19-1-2026 (సోమవారం)కవిమిత్రులారా,ఈరోజు పూరింపవలసిన సమస్య ఇది...“తమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్”(లేదా...)“తమ్ముల వీడఁగల్గుఁ గద ధర్మము తోషము సిద్ధియున్ ధరన్”(భరతశర్మ గారి శతావధానంలో అన్నమరాజు ప్రభాకర రావు గారి సమస్య)
ఇమ్ముగ చెడు విడువుడనిన మమ్ము వలదనుటకు నీకు మణియము లేదే !సమ్మతి నిడజాలమనెడు తమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్”
ఈ కామెంట్ను రచయిత తీసివేశారు.
మండోదరి రావణబ్రహ్మ తో... కందంఇమ్మహితాత్మజ రమయే!సమ్మతి రఘువరుఁడు హరికి సత్వరమిడ సేమమ్మగు పతిదేవా! పంతమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్ఉత్పలమాలఇమ్మహితాత్మజన్ రమగ నెంచియు మోహమువీడుచున్ మదిన్సమ్మతి రామచంద్రుడగు శౌరికొసంగము సత్వరమ్ము సేమమ్మగు జాతికిన్ మగడ! మంగళమేర్పడ శాంతమొంది పంతమ్ముల వీడఁగల్గుఁ గద ధర్మము తోషము సిద్ధియున్ ధరన్
తమ్ముని పుత్రుల రాజ్యముసమ్మతితోనప్పగించ సమకొను సుఖమేయిమ్మహిలో జనులకు పంతమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్తమ్ముని పుత్రులేవురకు తామిడ రాజ్యము ధర్మబద్ధమౌసమ్మతిఁ సంధిసేయ కడు సంతసమందును నిశ్చయంబునన్బిమ్మటఁ జ్ఞాతులుండనగు వేడుక మీఱగ చింతలేక పంతమ్ముల వీడఁగల్గుఁ గద ధర్మము తోషము సిద్ధియున్ ధరన్
అమ్మహి మాన్వితు రాలగు కొమ్మనిటుల్ బంధి సేయ కులనాశంబౌ నమ్ముచు నానుడులిక పం తమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్కొమ్మను బంధిసేసితివి కూడదటంచును చెప్పు నా నుడుల్ నమ్ముచు నాచరించ కులనాశము తప్పునటంచెఱుం గుమాయమ్మహితాత్మజన్ విడిచి యాదర మందున రాము జేర్చ పం తమ్ముల వీడఁగల్గుఁ గద ధర్మము తోషము సిద్ధియున్ ధరన్.
ఇమ్ముగ మానవు లందరు గ్రమ్మర మేకొనుచు జాతి రంజిలజేయన్యిమ్మహిపై తరతమ భూతమ్ముల వీడంగ గల్గు ధర్మము ముదమున్!
కం:అమ్మ యగు కుంతి తనదౌనమ్మదనము జూపి యిట్టు లనె గర్ణుని తో"తమ్ముల జంపకు, మని లోతమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్
ఉ:ఇమ్ముగ గృష్ణు డిట్లనియె "నీర్ష్యయె సౌఖ్యమె యో సుయోధనా!తమ్ములు నన్న లంచు నొక ధర్మము దల్పక నుంటి వింక నీతమ్ముని రొమ్ము భీముని గదన్ బడి భంగము గాగ నేల?బంతమ్ముల వీడఁగల్గుఁ గద ధర్మము తోషము సిద్ధియున్ ధరన్!"
కం॥ ఇమ్ముగ సద్గుణములొదవిదమ్ముగ సన్మార్గమందు ధన్యతఁ గనుచున్నెమ్మినిఁ బాపములకు నూతమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్ఉ॥ ఇమ్ముగ సద్గుణాఢ్యుఁడుగ నీశునిఁ బ్రార్థనఁ జేసి రక్షకైదమ్ముగ సత్యపాలనను ధన్యతఁ గాంచుచు సాగుచుండఁగన్నెమ్మది వీడకన్ నరుఁడు నిత్యము నేమముకున్ విరుద్ధ యూతమ్ముల వీడఁ గల్గుఁ గద ధర్మము తోషము సిద్ధియున్ ధరన్(దుష్టకర్మను వీడితే పొందగలడనే భావంతో నండి)
-కుమ్ముచు నితరుల మదిలోనమ్ముల దింపుచు మదమ్మున నెగుర నేలా?తమ్ముడు పల్కెద నే పంతమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్జిలేబీయము
నమ్మిన వారిని ముంచక కమ్మని మనమును గలిగియు కమ్రపు రీతిన్ సమ్మతి సలుపెడు చెడు చే తమ్ములు వీడo గ గల్గు ధర్మము ముదమున్
ఇమ్మహి నింపుగ సంరంభమ్మున శీఘ్రంబ దుష్ట మానవ సాంగత్యమ్మును వంచనముల దురితమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్ సొమ్ముల నింక రాజ్యమును జూదము నందుఁ జెలంగి యొడ్డి తానమ్మక చెల్ల యోడినను నాగక యాడుచు మానసమ్మునం బమ్మిన యట్టి పంతమునఁ బార్థుఁ డజాత రిపుండు దారనుందమ్ముల నోడె ధర్మజుఁడు తప్పక ఘోర వినాశనంపు నెత్తమ్ముల వీడఁ గల్గుఁ గద ధర్మము తోషము సిద్ధియున్ ధరన్
ఇమ్మని కోరిరి పాండవులిమ్ముగ నైదూండ్లయిన నరేంద్రా యిటుకోపమ్ముల తాపమ్ముల పంతమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్ఇమ్ము నరేంద్ర పాండవుల కేవురకున్ సగపాలు, కానిచోనిమ్ముగ నూళులైదయిన నిమ్ము ముదమ్మొనగూడ వారికిన్సమ్మతిఁగూర్చ మేలగును సంగరమేటికి మీకు మీకు? పంతమ్ముల వీడఁ గల్గుఁ గద ధర్మము తోషము సిద్ధియున్ ధరన్
సమస్య : "తమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్"కం. పమ్మిన యజ్ఞానము మోహమ్ములువిడి దైవచింతనాశ్లేషమునన్నిమ్మళమదితోడ నయుక్తమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్భావం : కప్పేసినట్టి అతిశయించిన అజ్ఞానాన్ని, (సంసార) మోహాలను విడిచిపెట్టి, దైవచింతనతో పెనవేసుకుపోవడం ద్వారా, మరియు నిమ్మళమైన మనస్సు కలిగి అనుచితమైన పనులను విడిచిపెట్టగా ధర్మము మరియు సంతోషము సిద్ధిస్తాయి.
పిన్నక నాగేశ్వరరావు.హైదరాబాద్.సమ్మతిగ నన్నదమ్ములునిమ్ముగ తగవులవి లేక నిష్టముతోడన్సొమ్ముల పంచుకొనిరి పంతమ్ముల వీడంగ గల్గు ధర్మము ముదమున్.
ఇమ్ముగ చెడు విడువుడనిన
రిప్లయితొలగించండిమమ్ము వలదనుటకు నీకు మణియము లేదే !
సమ్మతి నిడజాలమనెడు
తమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్”
ఈ కామెంట్ను రచయిత తీసివేశారు.
రిప్లయితొలగించండిమండోదరి రావణబ్రహ్మ తో...
తొలగించండికందం
ఇమ్మహితాత్మజ రమయే!
సమ్మతి రఘువరుఁడు హరికి సత్వరమిడ సే
మమ్మగు పతిదేవా! పం
తమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్
ఉత్పలమాల
ఇమ్మహితాత్మజన్ రమగ నెంచియు మోహమువీడుచున్ మదిన్
సమ్మతి రామచంద్రుడగు శౌరికొసంగము సత్వరమ్ము సే
మమ్మగు జాతికిన్ మగడ! మంగళమేర్పడ శాంతమొంది పం
తమ్ముల వీడఁగల్గుఁ గద ధర్మము తోషము సిద్ధియున్ ధరన్
ఈ కామెంట్ను రచయిత తీసివేశారు.
రిప్లయితొలగించండితమ్ముని పుత్రుల రాజ్యము
తొలగించండిసమ్మతితోనప్పగించ సమకొను సుఖమే
యిమ్మహిలో జనులకు పం
తమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్
తమ్ముని పుత్రులేవురకు తామిడ రాజ్యము ధర్మబద్ధమౌ
సమ్మతిఁ సంధిసేయ కడు సంతసమందును నిశ్చయంబునన్
బిమ్మటఁ జ్ఞాతులుండనగు వేడుక మీఱగ చింతలేక పం
తమ్ముల వీడఁగల్గుఁ గద ధర్మము తోషము సిద్ధియున్ ధరన్
రిప్లయితొలగించండిఅమ్మహి మాన్వితు రాలగు
కొమ్మనిటుల్ బంధి సేయ కులనాశంబౌ
నమ్ముచు నానుడులిక పం
తమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్
కొమ్మను బంధిసేసితివి కూడదటంచును చెప్పు నా నుడుల్
నమ్ముచు నాచరించ కులనాశము తప్పునటంచెఱుం గుమా
యమ్మహితాత్మజన్ విడిచి యాదర మందున రాము జేర్చ పం
తమ్ముల వీడఁగల్గుఁ గద ధర్మము తోషము సిద్ధియున్ ధరన్.
ఇమ్ముగ మానవు లందరు
రిప్లయితొలగించండిగ్రమ్మర మేకొనుచు జాతి రంజిలజేయన్
యిమ్మహిపై తరతమ భూ
తమ్ముల వీడంగ గల్గు ధర్మము ముదమున్!
కం:అమ్మ యగు కుంతి తనదౌ
రిప్లయితొలగించండినమ్మదనము జూపి యిట్టు లనె గర్ణుని తో
"తమ్ముల జంపకు, మని లో
తమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్
ఉ:ఇమ్ముగ గృష్ణు డిట్లనియె "నీర్ష్యయె సౌఖ్యమె యో సుయోధనా!
రిప్లయితొలగించండితమ్ములు నన్న లంచు నొక ధర్మము దల్పక నుంటి వింక నీ
తమ్ముని రొమ్ము భీముని గదన్ బడి భంగము గాగ నేల?బం
తమ్ముల వీడఁగల్గుఁ గద ధర్మము తోషము సిద్ధియున్ ధరన్!"
కం॥ ఇమ్ముగ సద్గుణములొదవి
రిప్లయితొలగించండిదమ్ముగ సన్మార్గమందు ధన్యతఁ గనుచున్
నెమ్మినిఁ బాపములకు నూ
తమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్
ఉ॥ ఇమ్ముగ సద్గుణాఢ్యుఁడుగ నీశునిఁ బ్రార్థనఁ జేసి రక్షకై
దమ్ముగ సత్యపాలనను ధన్యతఁ గాంచుచు సాగుచుండఁగన్
నెమ్మది వీడకన్ నరుఁడు నిత్యము నేమముకున్ విరుద్ధ యూ
తమ్ముల వీడఁ గల్గుఁ గద ధర్మము తోషము సిద్ధియున్ ధరన్
(దుష్టకర్మను వీడితే పొందగలడనే భావంతో నండి)
-
రిప్లయితొలగించండికుమ్ముచు నితరుల మదిలో
నమ్ముల దింపుచు మదమ్మున నెగుర నేలా?
తమ్ముడు పల్కెద నే పం
తమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్
జిలేబీయము
నమ్మిన వారిని ముంచక
రిప్లయితొలగించండికమ్మని మనమును గలిగియు కమ్రపు రీతిన్ సమ్మతి సలుపెడు చెడు చే
తమ్ములు వీడo గ గల్గు ధర్మము ముదమున్
ఇమ్మహి నింపుగ సంరం
రిప్లయితొలగించండిభమ్మున శీఘ్రంబ దుష్ట మానవ సాంగ
త్యమ్మును వంచనముల దురి
తమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్
సొమ్ముల నింక రాజ్యమును జూదము నందుఁ జెలంగి యొడ్డి తా
నమ్మక చెల్ల యోడినను నాగక యాడుచు మానసమ్మునం
బమ్మిన యట్టి పంతమునఁ బార్థుఁ డజాత రిపుండు దారనుం
దమ్ముల నోడె ధర్మజుఁడు తప్పక ఘోర వినాశనంపు నె
త్తమ్ముల వీడఁ గల్గుఁ గద ధర్మము తోషము సిద్ధియున్ ధరన్
ఇమ్మని కోరిరి పాండవు
రిప్లయితొలగించండిలిమ్ముగ నైదూండ్లయిన నరేంద్రా యిటుకో
పమ్ముల తాపమ్ముల పం
తమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్
ఇమ్ము నరేంద్ర పాండవుల కేవురకున్ సగపాలు, కానిచో
నిమ్ముగ నూళులైదయిన నిమ్ము ముదమ్మొనగూడ వారికిన్
సమ్మతిఁగూర్చ మేలగును సంగరమేటికి మీకు మీకు? పం
తమ్ముల వీడఁ గల్గుఁ గద ధర్మము తోషము సిద్ధియున్ ధరన్
సమస్య : "తమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్"
రిప్లయితొలగించండికం. పమ్మిన యజ్ఞానము మో
హమ్ములువిడి దైవచింతనాశ్లేషమున
న్నిమ్మళమదితోడ నయు
క్తమ్ముల వీడంగఁ గల్గు ధర్మము ముదమున్
భావం : కప్పేసినట్టి అతిశయించిన అజ్ఞానాన్ని, (సంసార) మోహాలను విడిచిపెట్టి, దైవచింతనతో పెనవేసుకుపోవడం ద్వారా, మరియు నిమ్మళమైన మనస్సు కలిగి అనుచితమైన పనులను విడిచిపెట్టగా ధర్మము మరియు సంతోషము సిద్ధిస్తాయి.
రిప్లయితొలగించండిపిన్నక నాగేశ్వరరావు.
హైదరాబాద్.
సమ్మతిగ నన్నదమ్ములు
నిమ్ముగ తగవులవి లేక నిష్టముతోడన్
సొమ్ముల పంచుకొనిరి పం
తమ్ముల వీడంగ గల్గు ధర్మము ముదమున్.