3-4-2026 (శుక్రవారం)కవిమిత్రులారా,ఈరోజు పూరింపవలసిన సమస్య ఇది...“దూలం బిభరాజ మగుచుఁ దోఁచెన్ సుకవీ”(లేదా...)“దూలంబే యిభరాజమయ్యెఁ గవిశార్దూలా ప్రపంచంబునన్”
(బందరు దుర్గాప్రసాద్ గారికి ధన్యవాదాలు)
కందంఏలాగు? సాధ్యమంచునుగూలఁబడకుమయ్య! మొదటి గురువు లఘువులైచాలిన పద్యమయిన శార్దూలం బిభరాజమగుచుఁ దోఁచెన్ సుకవీ!
శార్దూలవిక్రీడితముఏలాగున్ బులి సింహమౌననుచు చింతింపంగ ఛందంబునందీలాగున్ దొలి దీర్ఘమే లఘువులై హెచ్చంగ తొండంబునౌమూలంబందున దీవనల్ గురిసెడున్ బోతన్న కావ్యాల శార్దూలంబే యిభరాజమయ్యెఁ గవిశార్దూలా! ప్రపంచంబునన్
పాలన గురించి దెలుపుచు ,నాలుక తిరగని విధముగ నడపించినదౌమేలగు పదముల ఘి శార్దూలం బిభరాజ మగుచుఁ దోఁచెన్ సుకవీ
బాగుంది.
మేలుగ 'మసజసతతగ' నువీలుగ 'సభరనమయవ' గ విభజించినచోచాలును గతిమారిన శార్దూలం బిభరాజ మగుచుఁ దోఁచెన్ సుకవీ
చక్కని పూరణ.
ఏలా తర్జనభర్జనల్ సుకవి నీకేలా విచారమ్ము శార్దూలంబందలి యాది గుర్వుఁగొని యస్తోకంబుగా దానినిన్మేలౌజేయ లఘుద్వయమ్ముగ వెసన్ మీమాంస చేయంగ శార్దూలంబే యిభరాజమయ్యెఁ గవిశార్దూలా ప్రపంచంబునన్
అద్భుతమైన పూరణ.
ధన్యవాదాలు గురువుగారూ 🙏
చాలిక తొలిగురువు బదులునాలుగు పాదాల మొదట నయముగ లఘువుల్లీలగ నిగుడించిన శార్దూలం బిభరాజ మగుచుఁ దోఁచెన్ సుకవీ
సౌలభ్యంబని బల్కి చూపితిరహో శార్ధూలమత్తేభముల్మూలంబందున నక్షరాల బదులే పొంకించి హ్రస్వంబులన్వాలాయించి యొనర్చిరా విబుధులే వాగ్వాదమేలేక శార్దూలంబే యిభరాజమయ్యెఁ గవిశార్దూలా ప్రపంచంబునన్
రెండు పూరణలు ప్రశస్తంగా ఉన్నవి
ధన్యవాదాలు గురూజీ 🙏
మూలంబున గల యా దీర్ఘాలను మార్చి ఖలునివలె హస్వమ్ములుగా నేల పలుక నది గన శా ర్దూలం బిభరాజ మగుచుఁ దోఁచెన్ సుకవీ.బాలుండైనను చేయబోవడు కదా పాండిత్యమున్ గల్గియున్ మూలంబున్ గనకుండ చెప్పితివిటన్ మూఢుండవై నీవు దీర్ఘాలే హ్రస్వము లైన పద్యమదియే కాంచంగ ఛందమ్ము శార్దూలంబే యిభరాజమయ్యెఁ గవిశార్దూలా ప్రపంచంబునన్”
ఆలమున o దు న యోధులు మేలుగ పోరును సలు పుచు మించె డి వేళన్ కాలుని కరణి గ నర శా ర్దూ ల o బి భ రాజ మగుచు దొచె న్ సుకవీ!
శా॥ ఆలోచించఁగ దుర్భరమ్ము మహిలో నంధత్వమే యందురే జాలిన్ గాంచుమ స్పర్శతోఁ గనుచు దుస్సాధ్యమ్ము గుర్తించఁగన్స్థూలాకారముఁ దాఁకఁగన్ గరి యనన్ జోద్యంబహో వారికిన్దూలంబే యిభ రాజమయ్యెఁ గవిశార్దూలా ప్రపంచంబునన్
చాల దినమ్ములు వర్షాకాలమ్మునఁ దడసి నట్టి కారణ మేమో గాలికి నేలం గూలఁగ దూలం బిభరాజ మగుచుఁ దోఁచెన్ సుకవీ జ్వాలాజిహ్వ సమాన వీర వర సంస్థానమ్ము పల్నాడునన్ కేళీ లీలలు ఘోర యుద్ధములు వీక్షింపంగ నచ్చోట మార్జాలంబే మృగరాజ శేఖరము నౌరా మూషికోత్తుంగ శార్దూలంబే యిభ రాజ మయ్యెఁ గవి శార్దూలా ప్రపంచంబునన్
లీలన్ జూపుచు నుంటి నాపతులు దోర్లీలన్ నినున్ బట్టి నీహేలన్ వే నశియింప జేసి దురమున్ హించించి తూటాడరేకాలున్ జేరెడ వీవటంచు కసిఁ బల్కంగానటన్ కృష్ణ శార్దూలంబే యిభ రాజమయ్యెఁ గవిశార్దూలా ప్రపంచంబునన్
పిన్నక నాగేశ్వరరావు.హైదరాబాద్.ఆలోచింపగ సాధ్యమెకూలంకషముగను మొదటి గురువు లఘువులైచీలగ రెండుగ నా శార్దూలం బిభరాజమగుచుఁ దోచెన్ సుకవీ!
కందం
రిప్లయితొలగించండిఏలాగు? సాధ్యమంచును
గూలఁబడకుమయ్య! మొదటి గురువు లఘువులై
చాలిన పద్యమయిన శా
ర్దూలం బిభరాజమగుచుఁ దోఁచెన్ సుకవీ!
శార్దూలవిక్రీడితము
తొలగించండిఏలాగున్ బులి సింహమౌననుచు చింతింపంగ ఛందంబునం
దీలాగున్ దొలి దీర్ఘమే లఘువులై హెచ్చంగ తొండంబునౌ
మూలంబందున దీవనల్ గురిసెడున్ బోతన్న కావ్యాల శా
ర్దూలంబే యిభరాజమయ్యెఁ గవిశార్దూలా! ప్రపంచంబునన్
పాలన గురించి దెలుపుచు ,
రిప్లయితొలగించండినాలుక తిరగని విధముగ నడపించినదౌ
మేలగు పదముల ఘి శా
ర్దూలం బిభరాజ మగుచుఁ దోఁచెన్ సుకవీ
బాగుంది.
తొలగించండిమేలుగ 'మసజసతతగ' ను
రిప్లయితొలగించండివీలుగ 'సభరనమయవ' గ విభజించినచో
చాలును గతిమారిన శా
ర్దూలం బిభరాజ మగుచుఁ దోఁచెన్ సుకవీ
చక్కని పూరణ.
తొలగించండిఏలా తర్జనభర్జనల్ సుకవి నీకేలా విచారమ్ము శా
రిప్లయితొలగించండిర్దూలంబందలి యాది గుర్వుఁగొని యస్తోకంబుగా దానినిన్
మేలౌజేయ లఘుద్వయమ్ముగ వెసన్ మీమాంస చేయంగ శా
ర్దూలంబే యిభరాజమయ్యెఁ గవిశార్దూలా ప్రపంచంబునన్
అద్భుతమైన పూరణ.
తొలగించండిధన్యవాదాలు గురువుగారూ 🙏
తొలగించండిచాలిక తొలిగురువు బదులు
రిప్లయితొలగించండినాలుగు పాదాల మొదట నయముగ లఘువుల్
లీలగ నిగుడించిన శా
ర్దూలం బిభరాజ మగుచుఁ దోఁచెన్ సుకవీ
సౌలభ్యంబని బల్కి చూపితిరహో శార్ధూలమత్తేభముల్
తొలగించండిమూలంబందున నక్షరాల బదులే పొంకించి హ్రస్వంబులన్
వాలాయించి యొనర్చిరా విబుధులే వాగ్వాదమేలేక శా
ర్దూలంబే యిభరాజమయ్యెఁ గవిశార్దూలా ప్రపంచంబునన్
రెండు పూరణలు ప్రశస్తంగా ఉన్నవి
తొలగించండిధన్యవాదాలు గురూజీ 🙏
తొలగించండి
రిప్లయితొలగించండిమూలంబున గల యా దీ
ర్ఘాలను మార్చి ఖలునివలె హస్వమ్ములుగా
నేల పలుక నది గన శా
ర్దూలం బిభరాజ మగుచుఁ దోఁచెన్ సుకవీ.
బాలుండైనను చేయబోవడు కదా పాండిత్యమున్ గల్గియున్
మూలంబున్ గనకుండ చెప్పితివిటన్ మూఢుండవై నీవు దీ
ర్ఘాలే హ్రస్వము లైన పద్యమదియే కాంచంగ ఛందమ్ము శా
ర్దూలంబే యిభరాజమయ్యెఁ గవిశార్దూలా ప్రపంచంబునన్”
ఆలమున o దు న యోధులు
రిప్లయితొలగించండిమేలుగ పోరును సలు పుచు మించె డి వేళన్
కాలుని కరణి గ నర శా
ర్దూ ల o బి భ రాజ మగుచు దొచె న్ సుకవీ!
శా॥ ఆలోచించఁగ దుర్భరమ్ము మహిలో నంధత్వమే యందురే
రిప్లయితొలగించండిజాలిన్ గాంచుమ స్పర్శతోఁ గనుచు దుస్సాధ్యమ్ము గుర్తించఁగన్
స్థూలాకారముఁ దాఁకఁగన్ గరి యనన్ జోద్యంబహో వారికిన్
దూలంబే యిభ రాజమయ్యెఁ గవిశార్దూలా ప్రపంచంబునన్
చాల దినమ్ములు వర్షా
రిప్లయితొలగించండికాలమ్మునఁ దడసి నట్టి కారణ మేమో
గాలికి నేలం గూలఁగ
దూలం బిభరాజ మగుచుఁ దోఁచెన్ సుకవీ
జ్వాలాజిహ్వ సమాన వీర వర సంస్థానమ్ము పల్నాడునన్
కేళీ లీలలు ఘోర యుద్ధములు వీక్షింపంగ నచ్చోట మా
ర్జాలంబే మృగరాజ శేఖరము నౌరా మూషికోత్తుంగ శా
ర్దూలంబే యిభ రాజ మయ్యెఁ గవి శార్దూలా ప్రపంచంబునన్
లీలన్ జూపుచు నుంటి నాపతులు దోర్లీలన్ నినున్ బట్టి నీ
రిప్లయితొలగించండిహేలన్ వే నశియింప జేసి దురమున్ హించించి తూటాడరే
కాలున్ జేరెడ వీవటంచు కసిఁ బల్కంగానటన్ కృష్ణ శా
ర్దూలంబే యిభ రాజమయ్యెఁ గవిశార్దూలా ప్రపంచంబునన్
రిప్లయితొలగించండిపిన్నక నాగేశ్వరరావు.
హైదరాబాద్.
ఆలోచింపగ సాధ్యమె
కూలంకషముగను మొదటి గురువు
లఘువులై
చీలగ రెండుగ నా శా
ర్దూలం బిభరాజమగుచుఁ దోచెన్ సుకవీ!