ఈ రోజు పూరించ వలసిన సమస్య ఇది ........
అరయంగా ద్రుపద సుతకు నార్గురు భర్తల్.
ఈ సమస్యను పంపిన లక్కాకుల వెంకట రాజారావు గారికి ధన్యవాదాలు.
10, జులై 2011, ఆదివారం
9, జులై 2011, శనివారం
చమత్కార పద్యాలు - 99 (ప్రహేళిక)
అస్థి నాస్తి శిరో నాస్తి
బాహురస్తి నిరంగుళిః |
నాస్తి పాదద్వయం గాఢ
మంగమాలింగతి స్వయమ్ ||
బాహురస్తి నిరంగుళిః |
నాస్తి పాదద్వయం గాఢ
మంగమాలింగతి స్వయమ్ ||
(శ్రీ శ్రీభాష్యం విజయ సారథి గారు సేకరించిన ‘ప్రహేళికలు’ గ్రంథం నుండి)
నా అనువాదం -ఆ. వె.
లేవు బొమిక లెవ్వి లేదు తలయు గూడ
చేతు లుండు లేవు చేతివ్రేళ్ళు
కాళ్ళు లేవు గాని కౌఁగిలించు నొడలు
తెలిసి చెప్పఁగలవె ధీవిశాల!
సమాధానం - అంగీ (చొక్కా).
కవిమిత్రులారా,క్రింది సమస్యను పూరించండి.
"అంగిని రోసిన యతఁడె మహాత్ముం డయ్యెన్."
సమస్యా పూరణం -387 (అల్లరిమూకలను పిలిచి)
కవి మిత్రులారా,
ఈ రోజు పూరించ వలసిన సమస్య ఇది ........
ఈ రోజు పూరించ వలసిన సమస్య ఇది ........
అల్లరిమూకలను పిలిచి యభినందింతున్
ఈ సమస్యను సూచించిన కవిమిత్రునకు ధన్యవాదాలు.
8, జులై 2011, శుక్రవారం
చమత్కార పద్యాలు - 98 (ప్రహేళిక)
వనే జాతా వనే త్యక్తా
వనే తిష్ఠతి నిత్యశః |
పణ్యస్త్రీ న తు సా వేశ్యా
యో జానాతి స పండితః ||
వనే తిష్ఠతి నిత్యశః |
పణ్యస్త్రీ న తు సా వేశ్యా
యో జానాతి స పండితః ||
(శ్రీ శ్రీభాష్యం విజయ సారథి గారు సేకరించిన ‘ప్రహేళికలు’ గ్రంథం నుండి)
(వనం = అడవి, జలం; పణ్యస్త్రీ = స్త్రీలింగ శబ్దమైన ధనమిచ్చి అనుభవించే వస్తువు)నా అనువాదం -
కం.
వనమున జనియించును మఱి
వనమున విడువంగఁబడును వనమున నుండున్
ధన మిచ్చి యనుభవించెద
మన వేశ్యయు గాదు; తెలుపు నతఁడే బుధుఁ డౌ.
సమాధానం - నౌక. (నౌక నిర్మాణానికి కావలసిన కఱ్ఱ అడవిలో పుడుతుంది. దానిని నీటిలో విడుస్తారు. ఎప్పుడూ నీటిలోనే ఉంటుంది. డబ్బిచ్చి దానిపై ప్రయాణం చేస్తాము.)
కవిమిత్రులారా,
‘నౌక, ఓడ, పడవ, నావ’ శబ్దాలను ఉపయోగించి భారతార్థంలో మీకు నచ్చిన ఛందస్సులో పద్యం వ్రాయండి.
సమస్యా పూరణం -386 (అచ్చతెనుంగు పద్యమున)
కవి మిత్రులారా,
ఈ రోజు పూరించ వలసిన సమస్య ఇది ........
ఈ సమస్యను సూచించిన చంద్రశేఖర్ గారికి ధన్యవాదాలు.
ఈ రోజు పూరించ వలసిన సమస్య ఇది ........
అచ్చతెనుంగు పద్యమున
నాంగ్లపదంబులె శోభఁ గూర్చురా.7, జులై 2011, గురువారం
చమత్కార పద్యాలు - 97 (ప్రహేళిక)
అపదో దూరగామీ చ
సాక్షరో న చ పండితః |
అముఖః స్ఫుటవక్తా చ
యో జానాతి స పండితః ||
తే.
పాదములు లేవు దూరపు బాట పట్టు
సాక్షరమె కాని పాండితీస్పర్ష లేదు
నోరు లేదు స్పష్టమ్ముగా నుడువగలదు
తెలిసి చెప్పెడివాఁడె పో ధీయుతుండు.
సాక్షరో న చ పండితః |
అముఖః స్ఫుటవక్తా చ
యో జానాతి స పండితః ||
(శ్రీ శ్రీభాష్యం విజయ సారథి గారు సేకరించిన ‘ప్రహేళికలు’ గ్రంథం నుండి)
నా అనువాదం -తే.
పాదములు లేవు దూరపు బాట పట్టు
సాక్షరమె కాని పాండితీస్పర్ష లేదు
నోరు లేదు స్పష్టమ్ముగా నుడువగలదు
తెలిసి చెప్పెడివాఁడె పో ధీయుతుండు.
దీని సమాధానం - (అందరికీ తెలిసిందే) జాబు.
కవిమిత్రులారా!‘పదములు లేనట్టివాఁడు పరుగులు వెట్టెన్’
ఈ సమస్యకు పూరణలు పంపవలసిందిగా ఆహ్వానిస్తున్నాను.
సమస్యా పూరణం -385 (హరికి గీతను బోధించె)
కవి మిత్రులారా,
ఈ రోజు పూరించ వలసిన సమస్య ఇది ........
ఈ రోజు పూరించ వలసిన సమస్య ఇది ........
హరికి గీతను బోధించె నర్జునుండు.
ఈ సమస్యను సూచించిన లక్కాకుల వెంకట రాజారావు గారికి ధన్యవాదాలు.
6, జులై 2011, బుధవారం
చమత్కార పద్యాలు - 96 (ఇతఁడేనా? యితఁడా?)
మోచెర్ల వెంకన్న కవి సమస్యా పూరణలు - 40
ఒకసారి వెంకన్న కవి వినుకొండకు వెళ్ళి దానిని పాలించే శ్రీ రాజా మలరాజు వేంకట నరసింహారాయ ప్రభువును దర్శించాడు. ఆ రాజు అతనిని చులకనగా చూచి "ఇతఁడేనా వెంకన్న?" అన్నాడట! అప్పుడు కవి "అయ్యా! వెంకన్న ఇతడే, కానీ ..." అని క్రింది పద్యాన్ని చెప్పాడట..!మ.
ఇతఁడేనా? వినుకొండనామక మనోభీష్టార్థకృత్పట్టణ
స్థితసామ్రాజ్య రమాదయామృతఝరీ చంచత్కటాక్షేక్షణ
ప్లుతసర్వాంగ సమస్తశోభనకళా పుంఖీభవత్ స్తుత్యసం
గత మల్రాజవరాన్వయప్రభవ వేంకట్నర్సధాత్రీశ్వరుం
డితఁడేనా? యితఁడా? యితండ? యితఁడా? యీతండ? యీతండటే?
(శ్రీ దీపాల పిచ్చయ్య శాస్త్రి గారి "చాటుపద్య రత్నాకరము" నుండి)
పై పద్యంలోని చివరి పాదాన్ని సమస్యగా స్వీకరించి పూరణ చేయవలసిందిగా కవిమిత్రులను ఆహ్వానిస్తున్నాను.
సమస్యా పూరణం -384 (రాజీనామాల జాతరకు)
కవి మిత్రులారా,
ఈ రోజు పూరించ వలసిన సమస్య ఇది ........
శ్యాం సుందర్ గారికి ధన్యవాదాలు.
ఈ రోజు పూరించ వలసిన సమస్య ఇది ........
రాజీనామాల జాతరకుఁ దెర లేచెన్.
ఈ సమస్యను సూచించిన మా బంధువు, విశ్రాంత తెలుగుపండితులు అయిన శ్యాం సుందర్ గారికి ధన్యవాదాలు.
5, జులై 2011, మంగళవారం
చమత్కార పద్యాలు - 95 (షాదిక్షాంత పద్యములు)
మోచెర్ల వెంకన్న కవి సమస్యా పూరణలు - 39
సమస్యలు పూర్తయ్యాక ‘ష’ అనే అక్షరంతో ప్రారంభించి, ‘క్ష’ అనే అక్షరంతో ముగిస్తూ కొన్ని కందపద్యాలను శ్రీరామస్తవంగా చెప్పమని రాజు కోరాడట. అప్పుడు వెంకన్న కవి చెప్పిన పద్యాలు ...షాదిక్షాంత కంద పద్యాలు
షాక్షర మాదిగఁ జెప్పెద
నీ క్షణమునఁ గందపద్యనివహము వరుసన్
వీక్షింపర దయతో నిటు
రాక్షసహర! రామ! మోక్షరామాధ్యక్షా!
షడ్రాజన్యాంబరయుత
రాడ్రతవర్గస్తుతామరస్సరసీజా
తేడ్రుడ్యాగారపరి
వ్రాడ్రీవర! రామ! మోక్షరామాధ్యక్షా!
షణ్మిధునాంభస్సంభవ
రాణ్మానిత నూత్నరత్న రాజన్మకుటో
ద్యన్మండితాంతరీక్ష! వి
రాణ్మూర్తీ! రామ! మోక్షరామాధ్యక్షా!
షట్పదలసితోద్యస్మిన్
త్రిట్పదలాంగప్రకాశధీరాజిత! గ్రా
జట్పదజటిపటనానా
రాట్పూజిత! రామ! మోక్షరామాధ్యక్షా!
వెంకటగిరి రాజు వెంకన్న కవి పాండిత్యాన్నీ, ఆశుధారాపాటవాన్నీ, సమయస్ఫూర్తినీ, చాతుర్యాన్నీ మెచ్చుకొని నూటపదార్లు బహుమానమిచ్చి, పట్టుబట్టలు పెట్టి సత్కరించాడట!
(శ్రీ దీపాల పిచ్చయ్య శాస్త్రి గారి "చాటుపద్య రత్నాకరము" నుండి)
‘షాదిక్షాంత కందపద్యాన్ని’ (ఇష్ట) దైవస్తుతిపరంగా వ్రాయవలసిందిగా కవిమిత్రులను ఆహ్వానిస్తున్నాను.
దీనికి సబ్స్క్రయిబ్ చేయి:
పోస్ట్లు (Atom)