువి వీడితి వేల బాల మురళీకృష్ణా?

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. భాగవతుల కృష్ణారావు గారూ,
      మీ రెండు పూరణలు బాగున్నవి. అభినందనలు.

      తొలగించు
  23. అతిహేయమగును గాదే
    మతిహీన పురుషు నుతింప;మాన్యులు సుమ్మీ
    హితమును దెలిపెడివారలు
    సతతము వారిని కొలువగ సంతసమబ్బున్.

    2.నుతియించుచు సాధువులను
    యతి పుంగవులను మరువక హరుషము తోడన్
    సతతము జీవించెడి దు
    ర్మతిహీన పురుషు నుతింప మాన్యులు సుమ్మీ.

    3.హితమెనగూడదు నెపుడును
    మతిహీన పురుషు నుతింప;మాన్యులు సుమ్మీ
    యతివర్యుల కొలుచుచు సు
    వ్రతముల నొనరించువారు వసుధను గనుమా.

    డా.బల్లూరి ఉమాదేవి.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. డా. బల్లూరి ఉమాదేవి గారూ,
      మీ మూడు పూరణలు బాగున్నవి. అభినందనలు.

      తొలగించు