25-6-2026 (గురువారం)కవిమిత్రులారా,ఈరోజు పూరింపవలసిన సమస్య ఇది...“భాస్కరుం డస్తమించెను పగటిపూట”(లేదా...)“భాస్కరుఁ డేలకో పగలె పశ్చిమ దిక్కున నస్తమించెరా”
అంబరమున నల్లని మేఘ మడ్డుపడగ భాస్కరుం డస్తమించెను పగటిపూట ;మబ్బు తొలగిన వెంబడి మరల తోచె నాకసమునందు సూర్యోదయమయినటుల
గగనమున కారు మబ్బులు క్రమ్ము కొనగమబ్బు చాటున రవి యుండ మహికి తోచె భాస్కరు o డ స్త మించెను పగటి పూట యనుచు లోకులు తలచి రి యబ్బు రముగ
తేటగీతిప్రక్కదారి హిందూమతమొక్కనాడునంధకారమునొందఁగ నంబరమణిగ వెలిగి, నడుమ శంకరులవని వీడెభాస్కరుం డస్తమించెను పగటిపూట!ఉత్పలమాలతస్కరులైన మ్లేచ్చులను దాళక దేశమునుండి పంప తేజస్కరునట్లుగన్ భగతు సాగెను విప్లవబాట త్రొక్కి, శ్రేయస్కరమొందకే నడుమ నందుచు వారికి వీడె ప్రాణముల్భాస్కరుఁ డేలకో పగలె పశ్చిమ దిక్కున నస్తమించెరా!
అతనికిచ్ఛామరణ మనెడద్భుత మగు వరము కల్గిన నేమిరా ఫల్గుణునకు తన రహస్యము తెలిపి శాంతనవుడనెడి భాస్కరుం డస్తమించెను పగటిపూట.మస్కరి యిచ్చు స్వచ్ఛమగు మాలతి బోలిన స్వేచ్ఛ కోసమై భాస్కరుడై పరాయి పరి పాలన నంతము జేయ గోరినన్ తస్కరు లే వధింపగను దావరి మన్నెపు వీరుడైన యా భాస్కరుఁ డేలకో పగలె పశ్చిమ దిక్కున నస్తమించెరా.
సమస్య : "భాస్కరుం డస్తమించెను పగటిపూట"తెల్లవారి గుండియలెల్ల ఝల్లుమనగ ఎదురునిల్చి కైదువునకు బెదురుగొనక ఒరిగె మన్యపుసింగమల్లూరి యకట భాస్కరుం డస్తమించెను పగటిపూట
అష్ట దిగ్గజాలను జూచె నాదరమునసతతము కవి పండితులను సత్కరించెనిభములేని శ్రీకృష్ణరాణృపుడు కీర్తిభాస్కరుం డస్తమించెను పగటిపూటచోస్కముపైఁ జరించెనట చోద్యముగా నిలిచెంగదా మనోతస్కరుడై నృపాధిపుడు ధన్యత నొందినవాడు ధీరచేతస్కుడు కృష్ణరాయలు సదా కవి పండిత మిత్రుడా యశోభాస్కరుఁ డేలకో పగలె పశ్చిమ దిక్కున నస్తమించెరా[ చోస్కము = మంచిగుఱ్ఱము; ధీర చేతస్కుడు = స్థిర చిత్తుడు ]
ఉ॥ భాస్కరుఁ డేలొకో పగలె పశ్చిమ దిక్కున నస్తమించెరాతస్కర వైపరీత్యముల ధాత్రియు మండెను దుష్టులిట్లు నోజస్కరమొంద సజ్జనుల సంగతిఁ దెల్పఁగ హీనమయ్యె శ్రేయస్కర మేదొకో ప్రళయ మాహవనమ్మగు నంచుఁ దోఁచెనే!(మరి ప్రళయ కాలములోనే కదండి ఇన్ని వైపరీత్యాలు)
భాస్కర తేజమాతనిది పంచకమందున విక్రమించి తేజస్కరుడై యరాతులను శౌర్యముతో నెదిరించి నిల్వగాతస్కరులట్లు దుండగులు దాడియొనర్చిరి దొంగచాటుగాభాస్కరుఁ డేలకో పగలె పశ్చిమ దిక్కున నస్తమించెరా
మండు వేసవి మధ్యాహ్నమందు నాడుకారుమబ్బులు క్రమ్మిన కారణమునపగలు రేయిగ గన్పట్టె వసుధయందుభాస్కరుం డస్తమించెను పగటిపూట
శత్రు సైన్యముఁ దున్మాడి చిత్రముగను బరు లనేకులై యెదిరింపఁ బాడి తప్పి యాజి నభిమన్యుఁ డత్యుగ్ర తేజ మందు భాస్కరుం డస్తమించెను బగటిపూట మస్కర చౌర్య మగ్నులకుమౌఢ్యము మూరఁగ నొక్క నాఁడు శ్రేయస్కర మైన మైత్రి చెడి యక్కట తూర్పున రేఁగ ద్వేషముల్ తస్కరు లైన యిర్వురకు దైవము సన్నిధి సాక్షి గాఁగ నా భాస్కరుఁ డేలకో పగలె పశ్చిమ దిక్కున నస్తమించెరా [పగలె = కక్షలె]
పిన్నక నాగేశ్వరరావు.హైదరాబాద్.వర్ష కాలాన నొక రోజు పట్టపగలుకారు మేఘాలు గగనాన క్రమ్ముకొనగక్రమ్మి చీకట్లు భువినంత కప్పివేయనిటుల వాతావరణముఁ వర్ణించె కవులుభాస్కరుం డస్తమించెను పగటి పూట.
అంబరమున నల్లని మేఘ మడ్డుపడగ
రిప్లయితొలగించండిభాస్కరుం డస్తమించెను పగటిపూట ;
మబ్బు తొలగిన వెంబడి మరల తోచె
నాకసమునందు సూర్యోదయమయినటుల
గగనమున కారు మబ్బులు క్రమ్ము కొనగ
రిప్లయితొలగించండిమబ్బు చాటున రవి యుండ మహికి తోచె
భాస్కరు o డ స్త మించెను పగటి పూట
యనుచు లోకులు తలచి రి యబ్బు రముగ
తేటగీతి
రిప్లయితొలగించండిప్రక్కదారి హిందూమతమొక్కనాడు
నంధకారమునొందఁగ నంబరమణి
గ వెలిగి, నడుమ శంకరులవని వీడె
భాస్కరుం డస్తమించెను పగటిపూట!
ఉత్పలమాల
తస్కరులైన మ్లేచ్చులను దాళక దేశమునుండి పంప తే
జస్కరునట్లుగన్ భగతు సాగెను విప్లవబాట త్రొక్కి, శ్రే
యస్కరమొందకే నడుమ నందుచు వారికి వీడె ప్రాణముల్
భాస్కరుఁ డేలకో పగలె పశ్చిమ దిక్కున నస్తమించెరా!
రిప్లయితొలగించండిఅతనికిచ్ఛామరణ మనెడద్భుత మగు
వరము కల్గిన నేమిరా ఫల్గుణునకు
తన రహస్యము తెలిపి శాంతనవుడనెడి
భాస్కరుం డస్తమించెను పగటిపూట.
మస్కరి యిచ్చు స్వచ్ఛమగు మాలతి బోలిన స్వేచ్ఛ కోసమై
భాస్కరుడై పరాయి పరి పాలన నంతము జేయ గోరినన్
తస్కరు లే వధింపగను దావరి మన్నెపు వీరుడైన యా
భాస్కరుఁ డేలకో పగలె పశ్చిమ దిక్కున నస్తమించెరా.
సమస్య : "భాస్కరుం డస్తమించెను పగటిపూట"
రిప్లయితొలగించండితెల్లవారి గుండియలెల్ల ఝల్లుమనగ
ఎదురునిల్చి కైదువునకు బెదురుగొనక
ఒరిగె మన్యపుసింగమల్లూరి యకట
భాస్కరుం డస్తమించెను పగటిపూట
అష్ట దిగ్గజాలను జూచె నాదరమున
రిప్లయితొలగించండిసతతము కవి పండితులను సత్కరించె
నిభములేని శ్రీకృష్ణరాణృపుడు కీర్తి
భాస్కరుం డస్తమించెను పగటిపూట
చోస్కముపైఁ జరించెనట చోద్యముగా నిలిచెంగదా మనో
తస్కరుడై నృపాధిపుడు ధన్యత నొందినవాడు ధీరచే
తస్కుడు కృష్ణరాయలు సదా కవి పండిత మిత్రుడా యశో
భాస్కరుఁ డేలకో పగలె పశ్చిమ దిక్కున నస్తమించెరా
[ చోస్కము = మంచిగుఱ్ఱము; ధీర చేతస్కుడు = స్థిర చిత్తుడు ]
ఉ॥ భాస్కరుఁ డేలొకో పగలె పశ్చిమ దిక్కున నస్తమించెరా
రిప్లయితొలగించండితస్కర వైపరీత్యముల ధాత్రియు మండెను దుష్టులిట్లు నో
జస్కరమొంద సజ్జనుల సంగతిఁ దెల్పఁగ హీనమయ్యె శ్రే
యస్కర మేదొకో ప్రళయ మాహవనమ్మగు నంచుఁ దోఁచెనే!
(మరి ప్రళయ కాలములోనే కదండి ఇన్ని వైపరీత్యాలు)
భాస్కర తేజమాతనిది పంచకమందున విక్రమించి తే
రిప్లయితొలగించండిజస్కరుడై యరాతులను శౌర్యముతో నెదిరించి నిల్వగా
తస్కరులట్లు దుండగులు దాడియొనర్చిరి దొంగచాటుగా
భాస్కరుఁ డేలకో పగలె పశ్చిమ దిక్కున నస్తమించెరా
మండు వేసవి మధ్యాహ్నమందు నాడు
రిప్లయితొలగించండికారుమబ్బులు క్రమ్మిన కారణమున
పగలు రేయిగ గన్పట్టె వసుధయందు
భాస్కరుం డస్తమించెను పగటిపూట
శత్రు సైన్యముఁ దున్మాడి చిత్రముగను
రిప్లయితొలగించండిబరు లనేకులై యెదిరింపఁ బాడి తప్పి
యాజి నభిమన్యుఁ డత్యుగ్ర తేజ మందు
భాస్కరుం డస్తమించెను బగటిపూట
మస్కర చౌర్య మగ్నులకుమౌఢ్యము మూరఁగ నొక్క నాఁడు శ్రే
యస్కర మైన మైత్రి చెడి యక్కట తూర్పున రేఁగ ద్వేషముల్
తస్కరు లైన యిర్వురకు దైవము సన్నిధి సాక్షి గాఁగ నా
భాస్కరుఁ డేలకో పగలె పశ్చిమ దిక్కున నస్తమించెరా
[పగలె = కక్షలె]
రిప్లయితొలగించండిపిన్నక నాగేశ్వరరావు.
హైదరాబాద్.
వర్ష కాలాన నొక రోజు పట్టపగలు
కారు మేఘాలు గగనాన క్రమ్ముకొనగ
క్రమ్మి చీకట్లు భువినంత కప్పివేయ
నిటుల వాతావరణముఁ వర్ణించె కవులు
భాస్కరుం డస్తమించెను పగటి పూట.