సమస్యాపూరణం - 670 (కౌగిలింతలే కవులకు)

కవిమిత్రులారా,

ఈరోజు పూరించవలససిన సమస్య ఇది...

కౌగిలింతలే కవులకు ఘనత నొసఁగు!

ఈ సమస్యను సూచించిన గుండా సహదేవుడు గారికి ధన్యవాదాలు.

కళ్యాణ రాఘవము - 5

కళ్యాణరాఘవము - 5

శ్రీమాన్ చిలుకమఱ్ఱిరామానుజాచార్యులు

౨

ఆ.వె.
ఎవరొ రాచకోడె లేతంచినారఁట
వింటి నిపుడ యెక్కువెట్టెదరఁట
యనెడి వార్త జగము కనుమూసి విప్పున
ప్పటికె పొంగిపొరలెఁ బట్టనమున. (54)

ఆ.వె.
చూడఁబోద మనుచు సుదతులు మిథిలలో
దిద్ది తీర్చుకొనెడి తీరు జూచి
మొగము గడిగి తూర్పుముదితయుఁ గుంకుమ
బొట్టు దాల్చినట్లు ప్రొద్దువొడిచె. (55)

ఆ.వె.
ఎగసె నపుడు రాచనగరులోఁ గలకలం
బుఱుము దోఁచె మేఘవిరహితము
నదరె వీథి, మేడ లల్లాడి నట్లయ్యె
ముందు సాఁగె జనసమూహ మొకటి. (56)

ఆ.వె.
బెదరు జింకకనుల వెలఁదుకల్ ముంగిటి
మారుతాయనములు జేరి చూడ,
నద్ది యే మఁ టంచు నడుగులో వీథికిఁ
బురుషు లొక్కపరిగఁ బరుగువెట్ట. (57)

చం.
అదె యిదె పట్టుపట్టుఁ డని యార్చుచుఁ బేర్చుచు వేనవేలు బ
ల్లిదు లెదొ లాగసాఁగిరి, చలించి యెదో గిరిశృంగమట్లు బి
ట్టదరుచు వచ్చె భూరిజవమై - యొహొహో! తెలియంగ నయ్యె ని
య్యది మఖవాటికన్ హరశరాసనపేటికఁ జేర్చు చొప్పగున్. (59)

ఆ.వె.
అవుర! యెంత బెదరనయ్యె నిమ్మంజూష
కతన నంచుఁ బౌరవితతి యట్టె
కాంచుచుండ నొక్కగడెలోన గడగడ
వింటిపెట్టె నగరవీథి దాఁటె. (60)

ఉ.
ఎట్టిఁడొ కాని నేఁటి కొకఁ డీ ధను వెక్కిడఁ బూనెఁగా! యదే
గట్టితనమ్మొ చూతమని గ్రక్కునఁ బిన్నలు పెద్ద లంత ను
న్నట్టులె పెట్టెతోఁ బయనమైరి, తదుద్ధతచక్రనేమిసం
ఘట్టితరాజమార్గముల కాలువలం దడుగుల్ తడంబడన్. (61)

ఆ.వె.
చెలులగుంపుతోడ క్షితికాంత యల్లల్లఁ
గదలివచ్చె ధూళికైతవమున
ముద్దుఁగూఁతు నొసఁగ మునుముందె యల్లుని
చెలు వొకింత దెలియఁదలఁచి నట్లు. (62)

ఆ.వె.
పిల్లవానినుండి గొల్లని దాఁకయుఁ
బొంగిపొంగి పోఁదొడంగె మిథిల
వానకారుపరుపులో నిండు నది పోల్కి
సర్వతోముఖంపు సంభ్రమమున. (63)

ఉ.
తుంగతరంగమాల లన ధూళులు ధూమము లేకమై పయిం
బొంగఁ బ్రజాప్రవాహములు భూరిగభీరజవంపుఁ బెంపునం
జెంగటి యజ్ఞవాటమును జేరఁగఁబాఱె, నదీసముద్రముల్
సంగమరంగమం దమరుజాడలు కన్నులఁ గట్టునట్టులన్. (64)

సీ.
పావనాహుతుల క్రొందావులు తడలెత్తి

గుప్పుగుప్పునదెసల్గప్పికొనఁగ

సవనావసానప్రసన్నదీప్తాగ్ని ప

ర్యాయమైమునిసముదాయమమర

వహ్నిశిఖల్ దాఁటి వచ్చి సీత చెలుల

చూడ్కులెవ్వారినోచూచినిలువ

గాయత్రిఁ గన్గొన్న ఘనుఁడు రాముని బాల

చరితామృతపుఁజిత్తజల్లుగురియ

తే.గీ.
నమరపతివోలె విబుధమధ్యమున వెల్గు
జనకవిభుఁ జేరి ప్రణమిల్లి సచివవరులు
వింటిపెట్టియఁ దెచ్చిన విధము దెల్ప
నమ్మునివరేణ్యుఁ గని మిథిలాధిపతియు. (65)
మ.
"తడవేలా? దయచేయుఁ" డంచు రఘుసంతానస్ఫురత్పూర్ణపా
ర్శ్వుఁడు గాధేయుఁడు తోడరా నెడనెడన్ భూరిప్రజానీకముల్
తడఁబాటై వెనువెన్కగా నొదిగి జోతల్ వెట్టఁగాఁ గొన్నియౌ
నడుగుల్ మేరగ నిల్చి పెట్టెకడ నుద్యత్పాణియై యిట్లనున్. (66)

సమస్యాపూరణం - 669 (కనము, వినము, పలుకము)

కవిమిత్రులారా,

ఈరోజు పూరించవలససిన సమస్య ఇది...

కనము, వినము, పలుక మనెడు జ్ఞానులకు నతుల్.

ఈ సమస్యను పంపిన కవిమిత్రునకు ధన్యవాదాలు.

కళ్యాణ రాఘవము - 4

కళ్యాణ రాఘవము - 4

శ్రీమాన్ చిలుకమఱ్ఱి రామానుజాచార్యులు

చం.
లలితవచోగతిన్ మునిలలాము నుతింపుచు రాముఁ జూచి "యీ
జ్వలితతపోగ్నిపాకముల క్షాత్రపు బీజము బ్రహ్మతేజమై
తళతళలాడు రెండవ విధాతృని కన్నుల వన్నెగన్న మీ
రలు మిగులం గృతార్థులరు రాఘవులార! జగత్త్రయంబునన్." (46)

కం.
అని దప్పిదీఱ నా రా
ముని పావనశోభ నేత్రములఁ ద్రావు గతిం
గనుచుండె నహల్యానం
దనుఁడు, సభయు వెలసె విస్మితస్తిమితముగన్. (47)

తే.గీ.
ధరణి నా సాత్త్వకజ్యోతి తమ మడంచి
కర్మనిష్ఠ సమర్పితార్ఘ్యముల మించె
నింక శ్రమ మేల నా కని క్రుంకుమలకుఁ
దరలె నప్పుడు ముదుసలి కిరణమాలి. (48)

ఉ.
ఆ ముకుపచ్చలారని యొయారపు బిడ్డల విక్రమక్రమం
బా ముని లోకభీకరతపోద్భుతరీతులు నెంచియెంచి యు
ద్దామపినాకిచాప మది తామయి చూపు మఁటన్న మాట కెం
తే మది పొంగుచుండ మిథిలేశ్వరుఁ డల్లన లేచి నమ్రుఁడై. (49)

తే.గీ.
"విశ్వము మహాతపమ్మున వెలుఁగఁజేసి
పండువాఱిన దీప్తి మార్తండుఁ డదిగొ
మునివరా! నీవలెనె ప్రశాంతిని వహించె
సమయ మిద్ది సాయంతనసవనమునకు. (50)

తే.గీ.
ఎవరయా యిట్టి శిష్యుల నేలువార
లీవుదప్ప తపోనిధీ! త్రోవనడచి
యలసితిరి విశ్రమింపుఁ, డీ లలితతనులు
కాంచెదరుగాక విలు రేపకడ" నఁటంచు. (51)

తే.గీ.
తత్క్షణమె గాధిపుత్రుఁ బ్రదక్షిణించి
యాన గొని రాజు మునులతో నరిగె; నప్పు
డాకసపు మేడతుదలపై నల్లుకొనెడి
రాగరేఖల డాఁచె నా రాతిరి తెర. (52)

తే.గీ.
‘ఎన్ని యుగము లీ యొక రేయి కింకఁ బ్రొద్దు
పొడువదో! విల్లు మోపెట్టఁబడదొ! కంటఁ
బడదొ జానకి! తొందరపా టిదేల
నా’ కనుచు రాముఁ డాత్మలో నవ్వుకొనియె. (53)

సమస్యాపూరణం - 668 (దైవశక్తిని హరియించు)

కవిమిత్రులారా,

ఈరోజు పూరించవలససిన సమస్య ఇది...

దైవశక్తిని హరియించు దనుజబలము.

ఈ సమస్యను పంపిన పోచిరాజు సుబ్బారావు గారికి ధన్యవాదాలు.

కళ్యాణ రాఘవము - 3

కళ్యాణ రాఘవము - 3

శ్రీమాన్ చిలుకమఱ్ఱి రామానుజాచార్యులు

తే.గీ.
"అల్లదే! పుష్పఫలపల్లవార్ఘ్య మెత్తి
ప్రణమితశిరస్కుఁడై యెదు ర్వచ్చు జనకుఁ
గంటివా? రామ! నిష్కళంకహృదయుఁడగు
రా జితఁడు గురుభక్తివిరాజితుండు. (29)

ఉ.
ఈ జగదీశు నేలుబడి కెల్లరు దీపమువెట్టి మ్రొక్కువా
రీ జయశాలి కోడిరి బహిర్గతశత్రులతోడ నాంతరుల్
రాజను పేరె కాని మునిరాజుల కేనియు నొజ్జబంతియై
రాఁ జను వీని వృత్తి" యని రామునితో ముని పల్కె నంతలోన్ (30)

తే.గీ.
జనకుఁ డేతెంచి పూజలు సలిపెఁ, గుశల
మరసె గాధేయుఁ, డెల్ల రర్హాసనముల
నధివసించిరి; తత్క్షణమందె రామ
లక్ష్మణులు లోచనశతైకలక్ష్య మైరి. (31)

తే.గీ.
ఎవ్వరో? యెవ్వరో? యని యెల్లవారి
కొదవు జిజ్ఞాస కెల్లఁ దానొకఁడె మార్గ
దర్శినా నిట్లు పల్కె హస్తములు మోడ్చి
మౌనిమండనుతో యజమానుఁ డపుడు. (32)

ఆ.వె.
"తలఁపఁబడని దయ్యుఁ దమరాకతోన నా
యజ్ఞఫలము వచ్చినట్టు లయ్యె;
నిమికులంపుఁ బుణ్యనివహమ్ము పక్వమై
యమృత మొలికెఁబో! మహాత్మ నేఁడు. (33)

తే.గీ.
చంద్రసూర్యులవలె సభాస్పదము విష్ణు
పద మొనర్చు నీబాలు రెవ్వారు? వీరి
పూల మెప్పించు పాదముల్ భూరివనుల
సోఁకె నెటు కారుచీఁకటిసోఁకు లవియ. (34)

తే.గీ.
పటు తపశ్శక్తి నీకు లోఁబడినయట్టి
క్షత్రియబలమ్ము బ్రహ్మతేజమ్ము గలసి
మధురమధురస్వరూపసంపన్న మగుచుఁ
గూడ నేతెంచెనో జోడుకోడెలట్లు? (35)

తే.గీ.
ధీరగంభీరదుర్వారచారుగతులఁ
బుడమి వంచెడి కైవడి నడచివచ్చు
నీ కొమరు లెవ్వరో కాని, నాకుఁ జూడ
దివ్యు లిల డిగ్గి విహరించు తెఱఁగు దోఁచె. (36)

ఉ.
పెంపగు రాచఠీవి మొలపింపుచు సాధుల బాధ మాన్పనా
నంపపొదుల్ విశాలహృదయంబులఁ బట్టముగట్టెఁ, జెట్టలం
ద్రుంపఁగ నూఁగులూఁగెడు ధనుస్సులు బాహులనీడ, ధర్మపుం
గంప మడంపఁగా నడుముగట్టినటుల్ గనుపట్టు ఖడ్గముల్. (37)

ఉ.
పూచెడిపూవుటంగముల పొంగును, శౌర్యపుఁ దావి క్రొత్తగా
గాచెడిఁగాత, జవ్వన మెగాదిగఁ జూచిన వాడుబాఱు, సా
రోచితకాంతులా తొలఁకుచున్నవి మోముల, వీరిచేత నే
రాచకొలమ్ము పండె నవరత్నపుఁ బంటల నో మునీశ్వరా!" (38)

చం.
అన, ముని "దైత్యయుద్ధసమయమ్ముల దక్షిణబాహువై మహేం
ద్రుని గెలిపించు మా దశరథుండు మఖంబునఁ గన్న కూన లీ
యినకులసూను" లంచు సభయెల్ల గగుర్పొడవంగఁ దాటకం
దునుముట లాది గౌతమవధూమణి ముచ్చటదాఁకఁ జెప్పియున్. (39)

తే.గీ.
"శ్యామలామలమూర్తి మా రాముఁ డీతఁ
డన్న కన్నిట సరిపోవు ననుఁగుఁదమ్ముఁ
డితఁడు లక్ష్మణుఁ, డిపుడు మీ యింట నున్న
ధనువు గనువేడ్క నేతెంచి" రని వచింప. (40)

కం.
మాతాపితృవిరహకృశీ
భూతాంగము వొంగ రాముఁ బొగడుచు నమిత
ప్రీతి శతానందుఁడు ముని
నాతఱిఁ బరికించి వత్సలాశ్రులఁ బలికెన్. (41)

తే.గీ.
"తల్లి శాపము దీఱెనా! తండ్రి రామ
భద్రు దీవించెనా! సుప్రభాత మయ్యె
నిప్పుడు మునీంద్ర! కటకటా! యిన్ని యేఁడు
లెట్లు గడచెనో కటికచీఁకట్లలోన. (42)

ఆ.వె.
మాయకోడి గూయ, మాయమ్మ యే చెడు
కాలమందు మేలుకనెనొ కాని
పండువంటి మేను బండవాఱెనుగదా!
యడలు పెరుఁగఁ గన్నకడుపు దఱుఁగ. (43)

సీ.
పల్లవారుణశాఖ లల్లాడెనే తల్లి

చాఁగి నాకై కేళ్లు సాఁచినట్లు

కోయిల కూసెనా కొడుకా! యనుచుఁ బంచ

నెలుఁగెత్తి మాయమ్మ పిలిచినట్లు

బెదరి పాఱెడి జింకపిల్ల నన్ జూచెనా

జనయిత్రి కనులలో మునిఁగినట్టు

లడవిమల్లియగుత్తు లఱపాలు విప్పెనా

యవ్వ చిర్నవ్వులు నవ్వినట్లు

తే.గీ.
దలఁతు నపుడప్పు డాశ్రమస్థలిని జూచి
యకట! యా పూజ్యమాత యేకాపరాధ
పంక మది తీర్థమయరామపాదరేఖఁ
గరఁగెనా! చిత్రచారిత్ర! గాధిపుత్ర! (44)
తే.గీ.
పొగలు మంటలు దీఱిన పుణ్యవహ్ని
కణిక లటు సుప్రసన్నులౌ కన్నవారిఁ
గాంతునా!" యని యానందగరిమఁ దేఱు
నక్కొమరు పేరు సార్థకమయ్యె నపుడు. (45)

సమస్యాపూరణం - 667 (విధవ యనుచుఁ బిల్చె)

కవిమిత్రులారా,

ఈరోజు పూరించవలససిన సమస్య ఇది...

విధవ యనుచుఁ బిల్చె విభుఁడు సతిని.

కళ్యాణ రాఘవము - 2

కళ్యాణ రాఘవము - 2

శ్రీమాన్ చిలుకమఱ్ఱి రామానుజాచార్యులు

తే.గీ.
పయనమా సాగె; వననదీపట్టణములు
దాఁటఁబడె; గౌతమాశ్రమస్థలము దోఁచె;
మగని రోషానఁ బాషాణమగు నహల్య
రామపదధూళిఁ జక్కని రామ యయ్యె. (15)

తే.గీ.
చిరవిరహ మీఁగి యిల్లాలిఁ జేరుకొన్న
గౌతమునియింట నతిథిసత్కార మంది
వెడలి తొలిదెసఁ జూపుడువ్రేలు సాఁచి
కౌశికుఁడు వల్కె రామలక్ష్మణుల కపుడు. (16)

చం.
"ఇది మిథిరాజు తొల్లి వెలయించిన మధ్యమలోకనాక, మి
య్యది జనకావనీభుజుల న్యాయమయంబగు రాజధాని, యి
య్యది పురుటిల్లు నేల జవరాలి, కొకానొక నూత్నరత్న మిం
దుదయము జెంది ప్రోది గనుచున్నది క్రొన్నెలవంక పోలికన్. (17)

ఉ.
పెంపుడుతండ్రియై పుడమిబిడ్డ కిటం జనకుండు పేరునం
బెంపు వహించె నౌరవుర! వీరకుమారుల గండుగుండెలం
గంపిలఁ జేయఁ జాలు పెనుకార్ముక మున్నది వానియింటఁ; బ్రా
యంపుఁ గుమారి నిచ్చునఁట యా ధను వెక్కిడు శౌర్యశాలికిన్. (18)

తే.గీ.
చాటఁబడియె స్వయంవరోత్సవ మఁటంచు
నోళ్ళ నీళ్ళూరె రాచవా రెల్లరకును
బహుమహీవరపరివారపరికరములఁ
గ్రిక్కిఱిసిపోయె మిథిల ము న్నొక్కమాటు. (19)

ఉ.
ఆ రుచిరాంగి మీఁది యడియాసల రాసుతు లప్పు డెందఱో
చేరిరి గాని - నారి విలు జేరుపలేరు, రవంత యెత్తఁగా
లేరు, బలమ్ము సూపి కదలింపను లే, రటుచూచి నిస్పృహ
స్మేరముఖమ్ము ద్రిప్పికొని సీత గిఱుక్కున లోని కేగఁగన్. (20)

తే.గీ.
ఱేఁ డొకఁడు గెల్చి మోమెత్తు జాడలేదు
సిగ్గుపడి సీత మోమువంచినది లేదు
క్షణములో నా స్వయంవరస్థానమందు
రాజలోక మదెల్లఁ బరాజితంబు. (21)

తే.గీ.
నెపము గొని సన్నఁగా సాఁగు నృపతులఁ గని
పురము నవ్వె, ఫక్కున నంతిపురము నవ్వె,
విసిగి చనెడి పతింవర విసరఁ గూలి
కూలి నవ్వెఁ జెలులమ్రోలఁ బూలమాల. (22)

తే.గీ.
ఉర్వి నిర్వీరమనుచు నిట్టూర్చె జనక
రాజు, క్షాత్రతేజ మది పరాజయాబ్ధిఁ
గూలి చల్లారె, నేఁటికిఁ గూడ దాని
కంతరౌర్వాయమాణుఁ డొక్కయ్య లేఁడు." (23)

తే.గీ.
అని మిథిలమ్రోల గాధినందనుఁడు వలుక
నూగుమీసము లెగదువ్వ నేగుకరము
ననుజుఁ డపుడెట్లు బిగఁబట్టుకొనెనొ కాని
పొంగు దాఁగదు రాముని భుజశిరముల. (24)

శా.
"ఏమేమీ యొక వింటి నెత్తు మగవాఁడే యుర్వి లేఁడో? స్ఫుర
న్నామంబౌ రఘువంశ మెవ్వరి యెడందం దట్టలేదో? మహ
ర్షీ! మీ శిష్యుల కానతీయవలె, నేఁడే నింగిపై క్షాత్రతే
జోమాంగల్యపతాక ప్రాఁకవలె" నంచున్ రాముఁ డుత్సాహిగాన్. (25)

తే.గీ.
కుశికసుతుఁ డంత రఘుసింహశిశువు చెంత
కల్లనల్లనఁ దన కటాక్షాళి పఱపి
"భద్రమ"స్తని దక్షిణబాహు వెత్తి
చిఱునగవు లంకురింప నాశీర్వదించె. (26)

సీ.
"రామచంద్రునిఁ గన్న రఘుకులాంభోధి త

రంగమాలికలఁ బా ల్పొంగుఁగాతఁ

గడుపుచల్లని తల్లి కౌసల్య లోకైక

వీరమాత యనంగ వెలయుఁగాత

సిగ్గుపాటునఁ గ్రేటు సీత నీ చేయూఁత

వడిఁ గన్నెచెఱఁ బాసి వెడలుఁగాత

నేడుదీవుల గంతు లిడి రామనామము

మూలమూలలను మార్మ్రోయుఁగాత

తే.గీ.
రమ్ము ననుఁగన్న కల్యాణరామ!" యంచు
గనుల నానందబాష్పముల్ గ్రమ్ముకొనఁగఁ
గరములన్ జాఁచు మునికి స్వాగత మొసంగె
జనకమఖధూమసురభితశ్వసన మపుడు. (27)
ఉ.
అచ్చొటు వారు దాఁటిన రవంతన చెంతకుఁ బచ్చపచ్చఁగా
వచ్చెను యజ్ఞవాటి, వినవచ్చె మనోహరవేదనాదముల్,
"వచ్చెఁ దపశ్శరీరుఁ డిదె వచ్చెను గాధికుమారుఁ" డంచుఁ దా
రచ్చెరువంది రచ్చటి మహర్షులు హర్షవిధూతశీర్షులై. (28)

సమస్యాపూరణం - 666 (నాగపంచమి వచ్చును)

కవిమిత్రులారా,

ఈరోజు పూరించవలససిన సమస్య ఇది...

నాగపంచమి వచ్చును నవమినాడు.

ఈ సమస్యను పంపిన సుబ్బారావు గారికి ధన్యవాదాలు.

కళ్యాణ రాఘవము - 1

కళ్యాణ రాఘవము - 1

శ్రీమాన్ చిలుకమఱ్ఱి రామానుజాచార్యులు

౧

శా.
"శ్రీలూరించెడి శాంతిభద్రము లిలం జెన్నారుతన్, సత్కృతుల్
సాలంబంబులు గాత, సాధుజనరక్షైకావతారంబు శ్రీ
లోలంబౌ నొకవెల్గు నమ్ముత మహాలోకంబు, నిర్భీకముల్
కేళీచంక్రమణోన్నమచ్ఛిరములం గేరించుతన్ ధర్మువుల్. (1)

మ.
అనయమ్ముం ద్రిజగమ్ము లేర్చెడి పులస్త్యబ్రహ్మవంశాటవీ
జనితాభీలదవాగ్ని నార్పుటకు భాస్వద్గోత్రలీలావతా
రనిరూఢంబగు నీలమేఘ మిదిగో క్రమ్మెన్! నెమళ్ళౌచు న
ర్తనముల్ సేయుఁడు సాధులార! శుభగీతస్ఫీతకంఠంబులన్" (2)

తే.గీ.
అనుచుఁ దనుఁదాన యజ్ఞసమాప్తిముదిత
హృదయుఁడై మౌనదీక్షను వదలిపెట్టి
గాధిసుతుఁడు వసంతనిశీధమందు
సుఖశయిత బాలరాముని శోభఁ జూచి. (3)

సీ.
"పద్మపుత్రిక మృదుస్పర్శ సానందమై

జగమేలు వాత్సల్యసార మిద్ది

యఖిలవిశ్వమ్ముఁ బ్రత్యణువుగా వ్యాపించి

దీపించు నిర్వ్యాజ తేజ మిద్ది

ఋషులు ప్రాణ మొకెత్తు హృదయాబ్జపుటికల

దాఁచుకొన్న సుధానిధాన మిద్ది

సాకేతపుర రాజసౌధాగ్రముల కలం

కారమౌ ధర్మావతార మిద్ది

తే.గీ.
కలసిమెలసియు పేదసాదులను గూడి
యాడుకొను కల్కికన్నుల కోడె యిద్ది
దుర్జనధ్వాంతసంతతుల్ దొంగిలింప
వేచికొనియున్న బాలార్కబింబ మిద్ది. (4)
తే.గీ.
అహహ! యీ సుమసుకుమారుఁ డస్మదీయ
పర్ణశాల పంచలఁ దృణాకీర్ణశయ్య
హాయిగా నిద్దురించెడి చాయఁ జూడ
మాకు నీకూన కెన్ని జన్మల ఋణమ్మొ. (5)

తే.గీ.
ఎప్పు డీ రాముఁ గంటికి ఱెప్పవోలెఁ
గాచుకొనెడి కుమారలక్ష్మణుఁడు తాను
మయిమఱచి కూర్కుఁ జెందె; మాపయి నిదెంత
నమ్మికయొ, యెంత భావబంధమ్మొ! వీరి
కేమి యిడి నాహృదయము సంతృప్తి గాంచు. (6)

తే.గీ.
ఏ నెవఁడ యజ్ఞఫలము పేరెత్త? దాని
వారికై వారె కాచుకొన్నారు, మఱియు
నేను తమవాఁడనని యింత యెఱిఁగి యెఱిఁగి
నన్ను నే నిచ్చుకొనుటయు నవ్వుగొల్పు. (7)

శా.
ఔనౌ జ్ఞప్తికి వచ్చెఁ - గ్రొమ్మెఱపుచే నాలింగితం బైనచో
నీ నీలాంబుద మెట్టిశోభ గనునో! యీ సృష్టి యవ్వెల్గులో
నే నూత్నత్వము జెందునో! కనెదగా కే" నంచు ద్విత్రక్షణ
ధ్యానోదంచితమోదమేదురసముద్యన్మందహాసాస్యుఁడై. (8)

తే.గీ.
"ఈ చిరంజీవి స్వీయధర్మాచరణము
సలుపఁ దలఁచిన దోడయి నిలుచుకొఱకు,
నలపు గొన్నప్డు జింకచూపులను సేద
దేర్చుకొఱ, కార్తరక్షణదీక్ష బూను
వేళ మునుముందె తా నందుఁ బాలుగొనుట
కొఱకు నొక దివ్యశక్తి తాఁ బెరుఁగుచున్న
దల మిథిలరాజు నింట సీతాహ్వయమున. (9)
ఉ.
వెన్నుని భర్తగాఁ బడయ విశ్రుతనిష్ఠఁ దపమ్ముసేయ నే
కన్నియ తన్ను రావణుఁడు కాముకతన్ మును బైకొనంగ, వాల్
గన్నులు నిప్పులై "భువనకంటక! నా యొడలంటు పాపి! నిన్
గ్రన్నన రూపుమాపెదనురా కను మొండొక మేనుదాల్చి యేన్" (10)

తే.గీ.
అనుచు నిలిచినయది నిల్చినట్లె యొడలఁ
దేలు ప్రజ్వలద్యోగాగ్నికీలలఁ గను
మూసి తృటిలో నదృశ్యయైపోయె నట్టి
వేదవతి సీత శ్రీకళాన్వీత నేఁడు. (11)

తే.గీ.
పరిమళముతోడఁ బొల్చు బంగరువుపోల్కి
రాముఁ డా లేమతో నభిరాముఁ డగుత;
గావలయు దుష్టసంహారకార్యసిద్ధి
నాయమయె మార్గదర్శిని యగునుగాత. (12)

సీ.
ఎవని బాహులక్రొవ్వు శివు కొల్వుకూటమ్ము

లల్లాడ రజతాద్రిఁ బెల్లగించె

నెవని యాజ్ఞాశక్తి యింద్రచంద్రాదులౌ

నమరోత్తముల కూడిగములు నేర్పె

నేవాని వాలు తపోవనమ్ముల మౌని

శిరసులరాసులు దొరలఁబోసె

నెవని పాపపుఁజూపు లేడేడు భువనాల

సుందరీబృందంబు బందిగొనియె

తే.గీ.
రావణుఁడు వాఁడు త్రిజగతీరావణుండు
జానకీదేవి నెమ్మేని చక్కఁదనము
కనియొ వినియొ ద్రోహపుటూహ గొనకపోఁడు
కడకు మా రాఘవునిచేతఁ బడకపోఁడు. (13)
తే.గీ.
కలదు జన్నపుఁ బిల్పు మైథిలుని వీటి
కెల్లియె ప్రయాణ మింక జాగేల" ననుచుఁ
గమ్మకమ్మని కల లేవొ కాంచు మౌని
కెల్ల రే యొక్కక్షణమయి తెల్లవాఱె. (14)