21, సెప్టెంబర్ 2017, గురువారం

సమస్య - 2470 (హర్మ్యమ్మున వెదుక...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"హర్మ్యమ్మున వెదుకఁ దగునె యానందమ్మున్"

20, సెప్టెంబర్ 2017, బుధవారం

సమస్య - 2469 (విజ్ఞత లేనట్టి నరుఁడె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"విజ్ఞత లేనట్టి నరుఁడె విజయము నందున్"
ఈ సమస్యను పంపిన మిట్టపెల్లి సాంబయ్య గారికి ధన్యవాదాలు.

19, సెప్టెంబర్ 2017, మంగళవారం

సమస్య - 2468 (భారవియె రచించె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"భారవియె రచించె భారతమును"
(లేదా...)
"భారవి వ్రాసె భారతముఁ బాడిరి దానిని రాఘవాత్మజుల్"
(డా. దేవరపల్లి ప్రభుదాస్ గారికి ధన్యవాదాలతో...)

18, సెప్టెంబర్ 2017, సోమవారం

సమస్య - 2467 (మల్లెలు గడు నల్లనయ్యె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"మల్లెలు గడు నల్లనయ్యె మాలలు గట్టన్"
(లేదా...)
"మల్లెలు నల్లబాఱినవి మాలల నల్లెడి వేళ చిత్రమే"
(డా. దేవరపల్లి ప్రభుదాస్ గారికి ధన్యవాదాలతో...)

17, సెప్టెంబర్ 2017, ఆదివారం

సమస్య - 2466 (కనుల రెప్ప లకట...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"కనుల రెప్ప లకట కత్తు లాయె"
(లేదా...)
"కన్నుల రెప్పలే యకట కత్తులుగా ననుఁ జీల్చె నిల్వునన్"
(బి.వి.వి.హెచ్.బి. ప్రసాద రావు గారికి ధన్యవాదాలతో...)

16, సెప్టెంబర్ 2017, శనివారం

సమస్య - 2465 (సత్కార్యమ్ములె మన...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"సత్కార్యమ్ములె మన కపజయ కారణముల్"
ఈ సమస్యను సూచించిన  గుఱ్ఱం జనార్దన రావు గారికి ధన్యవాదాలు.

15, సెప్టెంబర్ 2017, శుక్రవారం

ఆహ్వానము


సమస్య - 2464 (ధరలు తగ్గిన...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"ధరలు తగ్గిన జగమెల్లఁ దల్లడిల్లె"

14, సెప్టెంబర్ 2017, గురువారం

సమస్య - 2463 (హరియే మహ్మదు...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"హరియే మహ్మదు కుదురుగ హరుఁ డేసు గదా"
ఈ సమస్యను పంపిన 'జిలేబీ' గారికి ధన్యవాదాలు.

13, సెప్టెంబర్ 2017, బుధవారం

ఒకరి ఆత్మకథలో నా ప్రస్తావన!


మా మేనబావ మిట్టపల్లి సారయ్య ఆత్మకథ ‘స్మృతికణాలు”లో అక్కడక్కడ నా ప్రస్తావన ఉంది. అందులో ఒకటి...
కంది శంకరయ్య
..........................
నేను ఆరో తరగతిలో ఉండగా ఒక సంఘటన జరిగింది.
ఎవరో ఒక పండితుడు, అష్టావధాని మా బడికి వచ్చాడు. అతడు మా ఉపాధ్యాయులు ఇచ్చిన సమస్యలను పూరించాడు. చివరగా నేనొక సమస్యను ఇచ్చాను.
“రాధా! యిటు రమ్మటంచు రాముడు పిలిచెన్”
ఇది కందపద్యం నాలుగో పాదం. దీన్ని ఆ ఆశుకవి పూరించలేకపోయాడు. చివరికి నన్నే అడిగాడు.
నేను రామాయణ సందర్భాన్ని చెప్పాను. “రాముడు వనవాసానికి వెళ్తున్నపుడు దారిలో విరాధుడు అనే రాక్షసుడు సీతను అపహరించి పారిపోతూ వుంటాడు” అని.
కవిగారికి ఆ సందర్భం స్ఫురించలేదు. చివరికి నేనే చెప్పాను “విరాధా! యిటు రమ్మటంచు రాముడు పిలిచెన్” అని పూరిస్తే చక్కగా సరిపోతుందని.
మా తెలుగు పండితులు లక్ష్మీనరసింహాచార్యుల వారు సంతోషించారు. కవిగారు అవమానం పొందారు.
ఆరో తరగతిలో నాకు ఛందోజ్ఞానం ఎలా కలిగిందని మీరు అడగవచ్చు.
మా పెదమామ కంది వీరస్వామి కొడుకు కంది శంకరయ్యతో నాకు బంధుత్వం కన్నా స్నేహం ఎక్కువ. నేను ఆరో తరగతిలో వుండగానే అతను హెచ్.ఎస్.సి. పరీక్ష రాసి ఉన్నాడు.  అతనికి చిన్నప్పటినుంచి సాహిత్య పరిజ్ఞానం ఉంది. అప్పటికే తెలుగు ప్రాచీన కావ్యాలను తెగ చదివేవాడు. చిలుకమఱ్ఱి రామానుజాచార్యుల శిష్యుడు. ఆచార్యుల వారు మట్టెవాడ హైస్కూలులో తెలుగు పండితులు. వారు అప్పటికే కళ్యాణ రాఘవము, గీతాంజలి వంటి కావ్యాలు వ్రాశారు. ఒక ఎండాకాలం సెలవుల్లో ఆచార్యులు తమ స్వగ్రామం జఫర్‍గఢ్ వెళ్ళారు. మా శంకరయ్యకు ఛందస్సు నేర్చుకోవాలని కోరిక. సెలవుల్లో కాలినడకన జఫర్‍గఢ్ వెళ్ళి గురువుగారి దగ్గర వారం రోజులుండి ఛందస్సు నేర్చుకొని వచ్చాడు. వచ్చీ రావటం మా యింటికే వచ్చి నాకూ కొంచెం నేర్పాడు. వీలు చిక్కినప్పుడల్లా లఘువులు, గురువులు, గణాలు, యతి ప్రాసలు, పద్యలక్షణాలు వివరంగా చెప్పేవాడు. పనిలో పనిగా వేటూరి ప్రభాకర శాస్త్రి గారి చాటుపద్య మణిమంజరి కూడా ఇచ్చి తెలుగులో సమస్యలను ఇచ్చే పద్ధతిని కూడా చెప్పాడు. ఆ సందర్భంలోనే నేను పైన ఇచ్చిన సమస్యను, దానికి తన పూరణను చెప్పాడు.
ఆ ప్రభావంతోనే నేను అవధాని గారికి సమస్య నిచ్చి అవమానం మిగిల్చాను.

అప్పటినుండి నన్ను అధ్యాపకులు, తోటి విద్యార్థులు ప్రత్యేక దృష్టితో చూడడం మొదలుపెట్టారు.

దత్తపది - 123 (కన్ను-ముక్కు-చెవి-నోరు)

కన్ను - ముక్కు - చెవి - నోరు
పై పదాలను అన్యార్థంలో ఉపయోగిస్తూ
రామాయణార్థంలో
నచ్చిన ఛందస్సులో పద్యాన్ని వ్రాయండి.
నా పూరణ....

మిథిల రామున కన్నులమిన్న నిచ్చె
దేహ ముక్కైన గుహుడు నదిం దరించె
శబరి తినిపించె వివిధ వృక్షముల పండ్లు
సాయపడె నేలనో రుమాసతి మగండు.

12, సెప్టెంబర్ 2017, మంగళవారం

సమస్య - 2462 (తద్దినమే శుభమిడు...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"తద్దినమే శుభ మిడునట తథ్యము సుమ్మీ"
(లేదా...)
"తద్దినమే శుభం బిడుట తథ్య మటంచు వచించె విజ్ఞుఁడై"
(ఈ సమస్యను పంపిన గుఱ్ఱం సీతాదేవి గారికి ధన్యవాదాలు)

11, సెప్టెంబర్ 2017, సోమవారం

సమస్య - 2461 (రంగని ఛీ యనిరి...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"రంగని ఛీ యనిరి పాండురంగని భక్తుల్!"
(ఈ సమస్యను పంపిన గుఱ్ఱం జనార్దన రావు గారికి ధన్యవాదాలు)

10, సెప్టెంబర్ 2017, ఆదివారం

సమస్య - 2460 (చక్కెర చేదనుట...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"చక్కెర చేదనుట విబుధ సమ్మతమె కదా"
(బి.వి.వి.హెచ్.బి. ప్రసాద రావు గారికి ధన్యవాదాలతో...)

9, సెప్టెంబర్ 2017, శనివారం

సమస్య - 2459 (తండ్రులకు మ్రొక్కెను...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"తండ్రులకు మ్రొక్కెను పతివ్రతా సుతుండు"
(దూరదర్శన్ వారి సమస్య...బి.వి.వి.హెచ్.బి. ప్రసాద రావు గారికి ధన్యవాదాలతో...)

8, సెప్టెంబర్ 2017, శుక్రవారం

సమస్య - 2458 (జింకను గని తత్క్షణమ్మె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"జింకను గని తత్క్షణమ్మె సింహము పారెన్"
(లేదా...)
"జింకను గాంచి తత్క్షణమె సింహము పారె నదేమి చిత్రమో"
ఈ సమస్యను పంపిన గుఱ్ఱం జనార్దన రావు గారికి ధన్యవాదాలు.

7, సెప్టెంబర్ 2017, గురువారం

సమస్య - 2457 (పండితులు వసింపని...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"పండితులు వసింపని ధర పావనము గదా"
ఈ సమస్యను పంపిన మిట్టపెల్లి సాంబయ్య గారికి ధన్యవాదాలు.

6, సెప్టెంబర్ 2017, బుధవారం

సమస్య - 2456 (దొంగలతో దొరలు గలిసి...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"దొంగలతో దొరలు గలిసి దోచెదరు గదా"
(లేదా...)
"దొంగలతో దొరల్ గలిసి దోపిడి సేయుటె నీతి యిద్ధరన్"
ఈ సమస్యను సూచించిన గుఱ్ఱం జనార్దన రావు గారికి ధన్యవాదాలు. 

5, సెప్టెంబర్ 2017, మంగళవారం

న్యస్తాక్షరి - 47 (గు-రు-పూ-జ)

అంశము- ఉపాధ్యాయ దినోత్సవము
ఛందస్సు- తేటగీతి
స్యస్తాక్షరములు... 
అన్ని పాదాల మొదటి అక్షరములు వరుసగా "గు - రు - పూ - జ" ఉండవలెను.

4, సెప్టెంబర్ 2017, సోమవారం

దత్తపది - 122 (అవ్వ-తాత-అత్త-మామ)

అవ్వ - తాత - అత్త - మామ
పై పదాలను అన్యార్థంలో ఉపయోగిస్తూ
భారతార్థంలో
నచ్చిన ఛందస్సులో పద్యాన్ని వ్రాయండి.

3, సెప్టెంబర్ 2017, ఆదివారం

సమస్య - 2455 (రాతిరి సూర్యుండు...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"రాతిరి రవి నభమునన్ దిరంబుగ వెలిగెన్"
(లేదా...)
"రాతిరి సూర్యబింబము తిరంబుగ వెల్గె విహాయసమ్మునన్"

2, సెప్టెంబర్ 2017, శనివారం

సమస్య - 2452 (విష్ణువె హాలాహలమను...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"విష్ణువె హాలాహలమను విషమును గ్రోలెన్"
ఈ సమస్యను సూచించిన గుఱ్ఱం సీతాదేవి గారికి ధన్యవాదాలు.

1, సెప్టెంబర్ 2017, శుక్రవారం

రేపు గుంటూరులో కవిసమ్మేళనం!

రేపు గుంటూరులో జరిగే కవిసమ్మేళనానికి నేను వెళ్తున్నాను. 
శంకరాభరణం బ్లాగు కవిమిత్రులు ఎవరైనా కలిసే అవకాశం ఉందా? 
ఆ ప్రాంతపు కవులకు ఇదే ఆహ్వానం!

చతురంగ బంధ పార్వతీ ప్రార్ధన

చతురంగ బంధ సీస పార్వతీ ప్రార్ధన

నగజాత, యాదవి, నగనందిని, గిరిజ,
                 అంబిక, అద్రిజ ,యమున, నాగ
హారుని దేవేరి,ఆదిశక్తి, అనంత,
          మలయ నివాసిని ,మాత ,సౌమ్య,
చేతన సఖి,గట్టుధీత, నగపు సూన,
          శరవణ భవమాత, సర్వలోక
సేవితా ,శారదా, శివసత్తి, మాలినీ,
          దక్ష తనూభవ, దాక్షి, సింహ
యాన, శ్రీ నీల లోహిత ,అగజ ,హిమజ
అజిత సాప్తపదీన జాయజితి  సహిత,
వాజస సహధర్మ చరిణీ, భవ్య, శ్రీ గ
జాన నోల్లఘనంబుగా సంతు గోరి
(సింహ వాహినీ నీ సేవ  చేసినాము)

                             రచన  పూసపాటి కృష్ణ సూర్య కుమార్ 

సమస్య - 2453 (తరువులన్ రక్ష సేయుట...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"తరువులన్ రక్ష సేయుట తగని చర్య"
ఈ సమస్యను సూచించిన గుఱ్ఱం సీతాదేవి గారికి ధన్యవాదాలు.

31, ఆగస్టు 2017, గురువారం

సమస్య - 2454 (గురువారమ్మని పిలువఁగ...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"గురువారమ్మని పిలువఁగఁ గుపితుం డయ్యెన్"
ఈ సమస్యను పంపిన గుఱ్ఱం జనార్దన రావు గారికి ధన్యవాదాలు.

30, ఆగస్టు 2017, బుధవారం

సమస్య - 2451 (సరసీరుహనేత్ర కొక్క...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"సరసీరుహనేత్ర కొక్క స్తనమే కనుమా"
('అవధాన విద్యాసర్వస్వము' గ్రంథం నుండి)

29, ఆగస్టు 2017, మంగళవారం

సమస్య - 2450 (గాజులు గల్లనగ...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"గాజులు గల్లనఁగఁ గ్రీడి గాండివ మెత్తెన్"
లేదా...
"గాజులు గల్లుగల్లనఁగఁ గవ్వడి గాండివ మెత్తెఁ గ్రుద్ధుఁడై"

28, ఆగస్టు 2017, సోమవారం

సమస్య - 2449 (ద్రౌపది మెడలోఁ గృష్ణుఁడు...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"ద్రౌపది మెడలోఁ గృష్ణుఁడు తాళిఁ గట్టె"
ఈ సమస్యను పంపిన పూసపాటి కృష్ణ సూర్యకుమార్ గారికి ధన్యవాదాలు.

27, ఆగస్టు 2017, ఆదివారం

సమస్య - 2448 (వరమే పదితలలవాని...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"వరమే పదితలలవాని ప్రాణముఁ దీసెన్"
ఈ సమస్యను పంపిన గుఱ్ఱం జనార్దన రావు గారికి ధన్యవాదాలు.

26, ఆగస్టు 2017, శనివారం

సమస్య - 2447 (పార్థసారథి పరిమార్చె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"పార్థసారథి పరిమార్చెఁ బాండవులను"
ఈ సమస్యను పంపిన మిట్టపల్లి సాంబయ్య గారికి ధన్యవాదాలు.

25, ఆగస్టు 2017, శుక్రవారం

రథబంధ గణేశ స్తుతి

రచన - పూసపాటి కృష్ణ సూర్యకుమార్
ఇది రధ బంధ సీస పద్యము. 'శం' నుంచి మొదలు పెట్టి 'శాంకరి' నుంచి చదివి మరల 'కొమరా' నుంచి చదువు కోవాలి. ఎడమ నుంచి కుడి, కుడి నుంచి ఎడమకు చదువుకోవాలి. నిలువుగా ఉన్న మధ్య అక్షరములు కలిపి చదువుకున్న (ఎర్ర అక్షరములు) "శంకరాభరణం కవులకు వినాయక చవితి శుభాకాంక్షలు" అన్న సందేశము వచ్చును.

గణేశ స్తుతి (రధ బంధ సీసము)
శం శాంకరి కొమరా, చంద్ర చూడ శుభ త
          నయ, బొజ్జ దేవర, నాగ సూత్ర
ధర, వారణంపు వదన, నిత్య మోదక
          వాంఛితా, పరమేష్టి భావుక, గణ
నాధా, ఎలుక వాహనా, కుమారాగ్రజా
          విలసితంపు వదనా, విఘ్న రాజ
సుప్రదీపాయ, శుభప్రదా, జిష్ణవే,
          యేకదంతా, సర్వలోక నాధ,

చదిర వీక్షితా, భువిజన సమ్మతి విత
రణ, శుభ ప్రదాత, వ్యాస భారత విధాత,
యెపుడు కాంచుచు, తప్పుల నెప్పుడు క్షమ
చూపి దీనుల బాధలు బాపు మయ్య! 

సమస్య - 2446 (ఎలుక వడఁకె...)

కవిమిత్రులారా,

ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"ఎలుక వడఁకె వినాయకుఁ డెక్కు ననుచు"
లేదా...
"ఎలుక వడంకె విఘ్నపతి యెక్కుటకై చనుదెంచఁ గాంచియున్"

24, ఆగస్టు 2017, గురువారం

సమస్య - 2445 (రామభద్రునకున్...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"రామభద్రునకున్ ధర్మరాజు సుతుఁడు"
ఈ సమస్యను పంపిన పూసపాటి కృష్ణ సూర్యకుమార్ గారికి ధన్యవాదాలు.

23, ఆగస్టు 2017, బుధవారం

సమస్య - 2444 (పాలిచ్చిన తన జనకుని...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"పాలిచ్చిన తన జనకుని భజియింపవలెన్"
ఈ సమస్యను పంపిన గుఱ్ఱం జనార్దన రావు గారికి ధన్యవాదాలు.

22, ఆగస్టు 2017, మంగళవారం

సమస్య - 2443 (హింసకుఁ బాల్పడెడివాఁడె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"హింసకుఁ బాల్పడెడివాఁడె హితమును గూర్చున్"
ఈ సమస్యను పంపిన గుఱ్ఱం జనార్దన రావు గారికి ధన్యవాదాలు.

21, ఆగస్టు 2017, సోమవారం

సమస్య - 2442 (మానవుఁడే దానవుఁడును...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"మానవుఁడే దానవుఁడును మాధవుఁ డయ్యెన్"
ఈ సమస్యను పంపిన మిట్టపల్లి సాంబయ్య గారికి ధన్యవాదాలు.

20, ఆగస్టు 2017, ఆదివారం

సమస్య - 2441 (వనమా సాహస మింత...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"వనమా సాహస మింత చెల్లదు సుమా బాగోగు లూహింపుమా"
కొప్పరపు సోదర కవుల పూరణము...
ధనమానంబులఁ గొల్లవెట్టి కులగోత్రవ్యక్తి బోదట్టి దు
ర్వనితాసంగమ మెచ్చఁబెట్టి పవలున్ రాత్రుల్ నను న్మోహపా
శ నిబద్ధాత్ము నొనర్చె దేమిటికి? నీ సౌభాగ్య మెన్నాళ్ళు యౌ
వనమా! సాహస మింత చెల్లదు సుమా! బాగోలు లూహింపుమా.

19, ఆగస్టు 2017, శనివారం

సమస్య - 2440 (మత్తుమందు సేవించుట...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"మత్తుమందు సేవించుట మంచిదె కద"
ఈ సమస్యను పంపిన మిట్టపల్లి సాంబయ్య గారికి ధన్యవాదాలు.

18, ఆగస్టు 2017, శుక్రవారం

సమస్య - 2439 (గురువుల పదసేవ...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"గురువుల పదసేవఁ జేయఁ గూడదు శిష్యా!"
ఈ సమస్యను సూచించిన గుఱ్ఱం సీతాదేవి గారికి ధన్యవాదాలు.

17, ఆగస్టు 2017, గురువారం

సమస్య - 2438 (విజయసారథి జన్మించె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"విజయసారథి జన్మించె విపినమందు"
ఈ సమస్యను పంపిన మిట్టపల్లి సాంబయ్య గారికి ధన్యవాదాలు.

16, ఆగస్టు 2017, బుధవారం

సమస్య - 2437 (కాముఁడు వెన్నెలలు గురిసె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"కాముఁడు వెన్నెలలు గురిసెఁ గంతుఁడు మెచ్చన్"

15, ఆగస్టు 2017, మంగళవారం

న్యస్తాక్షరి - 46 (స్వ-తం-త్ర-ము)


అంశము- స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకలు
ఛందస్సు- తేటగీతి
స్యస్తాక్షరములు...
మొదటి పాదం మొదటి గణం మొదటి అక్షరం 'స్వ'
రెండవ పాదం రెండవ గణం మొదటి అక్షరం 'తం'
మూడవ పాదం మూడవ గణం మొదటి అక్షరం 'త్ర'
నాల్గవ పాదం నాల్గవ గణం మొదటి అక్షరం 'ము'

14, ఆగస్టు 2017, సోమవారం

సమస్య - 2436 (కుంతీపుత్రుఁడు...)

కవిమిత్రులారా,
శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి శుభాకాంక్షలు!

ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"కుంతీపుత్రుఁడు వినాయకుఁడు గద శిష్యా!"

13, ఆగస్టు 2017, ఆదివారం

సమస్య - 2436 (ద్రోహుల శిక్షించుట...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"ద్రోహుల శిక్షించుట ఘనదోషము గాదే"
ఈ సమస్యను పంపిన గుఱ్ఱం సీతాదేవి గారికి ధన్యవాదాలు.

12, ఆగస్టు 2017, శనివారం

సమస్య - 2435 (తమ్ముని కొడుకు...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"తమ్ముని కొడుకు పెండ్లికిఁ దగదు చనగ"

11, ఆగస్టు 2017, శుక్రవారం

దత్తపది - 121 (అరిసె-గారె-పూరి-వడ)

అరిసె - గారె - పూరి - వడ
పై పదాలను అన్యార్థంలో ఉపయోగిస్తూ
రామాయణార్థంలో
నచ్చిన ఛందస్సులో పద్యాన్ని వ్రాయండి.
ఈ దత్తపదిని పంపిన పూసపాటి కృష్ణ సూర్యకుమార్ గారికి ధన్యవాదాలు.

10, ఆగస్టు 2017, గురువారం

సమస్య - 2434 (జారులఁ జూచి భక్త...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"జారులఁ జూచి భక్త జనసంఘము మ్రొక్కెను ముక్తికాంక్షతో"
ఈ సమస్యను పంపిన తోపెల్ల బాలసుబ్రహ్మణ్య శర్మ గారికి ధన్యవాదాలు.

9, ఆగస్టు 2017, బుధవారం

సమస్య - 2433 (రూపసినిఁ జూచినట్టి...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"రూపసినిఁ జూచినట్టి కురూపి నవ్వె"
ఈ సమస్యను పంపిన మిట్టపల్లి సాంబయ్య గారికి ధన్యవాదాలు.

8, ఆగస్టు 2017, మంగళవారం

సమస్య - 2432 (భారతము వ్రాసి వాల్మీకి...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"భారతము వ్రాసి వాల్మీకి వాసికెక్కె"
ఈ సమస్యను పంపిన పూసపాటి కృష్ణ సూర్యకుమార్ గారికి ధన్యవాదాలు.

7, ఆగస్టు 2017, సోమవారం

సమస్య - 2431 (నవమినాఁడు రక్షా...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"నవమినాఁడు రక్షాబంధనమ్ము వచ్చు"

6, ఆగస్టు 2017, ఆదివారం

సమస్య - 2430 (మాంస మిష్టపడు...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"మాంస మిష్టపడు సుమా ద్విజుండు"

5, ఆగస్టు 2017, శనివారం

సమస్య - 2429 (మునిపత్నిన్ గొనిపోయి...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"మునిపత్నిన్ గొనిపోయి చచ్చెను గదా మోహాంధుఁడై యాజిలో"
ఈ సమస్యను పంపిన మంద పీతాంబర్ గారికి ధన్యవాదాలు.

4, ఆగస్టు 2017, శుక్రవారం

సర్వదేవ కృత శ్రీ లక్ష్మీ స్తోత్రము (తెనుఁగు సేఁత)

రచన : మధురకవి గుండు మధుసూదన్

"క్షమ నొసంగుము భగవతీ! కమల లక్ష్మి
శుద్ధ సత్త్వస్వరూపిణీ శోభితాంఘ్రి
కోపపరివర్జితా సృత్వరీ పరాత్ప
రీ క్షమాశీలి తాపహంత్రీ నమోఽస్తు!

సర్వ సాధ్వులలో సాధ్వి, సర్వ రూప
వతులలో రూపవతివి నీవమ్మ! నీవు
లేనిచో జగమంతయుఁ బ్రేత సమమ
గుచును నిష్ఫలమ్మగునమ్మ! కూర్మినిమ్మ!

సకల సంపత్స్వరూపవు, సర్వరూప
వీవె! రాసేశ్వరుల యధిదేవి వీవె!
సకల సతులందు నీ కళ సంక్రమించు!
లేరు నిను మించు దేవత లిజ్జగమున!

నీవె కైలాసమున శివానివిగఁ, బాల
కడలిలో సింధుసుతగ, స్వర్గమ్మునందు
స్వర్గ లక్ష్మిగా, భూతలోపరిని మర్త్య
లక్ష్మిగా వెలుఁగుదువమ్మ! రాఁగదమ్మ!

నీవె వైకుంఠమున లక్ష్మి! వీవె దేవ
దేవి, తులసి, సరస్వతీదేవి, గంగ;
వీవు సావిత్రివే గద విశ్వసృజుని
లోకమునఁ గన, నో తల్లి, నీకు నతులు!

నీవె కృష్ణుని ప్రాణాధిదేవతగను,
ప్రధిత గోలోకమున స్వయం రాధికగను
ధన్యత నిడియు, వెలయ బృందావనమున
బృంద; రాసాన రాసేశ్వరివయితీవె!

నవ్య భాండీరముననుఁ గృష్ణప్రియవయి,
చందన వనానఁ జంద్రవై, చంపకవన
మందు విరజవై, శతశృంగమందు నీవె
సుందరివయి వెల్గితివమ్మ సుకరముగను!

పద్మవనమున నవ పద్మవయ్యు, మాల
తీ వనమ్మున నవ మాలతివయి, కుంద
వనమునం గుందదంతివై తనరి, మిగుల
స్థిరతఁ గేతకీ వనిని సుశీలవైతి!

తగఁ గదంబ వనమునఁ గదంబమాల,
రాజగృహమున ఘన రాజలక్ష్మి, యటులె
ప్రతి గృహమ్మున గృహలక్ష్మి వలెను నిలిచి
పూజలను గొనుచుందువు పుడమిపయిని!

అంబుజాస నాతిచ రాబ్ధి జామ లేంది
రేశ్వరీ కమలాలయా శ్రీద విష్ణు
వల్లభా రమా మాధవీ వాహినీశ
నందినీ మారజననీ వినమ్ర నతులు!"

అనుచు దేవతల్, మునులును, మనుజులంత
నమ్రవదనులై భక్తితో నతులు సేసి,
శుభ్రకంఠోష్ఠతాలువుల్ శోభిలంగఁ
బ్రార్థనము సేసి తరియించ్రి రమణమీఱ!

ఇట్టి లక్ష్మీస్తవమ్మును నెవ్వఁ డుదయ
మునను భక్తిఁ బఠించు, నతనికి నెపుడు
ధ్రువముగాఁ బుణ్యములు శుభా లొదవునట్లు
తల్లి లక్ష్మియే కరుణించుఁ దనివితీఱ!

ఆహ్వానము!


న్యస్తాక్షరి - 45 (శు-క్ర-వా-రం)


అంశము- వరలక్ష్మీవ్రతము
ఛందస్సు- తేటగీతి
నాలుగు పాదాల 'మొదటి' అక్షరాలు వరుసగా "శు - క్ర - వా - రం" ఉండాలి.
ఈ న్యస్తాక్షరిని పంపిన వీటూరి భాస్కరమ్మ గారికి ధన్యవాదాలు.

3, ఆగస్టు 2017, గురువారం

సమస్య - 2428 (మాధవుఁడే కీర్తి నందె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"మాధవుఁడే కీర్తి నందె మదనాంతకుఁడై"
ఈ సమస్యను పంపిన గుర్రం జనార్దన రావు గారికి ధన్యవాదాలు.

2, ఆగస్టు 2017, బుధవారం

సమస్య - 2427 (కాంతుఁడు లేనివేళ...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"కాంతుఁడు లేనివేళఁ గలకంఠి పకాలున నవ్వె నెందుకో"

సెల్ ఫోను దండకము

రచన : పూసపాటి కృష్ణ సూర్య కుమార్
శ్రీమన్మహాదేవి! సెల్‍ఫోను దేవీ!  విశాలంబుగా విశ్వవిఖ్యాతి గైకొన్న యంత్రమ్ముగా నీవె యెచ్చోట కేవేళనైనన్ సువార్తల్ కడున్ వేగ శ్రావ్యమ్ముగా చేర్తువే యంతదూరాన మేమున్న నేతావు లోనున్న నేతీరమందున్న నేకొండపై నున్న నేబండ క్రిందున్న నేచెట్టు పైనున్న నేగట్టు పైనున్న నేపుట్టలో నున్న నేహాలులో నున్న నేచాలులో నున్న నేదిక్కు  లోనున్న నేపక్క మీదున్న నే తల్లితో నున్న నే పిల్ల తోనున్న నే గల్లిలో నున్న నే రోడ్డు మీదున్న నే దేవి తోనున్న నేభామ తోనున్న  నేబైకు మీదున్న నే కారులోనున్న నే బస్సులోనున్న నే మిస్సు తోనున్న నే రైలులో నున్న నే రైతు తోనున్న నే యాటలోనున్న నే పాట తోనున్న, నిచ్చోట నచ్చోట నెచ్చోటలోనైనన్ విభేదాలు లేకుండ స్విచ్చేసి నొక్కంగ వేగాన వేంచేసి   మాతోటి  ముచ్చట్లు గుప్పించి మాయొక్క సందేశ సంక్షిప్త  రూపాలు  పంపించి  కోపాలు తెప్పించి తాపాలు తప్పించి  వేదాలు గుప్పించి స్తోత్రాలు మాచేత  చెప్పించి  పాపాలు వీక్షించి లోపాలు చూపించి సంగీత సాహిత్య నాట్యాలు    కోరంగ  నెట్‍లోన  శోధించి సాధించి యందించి  సాయమ్ము నీయంగ  నానాడు మార్టిన్ను కూపర్ ప్రపంచాన సంతోష మొప్పంగ మేధస్సు పుష్పించ  మోట్రోల రీసెర్చి భాగాన  సృష్టించి నీకెంతయో ఖ్యాతి కల్పించ విశ్వాన విఖ్యాతితో నీవు నాట్యంబు లాడంగ నేపుణ్య కాలాన నిచ్చోట చేరంగ భూమండలమ్మందు మైమర్చి మేమెల్ల సంప్రీతితో మోజు కల్గంగ హస్తాలలో భూషణంబయ్యి  మాచెంత చేరంగ నీసేవ  లెన్నింటినో  మేము పొందంగ  నేరీతిలో నిన్ను నే స్తోత్రపాఠాలతో గొల్తు మిచ్చోట నీధాత్రి  యూజర్ల కెల్లప్డు సిగ్నల్సు వీకైన  నిత్యమ్ము నాటంకము ల్లేక నందించి నెట్వర్కు  రక్షించి  క్రొంగ్రొత్త   ప్యాకేజి లిప్పించి టచ్ ఫోనుతో త్రీజి  వేగాన మాచెంత  నేతెంచి దేశాన  గోతాలతో పాత నోట్లన్ని రూపాలు లేకుండగా మోడి చేయంగ  రూపాయ లేకుండ రూపేల ఖాతాలు చూపించి వ్యాపార ప్రాంతాన దూకంగ నీపైన  నిత్యమ్ముగోకంగ తాకంగ పంపించి వంటంటి సామాగ్రి కుద్దండ పిండానివే నిన్ను నేమంచు కీర్తింతు నీగొప్ప, యన్నంబు లేకున్న మేమంత  యీడ్వంగ నేర్చాము, ప్రాణాల నాపంగ లేమంట లేకున్న నీవింట, ప్రొద్దున్నె మేల్కొల్పు మోదాన నీ రింగు టోన్లన్ని, పూజింతు  మెల్లప్డు దేవుళ్ళ స్తోత్రాలు వల్లించగా నీవు, వంటింటిలో నీవు సూచించు మార్గాన  కాఫీల నుప్మాల నిడ్లీల  పెళ్ళాలు చేయంగ విందారగించంగ సంతోష మొప్పంగ నాకీర్తి  నీదే గదా దేవి, చాటింగు లెన్నెన్నియో  నీవు సాగించి లవ్వర్సుగా చేసి మ్యారేజి  బ్యూరోవుగా నీవు పేరొంది నావంట, పెళ్ళాలకు న్నట్టి దృశ్యాలు చూపించి డైవర్సు లిప్పించి న్యాయమ్ము చేసేటి నీ బోటిమేధావులం మేము కాలేము,  మా యోట్లు  కోరంగ పార్టీల కేజెంటు వైనీవు ఎన్నెన్ని సందేశముల్ బంపి ప్రార్ధించి మెప్పించి  గుప్పించి రప్పించి గెల్పించి సాయమ్ము చేసేటి  నీప్రజ్ఞకే  రోజుతూగంగ లేమమ్మ, లైన్లందు నిల్చోక  సిన్మాల టిక్కట్లు, ఆర్టీసి టిక్కెట్లు, రైళ్ళందు టిక్కెట్లు,దేవాలయాలందు  టిక్కెట్లు ఫ్లైట్లందు టిక్కెట్లు, క్లబ్లోన టిక్కెట్లు పబ్లోన టిక్కెట్లు ఇప్పించు నీసేవ గుర్తించి దేశమ్ము పద్మా ఆవార్డిచ్చి నిన్నెప్డు కీర్తించు భాగ్యంబు కల్పించి యానంద పుయ్యాలలో నీవ యూగంగ నీగొప్ప నేరీతి కీర్తింతు, లంచాల బాబుల్ని పట్టించి  జైళ్ళందు  తోయించి దేశాన్ని సౌఖ్యాన నుంచేటి నీగొప్ప తెల్పంగ లేమమ్మ, నీకీర్తిపై మచ్చలే వచ్చు ముచ్చట్ల నిచ్చోట చూపించి దూషింతు, మార్గంబుపై బండ్లు తోలేటి డ్రైవర్ల వెన్నంటి నీవుండ  స్వర్గాన చేర్చేటి నీతప్పు చూపంగ శక్యంబు కాదమ్మ, నీపొందు విద్యార్ధులుం జేర నీలోన కాపీల నుంచంగ  వ్రాయించి ఉత్తీర్ణులయ్యేట్టు మార్గంబు ప్రాప్తించు నీబుద్ధి నేరీతి  ఖండింతు, దేశాన్ని దోచేటి య యుగ్రవాదంపు మార్గాలలో చేరి దేశాన్ని క్లేశంబులో త్రోయు  నీదుష్ట సాoగత్య మేరీతి గర్హింతు, కోరంగ వేగాన  నగ్నంపు దృశ్యాలు  శోధించి గుప్పించి చూపించి  ప్రాయంబు నిర్వీర్యమౌనట్లు చేసేటి నీ చేష్టలేనాడు గర్హిoచ లేమమ్మ, లోపాల నెంచంగ స్వల్పంబు, నీ కీర్తి యాకాశమున్ దాక  నిత్యంబు నిన్గోరి మా గుండెలో దాచి  పూజింతు మెల్లప్డు చల్లంగ నీదృష్టి మాపైన చూపించి యాహ్లాద మొప్పంగ శ్రేయస్సు నందించి మేలైన ప్రోగ్రాములం జూపి సర్వత్ర మాబోటి వారందరిన్ నీవు రక్షించి బ్రోవంగ రావమ్మ సెల్ ఫోను దేవీ నమస్తే నమస్తే నమస్తే నమః.

1, ఆగస్టు 2017, మంగళవారం

సమస్య - 2426 (కాంతకై తపింతురు...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"కాంతకై తపింతురు వార్ధకమున మిగుల"

31, జులై 2017, సోమవారం

ఆహ్వానము (గ్రంథావిష్కరణము)


సమస్య - 2425 (ఇంద్రుఁడు సీతకై...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"ఇంద్రుఁడు సీతకై ధనువు నెత్తెను శల్యుఁడు మేలుమే లనన్"

30, జులై 2017, ఆదివారం

ఆహ్వానము (గ్రంధావిష్కరణము)


సమస్య - 2424 (భక్ష్యముల నాముదముతోడ...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"భక్ష్యముల నాముదముతోడ వండఁ దగును"

29, జులై 2017, శనివారం

సమస్య - 2423 (దంష్ట్రలపై శంకరుండు...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"దంష్ట్రలపై శంకరుండు తాండవ మాడెన్"
నా పూరణ....
దంష్ట్రయనఁ గోరపల్లఁట
దంష్ట్రలు గలవార లన్న దనుజులె గాదా?
దంష్ట్రలతో పద్యమ? యే
దంష్త్రలపై శంకరుండు తాండవ మాడెన్?

28, జులై 2017, శుక్రవారం

సమస్య - 2422 (మునిఁ గన్గొన ముదిత...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"మునిఁ గన్గొన ముదిత వలపు ముమ్మరమయ్యెన్"
శ్రీరాం వీరబ్రహ్మ కవి పూరణ....
అనఘాత్ము విప్రవరుఁ బ్రవ
రునిఁ గని మోహాంధయై వరూధిని వలద
న్నను వీడక యా గుణధా
మునిఁ గన్గొన ముదిత వలపు ముమ్మరమయ్యెన్"
('అవధాన విద్యాసర్వస్వము' గ్రంథమునుండి)

27, జులై 2017, గురువారం

సమస్య - 2421 (కాముం డెనుఁబోతు...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"కాముం డెనుఁబోతు విఘ్ననాథుఁడు కపియౌ"
(లేదా...)
"కాముఁడు దున్నపోతు గణనాథుఁడు మర్కటమూర్తి యారయన్"
(యతిమైత్రిని గమనించండి)

శ్రీరాం వీరభ్రహ్మ కవి (1885-1970) గారి పూరణ....

హైమవతీసతీశు నయనాగ్ని నశించె నెవండు? సుంతయున్
బ్రేముడి లేని కాలుఁడు చరించుట కెయ్యది వాహనంబు? దై
త్యామర మానవాళి తొలి యర్చన లందెడి వేల్పెవండు? శ్రీ
రామపదాబ్జసేవల విరాజిలు నెవ్వఁ డనన్ గ్రమంబునన్
కాముఁడు; దున్నపోతు; గణనాథుఁడు; మర్కటమూర్తి యారయన్"
('అవధాన విద్యాసర్వస్వము' గ్రంథము నుండి)

26, జులై 2017, బుధవారం

దత్తపది - 120 (రయము-భయము-జయము-నయము)

రయము - భయము - జయము - నయము
పై పదాలను ఉపయోగిస్తూ
రామాయణార్థంలో
నచ్చిన ఛందస్సులో పద్యాన్ని వ్రాయండి.
ఈ దత్తపదిని పంపిన వీటూరి భాస్కరమ్మ గారికి ధన్యవాదాలు.

25, జులై 2017, మంగళవారం

సమస్య - 2420 (మద్యమును గ్రోలువాఁడె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"మద్యమును గ్రోలువాఁడెపో మనుజుఁ డిలను"
(లేదా...)
"మద్యముఁ గ్రోలు మానవుఁడె మానితకీర్తి గడించి మించురా"
ఈ సమస్యను పంపిన బండకాడి అంజయ్య గారికి ధన్యవాదాలు. 

24, జులై 2017, సోమవారం

సమస్య - 2419 (ప్రేమ పొంగిపొరలె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"ప్రేమ పొంగిపొరలె వీథులందు"
(లేదా...)
"ప్రేమయె పొంగిపొర్లె నడివీథులలో జనులెల్లఁ జూడఁగన్"
ఈ సమస్యను పంపిన కందుల వరప్రసాద్ గారికి ధన్యవాదాలు.

23, జులై 2017, ఆదివారం

సమస్య - 2418 (యమునకె తప్పదుగ...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"యమునకె తప్పదుగ భస్మమగు టెపుడైనన్"
(లేదా...)
"యమునకె తప్ప దెప్పు డెటులైనను భస్మము గాక జీవుఁడా"

శ్రీరాం వీరబ్రహ్మ కవి గారి పూరణ....
విమలాంబర రత్నాభర
ణముల నలంకృతము గాంచి నవ షడ్రరసభో
జ్యములన్ బెఱిగిన యీ కా
యమునకె తప్పదుగ భస్మమగు టెపుడైనన్.
('అవధాన విద్యాసర్వస్వము' గ్రంథంనుండి)

22, జులై 2017, శనివారం

సమస్య - 2417 (పతిని సహోదర యనుచు...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"పతిని సహోదర యనుచు భవానియె పిలిచెన్"
(లేదా...)
పతిని సహోదరా! యనుచు పార్వతి పిల్చెను భారతంబునన్.

వైద్యం వేంకటేశ్వరాచార్యులకు ధన్యవాదాలతో వారిచ్చిన పూరణ....
సతి విను భారతార్థములు శ్రద్ధమెయిన్ వివరింతునంచు సం
గతి శివు డిట్లు పల్కె - మసకంబున ద్రౌపది వల్వలూడ్చుచో
పతులను వేడికొంచు నగుబాటయి తా నెలుగెత్తి  రుక్మిణీ
పతిని సహోదరా! యనుచు, పార్వతి! పిల్చెను భారతమ్మునన్.

21, జులై 2017, శుక్రవారం

సమస్య - 2416 (రాతికిఁ బుట్టినది...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"రాతికిఁ బుట్టినది కోఁతి రాముని వలెనే"
(లేదా...)
"రాతికిఁ గోఁతి పుట్టె రఘురాముని కైవడి సీత కైవడిన్"

వేంకట రామకృష్ణ కవుల పూరణ....
ఖ్యాతి యెసంగ నంజనకుఁ గల్గిన శ్రీహనుమానుఁ జూచి సం
ప్రీతిని జెంది దేవతలు పేరిమిఁ జెప్పుకొనంగసాగి రా
భూతలమందు రావణుని బొల్పడఁగింపఁగ నిప్పు డంధకా
రాతికి గోఁతి పుట్టె రఘురాముని కైవడి సీత కైవడిన్.
('అవధాన విద్యాసర్వస్వము' గ్రంథమునుండి)

20, జులై 2017, గురువారం

సమస్య - 2415 (కుండలోనఁ జొచ్చె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"కుండఁ జొచ్చె మంచుకొండ కొడుకు"
(లేదా...)
"కుండను గొండ సొచ్చె నిదిగో భయవిహ్వలతన్ గనుం డదే"
వేంకట రామకృష్ణ కవుల (19వ శతాబ్దం) పూరణ....

కొండలు రేగి లోకముల గుండలు సేయుచునుండఁ జూచి యా
ఖండలు డుద్ధతుండయి యఖండపరాక్రమ మొప్ప ఱెక్కలన్
జెండఁ గడంగుటం దెలిసి శీతనగాత్మజుఁ డబ్ధి వజ్రి రా
కుండను గొండ సొచ్చె నిదిగో భయవిహ్వలతన్ గనుం డిదే"

19, జులై 2017, బుధవారం

సమస్య - 2414 (క్రూరులు దుష్టులు...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"క్రూరులు దుష్టులు ఖలులు పురోహితులు గదా"
(లేదా...)
"క్రూరుల్ దుష్టజనుల్ పురోహితులు విద్రోహాత్తచిత్తుల్ గదా"
(సహదేవుడు గారికి ధన్యవాదాలతో...)

18, జులై 2017, మంగళవారం

దత్తపది - 119 (అర-చెర-ధర-ముర)

"అర - చెర - ధర - ముర"
పై పదాలను అన్యార్థంలో ఉపయోగిస్తూ
భారతార్థంలో
నచ్చిన ఛందస్సులో పద్యాన్ని వ్రాయండి.

17, జులై 2017, సోమవారం

సమస్య - 2413 (జన్మదిన మంచు...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"జన్మదిన మంచు నిడఁ దగు శాపములను"
(లేదా...)
"శాపము లిచ్చుటే తగును జన్మదినోత్సవమంచు నెల్లరున్"

16, జులై 2017, ఆదివారం

సమస్య - 2412 (ముదమున రాహుల్...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"ముదమున రాహుల్ వరించె మోదీ తనయన్"
(లేదా...)
"ముదమున రాహులే వలచె మోది కుమార్తెను జైట్లి మెచ్చఁగన్"
(నేమాని సోమయాజులు గారికి ధన్యవాదాలతో...)

15, జులై 2017, శనివారం

సమస్య - 2411 (పట్టుదల యున్న...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"పట్టుదల యున్న జయముఁ జేపట్టు టెట్లు"
(లేదా...)
"ఓరిమితోడఁ బట్టుదల యున్న జయంబు లభించు టెట్టులో"

14, జులై 2017, శుక్రవారం

ఆహ్వానము (అష్టావధానము)


సమస్య - 2410 (సీతాపతి యన్న నెవఁడు...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"సీతాపతి యన్న నెవఁడు శివుఁడే సుమ్మీ"
(లేదా...)
"సీతానాథుఁ డనంగ నీ వెఱుఁగవా శ్రీకంఠుఁడే శంభుఁడే"

13, జులై 2017, గురువారం

సమస్య - 2409 (కానరు కాకులను...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"కానరు కాకులను నేఁడు గానలలోనన్"
(లేదా...)
"కానరు కానలందునను గాకుల నాకుల చాటు నందునన్"
ఈ సమస్యను పంపిన పోచిరాజు కామేశ్వర రావు గారికి ధన్యవాదాలు.

12, జులై 2017, బుధవారం

దత్తపది - 118 (అన్నము-జావ-గంజి-తోప)

"అన్నము - జావ - గంజి - తోప"
పై పదాలను అన్యార్థంలో ఉపయోగిస్తూ
భారతార్థంలో
నచ్చిన ఛందస్సులో పద్యాన్ని వ్రాయండి.

11, జులై 2017, మంగళవారం

సమస్య - 2408 (చెడు పనియె సుమ్ము...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"చెడుపనియె సుమ్ము మద్యనిషేధ మిడుట"
(లేదా...)
"చెడు పనియౌను మద్యము నిషేధ మొనర్చుట మెచ్చ రంగనల్"
(శ్రీ వైద్యం వేంకటేశ్వరాచార్యుల వారికి ధన్యవాదాలతో...)

10, జులై 2017, సోమవారం

సమస్య - 2407 (భాగవతమ్మును జదువుట...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"భాగవతమ్మును జదువుట పాపము సుమ్మీ"
(లేదా...)
"భాగవతమ్మునున్ జదువఁ బాప మపారము చేకుఱున్ జుమీ"

9, జులై 2017, ఆదివారం

సమస్య - 2406 (విరసంబగు రచన...)

కవిమిత్రులారా,

ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"విరసంబగు రచన యొప్పె వీనుల విందై"
(లేదా...)
"విరసఁపుఁ గావ్య మొప్పినది వీనుల విందయి మెచ్చి రెల్లరున్"

8, జులై 2017, శనివారం

సమస్య - 2405 (అష్టమి తిథి శుభకరమని...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"అష్టమి తిథి శుభకరమని యందురు విజ్ఞుల్"
(లేదా...)
"అష్టమి నాడు సేయఁ దగు నన్ని పనుల్ శుభ మండ్రు విజ్ఞులే" 

7, జులై 2017, శుక్రవారం

సమస్య - 2404 (శుకయోగికి నల్లుఁడయ్యె...)

కవిమిత్రులారా, 
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది..
"శుకయోగికి నల్లుఁడయ్యె సురనది కొడుకే"
(లేదా...)
"శుకయోగీంద్రున కల్లుఁడయ్యెఁ గద భీష్ముం డంద రుప్పొంగగన్"

మహాసహస్రావధాని డాక్టర్ గరికిపాటి నరసింహారావుగారి పూరణ....

శుకమా! అయ్యది వేదశాస్త్రమహిమాస్తోకప్రభావాంశుకం
బకళంకంబగు వ్యాసభాగవతమే యౌరస్యమౌ నాస్తియౌ 
శుకయోగీంద్రున - కల్లుఁడయ్యెఁగద భీష్ముం డంద రుప్పొంగగన్,
ప్రకటింపంగను భారతాచ్యుతసహస్రం బందుటన్ మౌనికిన్!!!

6, జులై 2017, గురువారం

సమస్య - 2403 (మద్యమె బలవర్ధకమ్ము...)

కవిమిత్రులారా, 
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"మద్యమె బలవర్ధకమ్ము మనుజుల కెల్లన్"
(లేదా...)
"మద్యమె మానవాళికి సమంచిత బుద్ధి బలమ్ము లిచ్చురా"

5, జులై 2017, బుధవారం

సమస్య - 2402 (దున్నపాలు పిండ...)

కవిమిత్రులారా, 
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"దున్నపాలు పిండ దుత్తఁ దెమ్ము"
(లేదా...)
"దున్నకు దూడ పుట్టినది దుగ్ధముఁ బిండఁగ దుత్తఁ దెమ్మిఁకన్"
(ఎన్నో అవధానాలలో అడిగిన ప్రసిద్ధమైన సమస్య ఇది)

4, జులై 2017, మంగళవారం

న్యస్తాక్షరి - 44 (ఏ-కా-ద-శి)


అంశము- తొలి ఏకాదశి
ఛందస్సు- తేటగీతి
నాలుగు పాదాల 'మొదటి' అక్షరాలు వరుసగా "ఏ - కా - ద - శి" ఉండాలి.

3, జులై 2017, సోమవారం

సమస్య - 2401 (కట్లపాము చేరి...)

కవిమిత్రులారా, 
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"కట్లపాము చేరి కౌగిలించె"
(లేదా...)
"స్థిరమతిఁ గట్లపాము దరిఁ జేరి ముదమ్మునఁ గౌగిలించెరా"
ఈ సమస్యను పంపిన గుఱ్ఱం సీతాదేవి గారికి ధన్యవాదాలు.

2, జులై 2017, ఆదివారం

'శంకరాభరణం' ప్రస్థానం!

కవిమిత్రులారా!
అందరికీ నమస్కృతులు.
మరొక ఐదు రోజుల్లో రిటైర్ కాబోతూ విశ్రాంత జీవనాన్ని ఎలా గడపాలా అని ఆలోచిస్తున్న నాకు ఆంధ్రజోతి దినపత్రిక ఆదివారం సంచికలో బ్లాగుల గురించి ఒక వ్యాసం కనిపించింది. బ్లాగు ప్రారంభించి ఏదో ఒకటి వ్రాస్తూ కాలక్షేపం చేయవచ్చు అన్న ఆలోచన వచ్చింది. వెంటనే 'KANDI SHANKARAIAH BLOG' అన్న పేరుతో బ్లాగును ప్రారంభించి 26-7-2008 నాడు మొదటి పోస్టుగా తెనాలి రామకృష్ణుని చాటుపద్యం "నరసింహ కృష్ణరాయల..." పద్యాన్ని ప్రతిపదార్థ తాత్పర్యాలతో ప్రకటించాను. ఆ తరువాత ఏం చెయ్యాలో తోచలేదు. దాదాపు రెండేళ్ళ వరకు మళ్ళీ బ్లాగు జోలికి వెళ్ళలేదు.
ఈమధ్య కాలంలో ఆంధ్రామృతం, రౌడీరాజ్యం, ఊకదంపుడు, తురుపుముక్క, డా. ఆచార్య ఫణీంద్ర గారి బ్లాగుల్లో అడపా దడపా ఇచ్చే సమస్యలను పూరించేవాణ్ణి. ఆ బ్లాగు నిర్వాహకులు "పూరణ బాగున్న"దని మెచ్చుకున్నపుడు సంతోషం, తృప్తి కలిగేవి. అయితే ఆ బ్లాగుల్లో సమస్యలను ఎప్పుడో ఒకప్పుడు ఇచ్చేవాళ్ళు. రోజూ ఆ బ్లాగులను తెరిచి ఎవరూ సమస్యలు ఇవ్వకపోవడంతో నిరుత్సాహపడేవాణ్ణి. నాలాగే సమస్యలకోసం ఎదురు చూసేవాళ్ళు కొందరున్నారని తెలుసుకొన్నాను.
ప్రతిరోజూ సమస్యాపూరణలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తూ పద్యసాహిత్యంపై పోస్టులు పెడుతూ నేనే ఒక బ్లాగును ప్రారంభిస్తే బాగుంటుందనిపించింది.
అయితే బ్లాగుకు ఏ పేరు పెడితే బాగుంటుందా అని ఆలోచించాను. నా పేరు వచ్చే విధంగా "శంకరాభరణం" అన్న పేరును ఎన్నుకున్నాను. నిజానికి ఈ పేరును సంగీతానికి లేదా భక్తికి సంబంధించిన బ్లాగుకు పెట్టాలి. బ్లాగు పేరుకు, బ్లాగులోని విషయాలకు సంబంధం లేకుండా ఉంది. అయినా "నా బ్లాగు నాకు అలంకారం" అని సర్దిపెట్టుకున్నాను. ఆ విధంగా 'KANDI SHANKARAIAH BLOG' పేరును 'శంకరాభరణం'గా మార్చాను.
1-6-2010 నాడు బ్లాగును పునఃప్రారంభించాను. ఆరోజు నేను చిన్నప్పుడు వ్రాసిన ఏకాక్షర పద్యాన్ని పోస్ట్ చేశాను.
2-6-2010 నాడు మొదటి సమస్యను (మందు త్రాగి పొందె మరణ మతఁడు) పోస్ట్ చేశాను. నా బ్లాగులో మొట్టమొదటి పూరణ చేసిన వ్యక్తి 'సుమిత్ర' గారు. ఆరోజు అదొక్కటే వచ్చింది. కొన్ని రోజులు రోజుకు ఒకటి, రెండు చొప్పున పూరణలు వచ్చేవి. ఈలోగా బ్లాగును కూడలి మొదలైన అగ్రిగేటర్లలో చేర్చాను. బ్లాగు గురించి అందరికీ తెలిసింది. మెల్లమెల్లగా పూరించే కవుల సంఖ్య పెరిగింది.
ప్రతిరోజూ సమస్య ఇవ్వాలనే నియమం పెట్టుకున్నాను. ఈ ఏడు సంవత్సరాలలో రెండు మూడు సందర్భాలలో తప్ప అనారోగ్యంగా ఉన్నా, ప్రయాణంలో ఉన్నా, ఈతి బాధలతో సతమతమైనా సమస్యలు ఇవ్వడం మాత్రం మానలేదు. చివరికి మా అమ్మానాన్నలు మరణించిన రోజుల్లోను సమస్యలు ఇచ్చాను (అవి అంతకు ముందురోజు షేడ్యూల్ చేసి ఉన్నాను కనుక).
సమస్యాపూరణలే కాకుండా చమత్కార పద్యాలు, ఛందోవ్యాకరణ పాఠాలు, పద్యరచన తదితర శీర్షికలు కూడా నిర్వహించాను.
ఈ ఏడేళ్ళలో ఎన్నో అనుభవాలు... గౌరవాలు... అవమానాలు... దూషణ భూషణ తిరస్కారాలు... పొగడ్తలకు పొంగి, అవమానాలకు క్రింగిపోవడమో, కోపం తెచ్చుకోవడమో ఎన్నడూ లేదు.
పూరణలు చేసేవారిలో లబ్ధప్రతిష్ఠులైన గొప్పకవులున్నారు. ఔత్సాహికులున్నారు. అప్పుడే పద్యాలు వ్రాయడం నేర్చుకుంటున్నవారూ ఉన్నారు. నేను స్థాయీభేదం పాటించకుండా అందరితోనూ సమానంగా ప్రవర్తిస్తున్నాను.
కీ.శే. శ్రీమాన్ పండిత రామజోగి సన్యాసి రావు గారు ఈ బ్లాగు అభివృద్ధికి ఎంతగానో తోడ్పడ్డారు. వారికి పాదాభివందనాలు!
ఈ మధ్యకాలంలో మిత్రులు అప్పుడప్పుడు ఆర్థికంగా ఆదుకున్నారు. 2011లో నాకు కంప్యూటర్ లేదని తెలిసి జ్యోతి వలబోజు గారి అధ్వర్యంలో నాకు కంప్యూటర్ కొనిచ్చారు. ఒకానొక సందర్భంలో అవసరార్థం బ్లాగు మిత్రుల వద్ద అప్పుగా డబ్బులు తీసుకొని తిరిగి చెల్లింపలేకపోయాను. ఈ విషయంలో కొందరికి మనస్తాపాన్ని కలిగించినందుకు సిగ్గుపడుతున్నాను. నా అర్థిక పరిస్థితి అలాంటిది!
ఈరోజుతో సమస్యల సంఖ్య 2400 చేరుకున్నది. నిజానికి ఇంతకంటే ఎక్కువే. కొంతకాలంగా ఒకే భావంతో వృత్తంలోను, జాత్యుపజాతుల్లోను సమస్యలు ఇస్తూ వాటికి ఒకే సంఖ్యను కేటాయిస్తున్నాను. వాటిని పరిగణిస్తే ఇప్పటికి 2500 దాటి ఉంటాయి.
2500 సమస్యలు... సగటున ఒక్కొక్క సమస్యకు 15 పూరణలు అనుకుంటే 37500 పూరణలు. ఇవి కాక దత్తపదులు, న్యస్తాక్షరి, నిషిద్ధాక్షరి (200x15) 3000 పూరణలు. పద్యరచన శీర్షికలో దాదాపు 25000 పద్యాలు... అంతేకాక కవులు తమ స్పందనలు తెలియజేస్తూ సందర్భానుసారం చెప్పిన పద్యాలు... అన్నీ కలిసి దాదాపుగా 70000 పద్యాల వరకు ఉండవచ్చు. ఇదంతా కవిమిత్రుల సహకారం వల్లనే సాధ్యమయింది. అందరికీ హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు!
ఏదో కాలక్షేపానికి ప్రారంభించిన బ్లాగు ఈ స్థితికి వచ్చింది. ఈ బ్లాగు కారణంగా నాకు ఒక గుర్తింపు వచ్చింది. కొందరు నన్ను ఆత్మీయంగా ఆహ్వానించి సన్మానాలు చేశారు. ఏడు సంవత్సరాలుగా ప్రతిరోజూ తప్పక పోస్టులు ఉండే బ్లాగుగా అంతర్జాలంలో అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందింది. ప్రయత్నించలేదు కాని లిమ్కా బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ తదితరాలలో నమోదై ఉండేది. పత్రికలలోను మన బ్లాగు ప్రస్తావింపబడింది.
కొందరు మిత్రుల కోరికపై కొన్ని మంచి సమస్యలను ఏరి ఒక్కొక్క సమస్యకు నలుగురి వైవిధ్యమైన పూరణలు ఎన్నుకొంటూ ఒక పుస్తకం తయారు చేస్తున్నాను. ఇప్పటికి 100 సమస్యలను, పూరణలను సిద్ధంచేశాను. పుస్తకంలో 500 లేదా 1000 సమస్యలు ఉండేవిధంగా తయారు చేస్తున్నాను. ఏదైనా స్వచ్ఛంద సాహితీ సంస్థ ముందుకు వచ్చి ప్రచురిస్తే పుస్తక రూపంలో వస్తుంది. లేదా ebook రూపంలో విడుదల చేస్తాను.
నా ఆరోగ్యం సహకరించినంతవరకు, ఓపిక ఉన్నంతవరకు ఈ బ్లాగు ఇలాగే మీ సహాకారంతో నిర్విరామంగా కొనసాగుతుంది.
ఎన్నో చెప్పాలనుకున్నాను. కొన్ని మరిచిపోయాను. అనుకున్నట్లుగా మనస్సు విప్పి వివరంగా చెప్పలేకపోయాను.
అందరికి మరోసారి మనస్ఫూర్తిగా ధన్యవాదాలు.

సమస్య - 2400 (ఇరువదినాల్గు వందలు...)

కవిమిత్రులారా, 
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"తోచె సమస్యల గణన చతుర్వింశతియై"
(లేదా...)
"ఇరువదినాల్గు వందలు గణింపగ నొప్పె సమస్య లియ్యెడన్"
(నేటితో 'శంకరాభరణం'లో సమస్యల సంఖ్య 2400 అయిన సందర్భంగా...)

1, జులై 2017, శనివారం

సమస్య - 2399 (ఇతఁ డితఁడే యితఁడె...)

కవిమిత్రులారా, 
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"ఇతఁ డితఁడే యితఁడె యితఁడె యితఁ డీతండే"
(లేదా...)
"ఇతఁడె యితండె యీతఁ డిదె యీతఁడె యీతఁడె యీతఁ డీతఁడే"

30, జూన్ 2017, శుక్రవారం

సమస్య - 2398 (తండ్రి మరణించె...)

కవిమిత్రులారా, 
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది... 
"తండ్రి మరణించె ముదమందె తనయ మిగుల"
(లేదా...)
"జనకుఁడు సచ్చెనంచుఁ గడు సంతసమందెను కూఁతు రయ్యెడన్"
ఈ సమస్యను పంపిన మిట్టపెల్లి సాంబయ్య గారికి ధన్యవాదాలు.

29, జూన్ 2017, గురువారం

సమస్య - 2397 (మాంసాహారమ్మె...)

కవిమిత్రులారా, 
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది... 
"మాంసాహారమ్మె విప్రమాన్యం బయ్యెన్"
(లేదా...)
"మాంసాహారమె శ్రేష్ఠమైన దనియెన్ మాన్యుండు సద్విప్రుఁడే"

28, జూన్ 2017, బుధవారం

సమస్య - 2396 (పతికిఁ జీరఁ గట్టె...)

కవిమిత్రులారా, 
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది... 
"పతికిఁ జీరఁ గట్టె సతి ముదమున"
(లేదా...)
"భర్తకుఁ జీరఁ గట్టనది భార్య కడుంగడు మోద మందుచున్"
ఈ సమస్యను పంపిన భాస్కరమ్మ గారికి ధన్యవాదాలు. 

27, జూన్ 2017, మంగళవారం

దత్తపది - 117 (డైనోర-బుష్-యల్‍జి-డెల్)

"డైనోర - బుష్ - యల్‍జి - డెల్"
పై పదాలను ఉపయోగిస్తూ
భారతార్థంలో
నచ్చిన ఛందస్సులో పద్యాన్ని వ్రాయండి.
ఈ దత్తపదిని పంపిన పూసపాటి కృష్ణ సూర్యకుమార్ గారికి ధన్యవాదాలు.

26, జూన్ 2017, సోమవారం

సమస్య - 2395 (అల్లా కరుణించు మనుచు...)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"అల్లా కరుణించు మనుచు హరి ప్రార్థించెన్"
(లేదా...)
"అల్లా నన్ గరుణించు మంచు హరి తా నర్చించె సద్భక్తుఁడై"

25, జూన్ 2017, ఆదివారం

సమస్య – 2394 (తమ్ముని సతి తల్లి...)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"తమ్ముని సతి తల్లి యగును తత్త్వము దెలియన్"
(లేదా...)
"తమ్ముని భార్య తల్లి యగు తత్త్వవిదుల్ పరికించి చూడఁగన్"
(చింతా రామకృష్ణారావు గారికి ధన్యవాదాలతో...)

24, జూన్ 2017, శనివారం

సమస్య – 2393 (ముని నుదుటను సీత...)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"ముని నుదుటను సీత ముద్దు లిడెను"
(లేదా...)
"ముని నుదుటన్ ధరాత్మజయె ముద్దు లిడెన్ గడు సంతసమ్మునన్"
(చింతా రామకృష్ణారావు గారికి ధన్యవాదాలతో...)

23, జూన్ 2017, శుక్రవారం

సమస్య – 2392 (వనితల ఖండించువాఁడె...)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"వనితల ఖండించువాఁడె బల్లిదుఁ డగురా"
(లేదా...)
"వనితల ద్రుంచువాఁడె కద బల్లిదుఁడై యశమందు నెల్లెడన్"

22, జూన్ 2017, గురువారం

సమస్య – 2391 (శవము మోద మిడు...)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"శవము మోద మిడుఁ బ్రశస్తముగను"
(లేదా...)
"శవము ముదావహంబగు ప్రశస్తముగా జనులెల్ల మెచ్చఁగన్"
ఈ సమస్యను సూచించిన బొగ్గరం ప్రసాద రావు గారికి ధన్యవాదాలు.

21, జూన్ 2017, బుధవారం

సమస్య – 2390 (కుంతీపుత్రుఁడు వినాయకుఁడు...)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"కుంతీపుత్రుఁడు వినాయకుఁడు సత్య మిదే"
(లేదా...)
"నమ్ముఁడు కుంతి పుత్రుఁడు వినాయకుఁడే జనులార చెప్పితిన్"
(తోపెల్ల బాలసుబ్రహ్మణ్య శర్మ గారికి ధన్యవాదాలు)

20, జూన్ 2017, మంగళవారం

సమస్య – 2389 (వక్త్రంబుల్ పది...)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"వక్త్రంబుల్ పది కరములు పదివేలు గదా!"
(లేదా...)
"వక్త్రంబుల్ పది కన్నులైదు కరముల్ వర్ణింపగా వెయ్యగున్"
(వావిళ్ళ వారి 'తెలుగు సమస్యలు' గ్రంథం నుండి)

19, జూన్ 2017, సోమవారం

సమస్య – 2388 (ఎంతటి పండితుఁడు...)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"ఎంతటి పండితుఁడు గాని యిట్టె కరంగున్"
(లేదా...)
"ఎంతటి పండుతుం డయిన నిట్టె కరంగును వెన్నపోలికన్"
(చింతామణి నాటకము నుండి)