16, మార్చి 2017, గురువారం

సమస్య - 2309 (రణము ప్రాంగణమది...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది....

"రణము ప్రాంగణ మది రణము గాదె"
లేదా...
"రణము రణ మ్మహో రణము ప్రాంగణమెల్ల రణాంగణమ్మగున్"
(విజయవాడ శతావధానంలో గరికిపాటి వారు పూరించిన సమస్య. కొర్నెపాటి విద్యాసాగర్ గారికి ధన్యవాదాలతో...)

32 వ్యాఖ్యలు:

  1. రంగు లాట లాడి భంగు మందులు తాగి
    తందనాలు తొక్కి తరుము కొనుచు
    పిల్లజెల్ల మగువ పెద్దల హోళికా
    రణము ప్రాంగణ మది రణము గాదె!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. ప్రభాకర శాస్త్రి గారూ,
      చక్కని పూరణతో శుభోదయం పలికారు. బాగుంది. అభినందనలు.
      త్రాగి, త్రొక్కి. ... అనడం సాధువులు.

      తొలగించు
    2. సార్! బాగున్నారా? సంతోషం. ఆంధ్రభారతి చూసే వాడేను సార్ ఆ రెండు పదాలు...హోలీ ఆటల మజాకి సరిపడతాయని. మీరన్నట్లు అవి వ్యావహారికాలే. శుభోదయం __/\__

      తొలగించు
    3. బాగున్నానండీ.... శ్రీరంగంలో ఉన్నాం. కాసేపట్లో తంజావూరు బయలుదేరుతాం.
      రేఫ లేకుండా వాటి రూపాంతరాలను నిఘంటువులు పేర్కొన్నా అవి నాకెందుకో కర్ణపేయంగా ఉండవు.

      తొలగించు
    4. బీరకాయ లమ్మొ! బెండ కాయల్లమ్మొ!
      అంటి కాయ! పొన్నగంటి కూర!
      గంప క్రింద దించి చంపి బేరమ్ముల
      రణము ప్రాంగణ మది రణము గాదె!

      ....నెల్లూరు 1950

      తొలగించు
    5. కోలొ కోలొ యన్న గుండమ్మ కథలోన
      సూర్యకాంత మత్త జుట్టు బట్ట
      ఛాయదేవి తోడ సావిత్రి సలిపిన
      రణము ప్రాంగణ మది రణము గాదె

      తొలగించు
    6. చేప నొకటి తెచ్చి చెరి సగముగ నియ్య
      గుఱ్ఱు గుఱ్ఱు పఱ్ఱు పఱ్ఱు గుఱ్ఱు
      మ్యావు క్యావు పోరు మార్జాల విధ్వంస
      రణము ప్రాంగణ మది రణము గాదె

      ...క్షమించాలి. సార్ లీవులో నున్నారని తోక విప్పే శానీరోజు ;)

      తొలగించు
  2. డా.పిట్టా సత్యనారాయణ
    రక్షక భటోద్యోగ రాశుల నెంపిక
    పరుగు పందెమ్మను స్పర్ధ జూడ
    ఎవరినెవరు మది నిండుగా బడవేయు
    రణము ప్రాంగణమది రణముగాదె?!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. డా. పిట్టా సత్యనారాయణ గారూ,
      సమస్య ఆటవెలదిలో ఉంది. మీ పద్యం ఛందస్సు?

      తొలగించు
  3. డా.పిట్టా
    గుణములనెంచ సద్విభవ గోచరమైన వివాహ యుగ్మమున్
    వణికులు మేళనంబుల నవారిత రీతినిబిల్వ నచ్చటన్
    గణనము సేయ నెవ్వరికి గావలె నెవ్వరు యెవ్వరెవ్వరో
    రణము రణమ్మమహో రణము ప్రాంగణమెల్ల రణాంగణమ్మగున్!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  4. డా. పిట్టా వారూ,
    మీ రెండవ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.
    కాని 'వణికుల' ప్రస్తావన ఎందుకు?

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  5. పెండ్లి సంద డచట ప్రియరాగ ములవిందు
    కిలకి లారవముల కలక లమ్ము
    కనుల వేడు కంట గగనంపు సొగసుల
    రణము ప్రాంగణ మది రణము గాదె

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  6. గణుతికి నెక్కి దేశమున ఖ్యాతిని గూర్చెడి పాలనంబుతో
    ప్రణతుల నందుకొం డనుచు వారల నెంపిక చేసి పంప నా
    మణిమయ సత్సభాస్థలము మాత్రము తిట్టుల చోటు చూచినన్
    రణము రణ మ్మహో రణము ప్రాంగణమెల్ల రణాంగణమ్మగున్.
    హ.వేం.స.నా.మూర్తి.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  7. మాస్టరుగారూ! మీ తీర్థ యాత్ర ఇబ్బందులు లేఉండా కొనసాగుచున్నది కదా!

    చట్టసభను బెట్టి సరికొత్త బడ్జెట్టు
    ప్రభుత పొగడ, నెదుటి పక్ష మంత
    తెగడి చిందులాడి త్రెంచగా శాంతితో
    రణము, ప్రాంగణ మది రణము గాదె.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  8. కడుపు నిండ త్రాగి కల్లు సారాయిలు
    హోళిహోళి యనుచు నూగు చుండి
    యొకరి మీదను మరి యొకరు ప డుచుండ
    రణము ప్రాంగణమది, రణము గాదె

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  9. ఈ వ్యాఖ్యను రచయిత తీసివేశారు.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  10. విజయ నగర మందు వీథుల పేర్లవి
    లంక,సుంకరలకు,సంకరమ్ము
    దివ్వె జాత రందు జువ్వలనేయుచు
    రణము ప్రాంగణమది రణము గాదె

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  11. వైరివర్గమెల్ల బంధు,గురు గణము
    చంపలేననంగ సవ్యసాచి
    గీతఁ జెప్పుచు నిడ కృష్ణయ్య వలయు ప్రే
    రణము, ప్రాంగణమది రణము గాదె

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  12. సలలితస్వర మృదు కలిత గానామృత
    రస ఝరీ నినాద రమ్య తరము
    ప్రణవ నాద కలిత రాగ యుక్త మధుర
    రణము ప్రాంగణ మది రణము గాదె

    [రణము = 1. శబ్దము , 2. యుద్ధము ; ప్రాంగణము=పణవవాద్యము]


    మణిమయ మా వివాహ ఘనమంటప మొక్క నిమేష మాత్రఁ గా
    రణ మొక యింత లేక యనురాగము గర్జనమయ్యె నంత తో
    రణములు ద్రెంచి వేదికలు రవ్వలు సేసి చెలంగ నత్తరిన్
    రణము రణమ్మహో రణము ప్రాంగణమెల్ల రణాంగణమ్మగున్

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  13. పణముగ బెట్టగా గొలుసు భార్యది యప్పుడు గోల బెట్టగా
    నణకువ యెంత యైన దన హారము గానక పోవ నత్తరిన్
    రణము రణమ్మహా రణము ప్రాగణ మెల్లరణాంగణమ్మగున్
    సణుగుల తోడ నుండుచు గషాయి ని బోలుచు నుండు సుమ్ముదా

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  14. సడిని సేయవలదు శబ్దకాలుష్యమ్ము
    కలుగ జేయు నంచు గానసభల
    నిర్ణయింపనేల? నేలలోన మధుర
    రణము ప్రాంగణమది రణము గాదె

    రణము =శబ్దము ప్రాంగణము=పణవవాద్యము


    వణిజుని పుత్రులారుగురు పాలుల వేసిరి తండ్రిసంపదన్
    మణిమయ భూషణమ్ములె ప్రమాదము తెచ్చెను సోదరాళి స
    ద్గుణములె యంతరించగను దుర్మతులైరట యాస్తికోసమై
    రణము రణమ్మహో రణము ప్రాంగణమెల్ల రణాంగణమ్మగున్

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  15. asnreddy
    క్రొత్తజంట యొకటి కోరి యూటికిపోయి
    పగలురేయి గూడ పరవశమున
    కరముతృప్తితోడ జరుపునట్టి మదను
    రణము ప్రాంగణ మది రణము గాదె

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  16. రుణములఁ దెచ్చినిత్యమును లోటువిధానము కాదటంచు నో
    గుణరహితుండు నేతగను కూర్చగణాంకము, లేకయే నియం
    త్రణము రణ మ్మహో రణము ప్రాంగణమెల్ల రణాంగణమ్మగున్
    ఘనమగు వైరిపక్షమున కల్గిన నేతలుచేయ చర్చలన్

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  17. క్షణమును విశ్రమింపక ప్రగల్భములాడుచు,మత్తచిత్తులై
    గుణగణదూరులై, మమతకున్ కడు నోచని దుష్టభావనల్
    పుణికిని పుచ్చుకొన్నతలపుల్ ఘటియించెడు వారి దుష్ట మా
    రణము రణమ్మహో రణము ప్రాంగణమెల్ల రణాంగణమ్మగున్

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  18. హేవళంబి యుగాది సహేతుకాన
    రమ్ము మీప్రేరణల నిమ్మురక్షగూర్చ
    రైతు రాజుగజేసెడి జాతినాద
    రణము ప్రాంగణ మది|రణముగాదె|
    2.గుణగణ మిచ్చుపండుగలకూర్పులు మంచికె| హేవళంబిలన్
    క్షణమున వచ్చిపండుగన కాంక్షలు దీర్చగ పాడిపంటలున్
    తృణమును బెంచు మార్గములదేగ?వసంతపురంగులందుతో
    రణము,రణమ్మహో రణము ప్రాంగణ మెల్ల రణాంగణమ్మగున్|


    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  19. కోట్ల కొలది జనులు కోర్కెల నీ డేర్చ
    మనుచు గోర లలిత మందిరమున
    పూజ సలుప దలఁచు భూరి దీపాల తో
    రణము ; ప్రాంగణ మది రణము గాదె !

    నిన్నటి సమస్యకు నా పూరణ

    అలిగిన రామ చంద్రుడు వనాంతర సీమను జొచ్చి యిట్లనెన్
    తలచుము రామ బాణమిది దానవ ! నీ వశమౌనె పోరునన్
    నిలువగ ? మాయ వేషమున నీవని చంపగ నెంచి తే ననున్ ?
    కొలువగ బంపెదన్ యముని కోటకు నిన్నిదె క్షుద్ర రాక్షసా !

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  20. మౌనమనెడి గుణమె మనుజున కిల నాభ
    రణము! ప్రాంగణమది రణము గాదె
    నిచ్చ వచ్చినటుల రెచ్చ గొట్టగ నెంచి
    నోటి కదుపు లేక మాట లాడ!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  21. డా.పిట్టా
    గుణములనెంచ సద్విభవ గోచరమైన వివాహ యుగ్మమున్
    వణికులు మేళనంబుల నవారిత రీతినిబిల్వ నచ్చటన్
    గణనము సేయ నెవ్వరికి గావలె నెవ్వరు యెవ్వరెవ్వరో
    రణము రణమ్మమహో రణము ప్రాంగణమెల్ల రణాంగణమ్మగున్!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  22. డాపిట్టానుండి,ఆర్యొ
    సవరించిన సమస్య
    రక్షకాళి గనగ రాశుల నింపంగ
    పరుగు పందెమన్న స్పర్ధ జూడ
    ఒకరినొకరు మదిని నోపికన్ బడవేయు
    రణము ప్రాంగణమది రణముగాదె?!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  23. డాపిట్టా నుండి,ఆర్యా
    వణకులు marriage bureau వారు మేళనములు (వధూవరులను తల్లి దండ్రులను పిలిచి సంబంధాలను గూర్చే ప్రయత్నం జేసి దాన్ని) వాణిజ్యంగా మలచుకుంటున్న వణికులు.ఇది ఈ నాటి లోకం పోకడ.)

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు

  24. కందిశంకరయ్యగారిట స్థాపించె
    శంకరాభరణము శ్రద్ధతోడ
    పద్యరాజములను ప్రతిరోజుచూపు తో
    రణము ప్రాంగణమది రణము గాదె.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు