25, ఏప్రిల్ 2018, బుధవారం

సమస్య - 2660 (పొలమును దున్నినంత...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"పొలమును దున్నగనె పుత్రి పుట్టుట యెటులో"
(లేదా...)
"పొలమును దున్నినంత సుత పుట్టట యెట్టుల సాధ్య మమ్మరో"

24, ఏప్రిల్ 2018, మంగళవారం

సమస్య - 2659 (పుట్టఁ జొచ్చె గరుడుఁడు....)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"పుట్టఁ జొచ్చె గరుడుఁడు పాములకు జడిసి"
(లేదా...) 
"గరుడుఁడు సర్పభీతుఁడయి గ్రక్కునఁ జొచ్చెను పుట్టలోనికిన్"

23, ఏప్రిల్ 2018, సోమవారం

సమస్య - 2658 (మోదము నందెదరు...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"మోదము నందెదరు ప్రజలు మూర్ఖ నృపునిచేన్"
(లేదా...)
"మోదము నందరే ప్రజలు మూర్ఖుఁ డొకండు నృపాలు డైనచోన్"

22, ఏప్రిల్ 2018, ఆదివారం

నిషిద్ధాక్షరి - 42

కవిమిత్రులారా,
అంశము - వేంకటేశ్వర స్తుతి
నిషిద్ధాక్షరములు - ర, ల, వ.
ఛందస్సు - మీ ఇష్టము.

నక్షత్ర బంధ తేటగీతి చిత్రమాలిక

శివ స్తుతి
సర్గుడు! సనాతనుడు! శార్ఙ్గి! శశివకాళి!
శబరుడు! మదనారి! నియంత! జనుడు! భీష
ణుడు! విషధరుడు! వసుధారథుడు! అరింద
ముడు! పురాoతకుoడు! నగచాపుడు! ఉదర్చి!
భూతపతి! సంయుతుడు! శశి భూషణుడు! ని
రంజనుడు! చేతనుడు! కోడె రౌతు! స్థాణు
వు! నభవుడు! మేరుధాముడు! మనము కొలువ
సతతము శరణు నిడునుగ సరస గతిని.
రచన
బంధకవి పూసపాటి కృష్ణ సూర్య కుమార్

21, ఏప్రిల్ 2018, శనివారం

సమస్య - 2657 (రాక్షసు లెల్లరుఁ జదివిరి...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"రాక్షసు లెల్లరుఁ జదివిరి రామాయణమున్"
(లేదా...)
"రక్షస్సంఘ మహో పఠించెను గదా రామాయణంబున్ దమిన్"

20, ఏప్రిల్ 2018, శుక్రవారం

సమస్య - 2656 (శివపుత్రుఁడు మఱఁది...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"శివపుత్రుఁడు మఱఁది యగును శ్రీనాథునకున్"
(లేదా...)
"శివపుత్రుండు మఱంది గాఁడె హరికిన్ శ్రీకాంతకుం బౌత్రుఁడౌ"
(బాబు దేవదాసు గారికి ధన్యవాదాలతో...)

19, ఏప్రిల్ 2018, గురువారం

సమస్య - 2655 (తారానాథుని భీతితో...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"తారాధిపు భీతి నబ్ధి దాఁగె నణువునన్"
(లేదా...)
"తారానాథుని భీతితో నణువు మధ్యన్ దాఁగె సంద్రంబు సూ"
(బాబు దేవదాసు గారికి ధన్యవాదాలతో...)

అష్ట నాగ దిగ్బంధ కంద చిత్రమాలిక


శ్రీకర! కపి!  కనుమా యిక,
నీ కారుణ మింక సోక నిమ్ముర కన్నా!
శోకము నాపిక, చక చక 
యీ కయి కష్టమ్ము  నింక,  యిక చేయదుగా !
   
భావము
          ఓ  హరి నీ యొక్క దయ నాపై చూపుము ,  నా శోకము నాపుము లేకున్న  త్వర త్వరగా నా చేయి  యింక కష్ట పడదు.  (చేతులు కష్ట పడితేనే పనులు అవుతాయి.  ప్రాణము లేకున్నా చేతులు కష్ట పడవు. హరి శోకము ఆపి సుఖము ఇవ్వకున్న  ప్రాణము పోవును గా అని భావము.)

          ఈ బంధము చాల  కష్ట తరమైనది.  8  పాములలో  ఒకే పద్యము బంధించపడు కవిత్వము వ్రాయ బడుట విశేషము.   చూడటానికి పద్యము చాల  చిన్నదిగా సరళముగా  అనిపిస్తుంది.    కానీ ఎటు చూసిన పద్యము  ప్రతి పాములో బంధించ  బడుట  విశేషము    నాకు స్పూర్తి నిచ్చిన   శ్రీ సుప్రభ గారికి హృదయ పూర్వక ప్రణామములు.
బంధకవి
పూసపాటి కృష్ణ సూర్య కుమార్

18, ఏప్రిల్ 2018, బుధవారం

సమస్య - 2654 (రంభం గూడి...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"రంభను గూడి సుతను గనె రాజర్షి వెసన్"
(లేదా...)
"రంభం గూడి శకుంతలం గనియె నా రాజర్షి సంరంభియై"
(బాబు దేవదాసు గారికి ధన్యవాదాలతో...)

17, ఏప్రిల్ 2018, మంగళవారం

దత్తపది - 137 (కన్ను-ముక్కు-చెవి-నోరు)

కన్ను - ముక్కు - చెవి- నోరు
పై పదాలను అన్యార్థంలో ప్రయోగిస్తూ
భారతార్థంలో
మీకు నచ్చిన ఛందస్సులో
పద్యాన్ని వ్రాయండి.

అష్టాదశ దళ చిత్ర మాలికా బంధ తేటగీతి


కంజుని దయతోడ  సృష్టి జగతిని  గలిగె 
కంజపానము తో పరాగమము    తొలిగె
కంజనుని వలన రతిసుఖమ్ము    కలిగె 
కంజ హితుని వల్ల భువిపై కాంతి  కలిగె  
కంకటీకుని     వలననే    గాలి   యిలిగె
కంకణపు   కూడిక వలన  కడలి  కలిగె
కంకణి  వలననే   నాటకమ్ము     వెలిగె
కంకటీకుని    తో   కంతు  కట్టె     నిలిగె
కంకతము వలన శిరపు కచము  నలిగె 
కంబళి   వలననే  చలి     గాలి     తొలిగె 
కంఠము వలననె స్వరయోగమ్ము కలిగె 
కండ  తోడనే   దేహపు  ఘనత     కలిగె 
కంచు వలననే  గంటకు  క్వణము  కలిగె
కందకమ్ముతో    కోటకు    కాపు     గలిగె
కంధరము    వల్లనే    చడకమ్ము    గలిగె
కంకటము తోడ   దేహపు    గాత   తొలిగె 
కంటి  వలన  జీవి  కవలోకనము    కలిగె 
కంది బ్లాగుతోడ నె  చిరు  కవియు   వెలిగె
అర్ధములు
కంజుడు =   బ్రహ్మ ,   కంజ పానము =   అమృత సేవనము,  పరాగమము    = చావు,  కంజనుడు  =  మన్మధుడు ,కంజహితుడు =  సూర్యుడు, కంకటీకుడు =  శివుడు,  గాలి = ప్రాణము,   ఇలుగు  =  చచ్చు,     కంకణము =    నీటి బొట్టు  ,  కడలి= సముద్రము,   కంకణి   =  గజ్జె  , నాటకము   నాట్యము ,  కంతుడు = మన్మధుడు , కట్టె = శరీరము  , నిలిగు =చచ్చు,   కంకతము  = దువ్వెన     కచము  =  వెంట్రుక .     క్వణము  ధ్వని, కంధరము =  మేఘము, చడకము = పిడుగు , కంకటము =  కవచము,  గాత = దెబ్బ,  అవలోకనము =చూపు
కవి 
పూసపాటి కృష్ణ సూర్య కుమార్

16, ఏప్రిల్ 2018, సోమవారం

సమస్య - 2653 (పూలను ధరియింప...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"పూలను ధరియింపఁ గోరు పొలఁతులు గలరే"
(లేదా...)
"పూల ధరింప నిష్టపడు ముగ్ధలు లోకమునందు నుందురే"

15, ఏప్రిల్ 2018, ఆదివారం

సమస్య - 2652 (కాంతకు మ్రొక్కంగ...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"కాంతకు మ్రొక్కంగఁ గలుఁగుఁ గామితఫలముల్"
(లేదా...)
"కాంతకు మ్రొక్కినం గలుఁగుఁ గామితసంపద లెల్ల శీఘ్రమే"

14, ఏప్రిల్ 2018, శనివారం

సమస్య - 2651 (మునికిన్ నేర్పంగ...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"మునికిన్ నేర్పంగ నొప్పు మోహపు బుద్ధుల్"
(లేదా...)
"మునికిన్ నేర్పఁగ నొప్పు రాజవదనా మోహంపు బుద్ధుల్ దమిన్"

13, ఏప్రిల్ 2018, శుక్రవారం

సమస్య - 2650 (రణముఁ జేయని...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"రణముఁ జేయని కవికె పరాభవమ్ము"
(లేదా...)
"రణ మొనరింపకున్న కవిరాజు పరాభవ మందు నెల్లెడన్"

12, ఏప్రిల్ 2018, గురువారం

సమస్య - 2649 (సరసం బాడుట...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"సరసమాడఁగఁ దగవు కృష్ణా! ముకుంద!"
(లేదా...)
"సరసం బాడుట చేతకాదుగద కృష్ణా! గోపికావల్లభా!"
ఈ సమస్యను పంపిన బాబు దేవదాసు గారికి ధన్యవాదాలు.

11, ఏప్రిల్ 2018, బుధవారం

సమస్య - 2648 (పండుగనాఁడును లభించె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"పండుగనాఁడును లభించెఁ బ్రాఁతమగండే"
(లేదా...)
"పండుగనాఁడు కూడఁ గనఁ బ్రాఁతమగండె లభించె నయ్యయో"
అవధాని ముద్దు రాజయ్య గారికి ధన్యవాదాలతో...

కూర్మ బంధ తేట గీతి - హరి వర్ణన


సమమగు మహి రకము కల్గి, సౌరి భూరి
గ తన సేనము నుoచ నగము నగముకు
జుట్టి జిలికె కడలిని నసురులు సురలు,
సంభవించిన గరళము శంకరుండు
బట్టె, సరసముగ సిరిని బట్టె నపుడు
సామ గర్భుడు వేల్పులు సంత సించ

కవి 
పూసపాటి కృష్ణ సూర్య కుమార్

10, ఏప్రిల్ 2018, మంగళవారం

సమస్య - 2647 (ఒక్కఁ డొక్కఁడె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"ఒక్కఁ డొక్కఁడె మఱి యొక్కఁ డొక్కఁ డొకఁడె"
(లేదా...)
"ఒక్కఁడు నొక్కఁడే మఱియు నొక్కఁడు నొక్కఁడె యొక్కఁ డొక్కఁడే"

9, ఏప్రిల్ 2018, సోమవారం

సమస్య - 2646 (కోతులె కవులెల్ల...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"కోతులె కవు లెల్ల రనుచుఁ గోకిల గూసెన్"
లేదా... 
"కోతుల్ గారె కవీంద్రు లెల్ల రనుచుం గూసెం బికం బొయ్యనన్"
ఈ సమస్యను పంపిన బాబు దేవదాసు గారికి ధన్యవాదాలు.

వరాహ బంధ తేటగీతి చిత్రమాలిక


విపులను కదుమి విఖురుడు  విషధిని నడ
చగ, ఖగవతి మొరను  విని  జలశయనుడు 
వడి వడిగ   పరుగిడి కిరి   పొడమిని    బడ
సి ఖచరుని దునిమి  మహికి సుఖము నొసగ
గ సురలు కపిలుని ఘనముగ నుతుల నిడె
 హిరణ్యాక్షుడు   భూమిని   పట్టి బంధించగా  భూదేవి  ప్రార్ధన విని  హరి  వరాహ  రూపమున అవతరించి రాక్షసుని జంపి  భూదేవికి విముక్తి కలిగించగా  దేవతలు  హరిణని  పొగడిరి .
విపుల = భూమి, కదుమి = ఆక్రమించి, విషధిని = సముద్రమునందు, అడచగా = దాచగా, ఖగవతి = భూమి, జలసయనుడు = హరి, కిరి= పంది, పొడమి = రూపు,  బడసి = దాల్చి,  ఖచరుని = రక్కసుని. 
కవి

     పూసపాటి కృష్ణ సూర్య కుమార్  

8, ఏప్రిల్ 2018, ఆదివారం

సమస్య - 2645 (చెడువానిన్ గొల్వ...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"చెడువానిన్ గొల్వఁ దీరు చిరకామ్యంబుల్"
(లేదా...)
"చెడువానిన్ గొలువంగఁ గామ్యములు నక్షీణంబుగాఁ దీరులే"

7, ఏప్రిల్ 2018, శనివారం

ఆహ్వానం (అష్టావధానం)

శ్రీ ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ భువనేశ్వరీ దేవస్థానం, కూకట్‍పల్లి
తేదీ. 07-04-2018 (శనివారం) ఉదయం 10.30 గం.లకు
అవధానరత్న, అవధానకేసరి, శతావధాని
శ్రీ మలుగ అంజయ్య గారి
అష్టావధానం
సంచాలకులు - శ్రీ గుత్తి (జోళదరాశి) చంద్రశేఖర రెడ్డి గారు
ముఖ్య అతిథి - డా. బి. ప్రతాప రెడ్డి గారు
పృచ్ఛకులు
నిషిద్ధాక్షరి - శ్రీ కంది శంకరయ్య గారు
సమస్య - శ్రీ అన్నపరెడ్డి సత్యనారాయణ రెడ్డి గారు
దత్తపది - శ్రీ మాచవోలు శ్రీధర రావు గారు
వర్ణన - ధనికొండ రవిప్రసాద్ గారు
ఆశువు - శ్రీ విరించి గారు
ఛందోభాషణం - శ్రీ ఘట్టి కృష్ణమూర్తి గారు
వారగణనం - కుమారి ఎస్. శ్రీవైష్ణవి
అప్రస్తుత ప్రసంగం - శ్రీ నారుమంచి అనంతకృష్ణ గారు
అవధానానంతరం విందు భోజనం
ఆహ్వానించువారు
శ్రీ చండ్రపాటి రామ్మోహన్ దంపతులు
శ్రీ ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ భువనేశ్వరీ దేవస్థానం, కూకట్‍పల్లి.

సమస్య - 2644 (రాముఁడు రావణు...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"రాముఁడు రావణు నడిగె ధరణిజ హరింపన్"
(లేదా...)
"రాముఁడు గోరె రావణుని రమ్మని సీతను దొంగిలింపఁగన్"
ఈ సమస్యను పంపిన అన్నపరెడ్డి సత్యనారాయణ రెడ్డి గారికి ధన్యవాదాలు.

6, ఏప్రిల్ 2018, శుక్రవారం

సమస్య - 2643 (ద్రౌపది వలువ...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"ద్రౌపది వలువ లూడ్చెఁ దత్సభఁ గిరీటి"
(లేదా...)
"ద్రౌపది వల్వ లూడ్చె నదె తత్సభలోనఁ గిరీటి నిర్దయన్"

అష్టభుజి చిత్రబంధ తేటగీతి గణపతి నుతి బంధము



ణపతి   సతము   నొసగుము    గరిమ  కరు,
గజముఖ    బగితి   నెపుడును కనుల   నిలు
గలను,   కరివదన యిపుడె      గనప     వినతి    
గనుమ, నగసుత నిడుము సుఖము  నిరతము
, సువదన   నిలుపుము ఘనతన    కలన 
గము, జఠర  దివిషదుడ వినుము     కణితము,
గజ వదన  దొరయ  వలయు    కరటి   రహి  
గనమున  కెపుడు,  మలక లపన      కలిమి  ని
గనిగ  మెరయ  వలయు వసతిని,  నను   విడు
గడ బరచుము  తొగ వలన,    పొడిగుణ  యను        
గతిని నను నడుప వలయు,   సతము   పలు
వలయు సమబిధమెపుడు   గయమున, సలి    
గ  నిడుము నిచట  నిరతముగ,   తదుపరి   మి
గత దివిజులను గొలుతును  ఘన  నుతులు, నె
గడగ     తెలుచెద నిను సుముఖుడ,   రతన పు
గనిని     గడచగ     నెలమిని     ఘనతగ  నిడు     

గరిమ = గొప్ప ,  బగితి = భక్తి ,గనప = పెద్ద , కలన = జ్ఞాన ,దగము = దప్పిక, జఠర  =  ఉదరము, దివిషుదుడు = దేవుడు, కణితము =   మొర,  దొరయు = తాకు ,కరటి = మూర్ఖుడు  రహి= కీర్తి, ,మలక = వక్రము, లపనము =  తుండము, విడుగడబరచు= విముక్తి చేయు  , తొగ  =  బాధ, , పొడిగుణ   = న్యాయ గుణము ,అనుగతి = అనుసరించు, సమబిధము  =  పేరు, గయము = ఇల్లు , సలిగ = ఆశ్రమము, నెగడు = ప్రకాశించు, తెలుచెద = వేడుకొనెద  రతనపుగని =  సముద్రము ,కడచు  = దాటు , ఎలమి = ధర్యము  
పద్యము చదువు విధానము  :  (గ) ప్రతి పాదమునకు మొదటి అక్షరము . (గ ) తోటి ప్రతి పాదము చదువ వలెను ,  ఆఖరి పాదము చదివిన తర్వాత  తిరిగి (జి) తోటి పారంభించి  పదము చివరి అక్షరములు ఒక్కొక్కటి కలుపుటూ చదివన (గణపతి ముదముగ నిడును కలిమి నెపుడు ) అన్న వాక్యము బంధింప బడుట మరియొక విశేషము
 కవి   
పూసపాటి కృష్ణ సూర్య కుమార్

5, ఏప్రిల్ 2018, గురువారం

సమస్య - 2642 (వడియము లెండెను...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"వడియము లెండెను విడువని వానలలోనన్"
(లేదా...)
"వడియము లెల్ల నెండినవి వాన లవారిత రీతిగాఁ బడన్"
ఈ సమస్యను పంపిన గుఱ్ఱం సీతాదేవి గారికి ధన్యవాదాలు.

హరిణ బంధములో హరిణి వృత్తము


(హరిణి వృత్తము - గణములు - న, స, మ, ర, స, లగ; యతిస్థానం 11)

బెగడు వడుచుండెన్ జూపుల్, శోభితంబుగ కర్ణముల్
నిగుడు వడుచుండెన్,శృoగమ్ముల్ నిటారుగ నెక్కొనెన్,
సొగసుగ ఖజాకమ్మున్ యొప్పెన్ సువర్ణ హొరంగు తోన్,
మెగము గనుమా!శ్రీరామా! కామితమ్ము మనమ్మునన్
నెగడు వడుచుండెన్, తెమ్మా! చిన్నిదంపు మృడీకమున్,
తగిన కెలసమ్మే యంచున్ సీత బల్కె ముదమ్ముగన్     

తాత్పర్యము
బెదురు చున్నట్టి చూపులు, శోభితముగా చెవులు నిక్క బొడుచు కొనెను, కొమ్ములు నిటారుగా నిలబడెను చక్కగా బంగారు రంగుతో శరీరము ఉండెను, జింకను చూడుమా శ్రీ రామా నా మనసులో కోరిక దహించుచున్నది. స్వర్ణ లేడిని తెమ్ము. సరి అయిన పనియే అని సీత సంతోషముగా బలికెను.

అర్ధములు
బెగడు వడు = భయపడు, నిగడువడు = నిక్క బొడుచుకొను;  నెక్కొను = అతిశయించు,  ఖజాకమ్ము = శరీరము; హొరంగు = కాంతి; మొగము = జింక, కామితమ్ము = కోరిక; నెగడు = దహించు; చిన్నిదంపు = బంగారపు, మృడీకము  = జింక; కెలసము = పని.
కవి 
పూసపాటి కృష్ణ సూర్య కుమార్

4, ఏప్రిల్ 2018, బుధవారం

సమస్య - 2641 (మల్లియ తీవియకు...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"మల్లియ తీవియకుఁ గాసె మామిడికాయల్"
(లేదా...)
"మల్లియ తీగకున్ గలిగె మామిడికాయలు నేత్రపర్వమై"

3, ఏప్రిల్ 2018, మంగళవారం

సమస్య - 2640 (మగనికి గర్భమయ్యెనని...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"మగఁడు నెలతప్పెనని దువ్వె మగువ మీస"
(లేదా...)
"మగనికి గర్భమయ్యెనని మానిని మీసము దువ్వె వేడుకన్ "
(ఒక అవధానంలో శ్రీ నరాల రామారెడ్డి గారు పూరించిన సమస్య)

శ్రీ నరాల రామారెడ్డి గారి అవధానాన్ని క్రింది వీడియోలో చూడండి.
https://www.youtube.com/watch?v=9IY5cI8UiFM

2, ఏప్రిల్ 2018, సోమవారం

ఆముదాల మురళి గారి నంద్యాల అష్టావధానం

30-3-2018 నాడు గద్యాలలో
'పరవస్తు చిన్నయసూరి సాహితీ సమితి' వారు నిర్వహించిన
'అవధాని భూషణ' శ్రీ ఆముదాల మురళి గారి
అష్టావధానం

1) నిషిద్ధాక్షరి (విద్యాన్ అవధానం సుధాకర శర్మ గారు)
అంశం - అవధానానికి ముందు జరిగిన యువకవి సమ్మేళనాన్ని చూసిన శారదాదేవి స్పందన....

(కుండలీకరణంలో ఉన్నవి నిషిద్ధాక్షరాలు. (-) అన్నచోట నిషేధం లేదు. పృచ్ఛకులు ప్రాసతో పాటు రెండక్షరాలు వేసుకోమన్నారు)

సారా(చ)త్మ(-)క(హ)మై(-)వి(ద)శ్వా
(చ)ధారా(త)రా(జ)మ(మ)ంబు(-)వి(ద)ఘ్నద(ఘ్న)హ(మ)ర(త)మ్మై
(సమయాభావం వల్ల నిషేధం రెండు పాదాలకే పరిమితమయింది).
పూర్తి పద్యం....

సారాత్మకమై విశ్వా
ధారారామంబు విఘ్నదహరఘ్నమ్మై
మీరుచు నుండగ విద్యలు
శారద సంతుష్టి నందు సత్కవివర్యా!

2) సమస్య (కంది శంకరయ్య గారు)
"నంద్యాల పురప్రజల్ స్తుతి కనర్హు లవిజ్ఞులు నీతిదూరులున్"

పూరణ....
శైలనిభంపు గష్టముల సాహసవృత్తి భరించినారు, మీ
సాలను దువ్వకుండగనె శత్రుల గుండెలఁ జీల్చినారు, ప
ద్యాలను జెప్పినారు రసభావమనస్కులు; కారు కారు నం
ద్యాల పురప్రజల్ స్తుతి కనర్హు, లవిజ్ఞులు, నీతిదూరులున్.

3) దత్తపది (విద్వాన్ బి.బి.బి.యస్. ప్రసాద్ గారు)
అంశం - మోది, రాహుల్, జగన్, చంద్ర పదాలతో ప్రత్యేకహోదాపై పద్యం.

పూరణ....
మనసుల్ ఛిద్రము జేసి మోదిరిట యాత్మానందసందోహముల్
గన శూన్యంబులురా హులక్కి యిట నిక్కంబైన శ్రేయంబులున్
మన మాశించుట నేరమా హృది జగన్మాత్రార్చనల్ సేయ మా
దినముల్ దగ్గిన చంద్రరేఖ యటు ప్రత్యేకం బిదే కోరమా?

4) వర్ణన (మాచిరాజు సుధీంద్ర కుమార్ గారు)
అంశం - ఇస్రో విజయాలు.

శ్రీహరికోట వేదికగఁ జేసిన కార్యము భారతావనిన్
లాహిరి వీడఁగా గురుబలంబును పొందఁగ జాతి మొత్తమున్
సాహసవృత్తి నేర్పినది చంద్రునిఁ జేరెడు శక్తి నిచ్చె ని
స్రో హరియించె గుండెలను శోభిలు మించఁగ విశ్వమంతటన్.

5) ఆశువు - (కె. మునికృష్ణ గారు)
౧)
ఫలిత మాశించి చేసెడి పనులవెంట
దుఃఖ మెప్పుడు విడువక దొరలుచుండు
యువత దీనిని గుర్తించి యున్నతముగ
గీత దాటక నడువంగ నూత మిడరె.
౨)
కనుపించు విశ్వ మెల్లను
ఘనమని మదినెంచువారు కర్మలు డుల్లన్
మననము శ్రీహరి నామము
పనుపుగ నొనరించు గాదె వైరాగ్యంబున్.

6) పురాణ పఠనం (విద్వాన్ వి. చెన్నకేశవయ్య గారు)
పృచ్ఛకులు పఠించిన రెండు పద్యాలకు అవధాని ఉనికిని చెప్పి వ్యాఖ్యానించారు.

7) వ్యస్తాక్షరి (అక్కిరాజు వరలక్ష్మి గారు)
పద్యపాదాన్ని వ్రాయడం మరచిపోయాను.

8) అప్రస్తుత ప్రశంస - (గంగుల నాగరాజు గారు)
మొదటిసారి అయినా నాగరాజు గారు చక్కగా, మనోరంజకంగా నిర్వహించారు. 

సమస్య - 2639 (నంద్యాల పురప్రజల్...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"నంద్యాల పురప్రజలు స్తుతి కనర్హు లవిజ్ఞుల్" (ఛందోగోపనము)
(లేదా...)
"నంద్యాల పురప్రజల్ స్తుతి కనర్హు లవిజ్ఞులు నీతిదూరులున్" 
(ఛందోగోపనము)
(మొన్న నంద్యాల అష్టావధానంలో నేనిచ్చిన సమస్య...)

1, ఏప్రిల్ 2018, ఆదివారం

సమస్య - 2638 (పతి తల ఖండించి...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"పతి తల ఖండించి వండె బంధువులు దినన్"
(లేదా...)
"పతి తలఁ గోసి వండినది బంధువు లెల్లఁ దినంగఁ గోరుచున్"

31, మార్చి 2018, శనివారం

సమస్య - 2637 (కాలికి కాటుక...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"కాలికి కాటుక కనులకు గజ్జెల నుంచెన్"
(లేదా...)
"కాలికి కాటుకన్ బులిమి గజ్జెలు కన్నుల గట్టె వింతగన్"
(డా. జి.ఎమ్. రామశర్మ గారి 'శతావధాన వైజయంతి' గ్రంథం నుండి)

30, మార్చి 2018, శుక్రవారం

దత్తపది - 136 (అమ్మ-అయ్య-అన్న-అక్క)

అమ్మ - అయ్య - అన్న - అక్క
పై పదాలను అన్యార్థంలో ప్రయోగిస్తూ
రామాయణార్థంలో
మీకు నచ్చిన ఛందస్సులో
పద్యాన్ని వ్రాయండి.

29, మార్చి 2018, గురువారం

ఆహ్వానము (అష్టావధానము)


సమస్య - 2636 (గ్రీష్మమునఁ బైటఁ దీసి...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"గ్రీష్మమునఁ బైటఁ దీసి కన్గీటె స్నుషయె"
(లేదా...)
"గ్రీష్మమునందుఁ బైటఁ దొలగించియుఁ గోడలు గన్నుగీటెరా"
(శ్రీ అష్టకాల నరసింహరామ శర్మ గారికి ధన్యవాదాలతో...)

28, మార్చి 2018, బుధవారం

సమస్య - 2635 (పతి గళమునఁ దాళిఁ గట్టె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"పతి గళమునఁ దాళిఁ గట్టె భామ ముదమునన్"
(లేదా...)
"పతి గళమందుఁ గట్టె నొక భామిని తాళిని మోదమందుచున్"
(శ్రీ అష్టకాల నరసింహరామ శర్మ గారికి ధన్యవాదాలతో...)

27, మార్చి 2018, మంగళవారం

సమస్య - 2634 (అంగదుఁ డనిలోన...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"అంగదుఁ డనిలోనఁ జంపె నశ్వత్థామన్"
(లేదా...)
"అశ్వత్థామను జంపె నంగదుఁడు క్రూరాత్ముండునై పోరునన్"
(శ్రీ అష్టకాల  నరసింహరామ శర్మ గారికి ధన్యవాదాలతో...)

26, మార్చి 2018, సోమవారం

న్యస్తాక్షరి - 52 (భ-ద్ర-గి-రి)


అంశము - సీతారాముల కళ్యాణం
ఛందస్సు- చంపకమాల
న్యస్తాక్షరములు... 
మొదటిపాదం 4వ అక్షరం - భ.
రెండవపాదం 12వ అక్షరం - ద్ర.
మూడవపాదం 15వ అక్షరం - గి.
నాల్గవపాదం 20వ అక్షరం - రి.

(లేదా...)

ఛందస్సు - ఆటవెలది
నాలుగు పాదాల చివరి అక్షరాలు వరుసగా భ - ద్ర - గి - రి ఉండాలి.

పుష్పక విమాన బంధ సీసము

శ్రీరామ స్తుతి 

పద్యము చిత్రములో చదువు విధానము 
          పైన 'శ్రీ'తో మొదలు బెట్టాలి. 'శ్రీ దశరథ సుత' అని చదువుకొని తిరిగి 'శ్రీ'తో ఎడమ ప్రక్క ఏనుగు దగ్గిర గల 'రా' తో కలిపి 'తాటకాoతక ఘన రఘురామ'తో కొనసాగించి ప్రక్కన 'శ' దాని తర్వాత 'మ' దాని తర్వాత 'దాత' తో  కొనసాగించాలి.  క్రింద 'మే' కలిపి పై దాకా వెళ్లి 'చోరా' చదివి ప్రక్కన 'సంహార' ఆపి ప్రక్కన 'రా'తో మొదలిడి  మధ్య గడిలో  'వణ'తో చదివి 'వహ' అని పక్షి కన్ను దగ్గిర ఉన్న 'తి' తో కలిపి  ఎడమ ప్రక్క మొదటి రెక్కలో 'హరా' అని క్రింద రెక్కలోకి దిగి 'హర్ష' చివర ఉన్న 'నిర్వ' అన్న పదము తోటి   మరల కన్ను దగ్గిర 'తి' కలుపుకొని కుడి రెక్కలో 'వితరణ' అని కొనసాగించాలి. క్రిందకు దిగి 'విహారా' అని ప్రక్కన 'స' కలిపి పైన కన్నుదగ్గిర 'తి' కలిపి క్రిందకు దిగి 'సహిత మహిపాలక రామ వందనము నీకు' అని ముగించాలలి.
దీనిలో విశేషము 'శ్రీ రామ రామ రామేతి' అన్న శ్లోకం మొదటి పాదము బంధించ బడినది.   

సీ :
శ్రీ దశరథ సుత! శ్రీరామ! తాటకాం 
          తక! ఘన రఘురామ! తాపసి వర!
సతి యహల్యా శాప శమదాత! పిత వాక్య 
          పాలకా!  జానకీ ప్రాణ నాధ!
మేరు మహీధర సార వీరా! హను
          మ మది చోరా!  క్రూర మర్కట మద
సంహార! రావణ సహిత దానవ గణ
          వహతి   హరా!  రఘువర! మహీజ
తే :
హర్ష కారక! లక్షణ, హనుమ, నిర్వృ
తి వితరణ! విభీషణ సుమతి పచరిత వ
రా! అనంజ శకట విహారా! సతిసహి
త మహి పాలక రామ! వందనము నీకు.

కవి
పూసపాటి కృష్ణ సూర్య కుమార్

25, మార్చి 2018, ఆదివారం

సమస్య - 2633 (వృశ్చికపుచ్ఛంబుమీఁద...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"వృశ్చికపుచ్ఛంబుమీఁద వృషభము నిలిచెన్"
(లేదా...)
"వృషభము వచ్చి నిల్చినది వృశ్చికపుచ్ఛము మీఁదఁ జూడుమా"
(శ్రీ అష్టకాల నరసింహరామ శర్మ గారి 'అవధాన సరస్వతి' గ్రంథం నుండి)

ఒక విన్నపం... కవిమిత్రులు తమ పూరణ పద్యాలలో కందంలో శకార చకార సంయుక్తాక్షరాన్ని, వృత్తంలో షకారాన్ని మాత్రమే ప్రాసాక్షరాలుగా ప్రయోగించండి. విశేష ప్రాసలను ప్రయోగించకండి.

శివ బంధ సర్వలఘు సీస చిత్రమాలిక


సీ.
గరళము గళమున కఱకఱి గలుగక,
          ముదముగ గడిగొని యదితిజుల న
రసిన సుబలుడగు పసుపతికి శిరము
          మడచుచు నమసము నడపు వలయు,
బెడిదపు పొడమిని నిడుకొని సురనది
          బిరబిర  పరుగిడ శిరమున పెన
సి, మహిని సతము పసిడి ససిగ నమరు
          నటుల ననుగలము నడపిన విధు
తే.గీ.
నకు కయి కవ కలిపి ఘన నమసు నిడగ
వలయు, నొలికిలిని శవపు జెలిమి కలిగి
మసిని కలిలమున పులిమి మలగెడు నజు
నకు ఘనముగ నపచితి పొనరగ వలయు.       

          కఱకఱి = బాధ,  కడిగొని= మ్రింగి,  ఆరసిన   = కాపాడిన,  మడచు= వంచు, పొనరు = చేయు ,బెడిదము=  భయంకరమైన , పొడమి= రూపము,  పెన= బంధనము , అనుగలము = సాయము,కయి=   చేయి,  కవ = జంట ,ఒలికిలి=స్మశానము,కలిలము = దేహము,  మలగెడు= తిరుగెడు, అపచితి= పూజ,పొనరు = చేయు.

          విషమును కంఠమున బాధ పడక  సంతోషముగా  మ్రింగి  దేవతలను  కాపాడిన   ఘనమైన బలము గల శివునకు  శిరము వంచుచు నమస్కారము పెట్టవలయును.  భయంకరమైన   ఉగ్రరూపము  దాల్చి గంగమ్మ బిరబిర పరుగులేట్టు చుండ  తలపైన శిగలో చుట్టి  భూమిలో  పసిడి పంటలు పండునట్లు  సాయము చేసిన శివునకు చేయి చేతుల ద్వయము కలిపి ఘనముగా నమస్కారము చేయవలయును  స్మశానములో  శవముల చెల్మి గలిగి  దేహమునకు బూడిద పూసుకొని  తిరుగాడు  శివునకు ఘనముగా పూజలు చేయవలయును.
కవి
పూసపాటి కృష్ణ సూర్య కుమార్

24, మార్చి 2018, శనివారం

ఆహ్వానం!

మెతుకుసీమ సాహితీ సాంస్కృతిక సంస్థ ఆధ్వర్యంలో...  
తేది 25-03-2018 న ఆదివారం ఉదయం 10:15ని॥నుండి
నిర్వహించే విళంబి ఉగాది వేడుకలకు మీకిదే ఆహ్వానం. ఇందులో భాగంగా 
కవిసమ్మేళనం,
మహ్మద్ షరీఫ్ రచించిన 'సుజనశతకం' 
అవుసుల భానుప్రకాశ్ రచించిన 'మానవభారతం' వచన కావ్యం 
ఆవిష్కరణోత్సవ కార్యక్రమాలుంటాయి.

వేదిక: భారతీయ విద్యామందిర్ ఉన్నత పాఠశాల,(BVM హైస్కూల్) సంగారెడ్డి.

సభాధ్యక్షులు
శ్రీ పూసల లింగాగౌడ్ గారు, అధ్యక్షులు మెతుకుసీమ సంస్థ.

ముఖ్య అతిథి
శ్రీ నందిని సిధారెడ్డి గారు, చైర్మన్, సాహిత్య అకాడమీ తెలంగాణ

విశిష్ఠ అతిథులు
ఆచార్య కసిరెడ్డి వెంకటరెడ్డి గారు, అఖిల భారతీయ సాహిత్య పరిషత్ అధ్యక్షులు.
శ్రీ పట్లోళ్ళ నరహరి రెడ్డిగారు, జిల్లా గ్రంథాలయ సంస్థ అధ్యక్షులు

ఆత్మీయ అతిథులు
శ్రీ ఆర్. సత్యనారాయణ గారు, మాజీ ఎమ్మెల్సీ, ఆరెస్సెన్ ఛానల్ అధినేత.
శ్రీ సువర్ణవినాయక్ గారు, పాఠ్య పుస్తకాల కో ఆర్డినేటర్, తెలంగాణ.
శ్రీ దోరవేటి చెన్నయ్య గారు, ప్రముఖ కవి, నవలారచయిత
శ్రీ కంది శంకరయ్య గారు, ప్రముఖ పద్య కవి, 
శ్రీ బోర్పట్ల హన్మంతాచార్యులు గారు, సలహాదారులు, మెతుకుసీమ సంస్థ.
శ్రీ తల్లోజు యాదవాచార్యులు గారు, ప్రముఖ పద్య కవి. సలహాదారులు మెతుకుసీమ.

సకాలంలో విచ్చేసి కార్యక్రమాన్ని జయప్రదం చేస్తారని ఆహ్వానిస్తున్నాం.
కార్యక్రమానంతరం భోజనం స్వీకరించి నిష్క్రమిద్దాం.

నిర్వహణ
మెతుకుసీమ సాహితీ సాంస్కృతిక సంస్థ
సంగారెడ్డి.

సమస్య - 2632 (చంద్రునిం గాంచి యేడ్చె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"చంద్రునిం గాంచి యేడ్చెఁ గంజాతహితుఁడు"
(లేదా...)
"చంద్రునిఁ గాంచి యేడ్చె నదె సారసమిత్రుఁడు పశ్చిమాద్రిపై"

23, మార్చి 2018, శుక్రవారం

సమస్య - 2631 (నా నీ పత్నికి...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"నా నీ సతి కోర్కెఁ దీర్చినన్ ముద మందున్"
(లేదా...)
"నా నీ పత్నికి కోర్కెఁ దీర్చుమనె హన్మంతుండు గౌంతేయుతోన్"
(ఒక అవధానంలో నరాల రామారెడ్డి గారు పూరించిన సమస్య)

'హన్మంతుఁడు' శబ్దం అసాధువని జరిగిన చర్చను క్రింది వీడియోలో చూడండి. 
https://www.youtube.com/watch?v=9IY5cI8UiFM

ధనుర్లతికా బంధ తేటగీతి - దేవీ ప్రార్థన


శరణు గౌరి! మారి! గిరిజ! శరణు తల్లి!
కాల! బాల! కాలక! కాచు కరుణతోడ,
వందనమ్ములు లోకపావని! సతతము
రక్ష నిడు కర్వరీ! లంభ! రంభ! శాంభ
వి! మరువ వలదు, ఉమ! రామ! అమల! దేవి!

పూసపాటి కృష్ణ సూర్య కుమార్

22, మార్చి 2018, గురువారం

సమస్య - 2630 (దుగ్ధపయోధి మధ్యమున...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"దుగ్ధసాగరమున రేగె దుమ్ములెన్నొ"
(లేదా...)
"దుగ్ధపయోధి మధ్యమున దుమ్ములు రేగె నదేమి చిత్రమో"
(గతంలో ఎన్నో అవధానాలలో అడిగిన ప్రసిద్ధ సమస్య)

21, మార్చి 2018, బుధవారం

సమస్య - 2629 (కోడిని నొక బాపనయ్య...)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"కోడిని నొక బాపనయ్య కోరి భుజించెన్"
(లేదా...)
"కోడిని బ్రాహ్మణుం డొకఁడు గోరి భుజించె జనుల్ నుతింపఁగన్"
ఈ సమస్యను పంపిన గుఱ్ఱం జనార్దన రావు గారికి ధన్యవాదాలు.

అష్టదళ పద్మ అష్ట దిగ్బంధ చంపకము


(శివ పరివార స్తుతి)

శరణు పినాకపాణి సుత! శక్తిధరాగ్రజ! ఎల్క వాహనా!
శరణు కరాళి! కాళి! శివ! శక్తి! శివప్రియ! సింహ వాహనా!
శరణ ముమాపతీ! శివుడ! శక్రుడ! గోపతి! నంది వాహనా! 
శరణు విశాఖుడా! గుహుడ! శక్తి సుతా! ఫణిభుక్కు వాహనా!

(శ్రీ వల్లభ వఝుల అప్పల నరసింహమూర్తి గారి చిత్ర మాలిక స్పూర్తితో)
కవి :
పూసపాటి కృష్ణ సూర్య కుమార్

20, మార్చి 2018, మంగళవారం

సమస్య - 2628 (దేవుఁడు చనుదెంచె...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"దేవుఁడు చనుదెంచె నిటకు దీవెన లిమ్మా"
(లేదా...)
"దేవుఁడు వచ్చినాఁ డిటకు దీవెన లిమ్ము కృపారసమ్మునన్"
(డా. జి.ఎమ్. రామశర్మ గారి 'శతావధాన వైజయంతి' గ్రంథం నుండి)