28 జులై 2014 సోమవారం

సమస్యా పూరణం – 1487 (కుపతిని గని మెచ్చె సాధ్వి)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య...
కుపతిని గని మెచ్చె సాధ్వి కోర్కులు మించన్.

పద్యరచన - 634

కవిమిత్రులారా,
పై చిత్రాన్ని పరిశీలించి తగిన పద్యము(ల)ను వ్రాయండి.

నిర్వచన భారత గర్భ రామాయణము - 38

రామాయణము-
సీ.      (పాయక మించఁగా స్వపురి వారు కడున్, రు
చి స్ఫూర్తియుక్తుఁడై) శ్రీఁ దలంచె
(న్యాయపథాన మిన్న జననాయకుఁడుం గృ
తిస్తుత్యుఁ డర్థభూ)తికలితారి
(ధీయుతరాజుగా ధృతి యుధిష్ఠిరు సన్మ
తి శ్రేష్ఠు రామునిన్) ధీరగుణునిఁ
(జేయఁగ, దుష్టులన్ సిలుగుఁ జెందిరి దుస్థి
తిక్షోభఁ గూడుచున్), దిట్టయయి శు
గీ.       భస్యశీఘ్రమ్మని నృపుఁడు పలికెఁ బురజ
నులకుఁ దనకోర్కె, వారి యనుజ్ఞఁ బొందె,
నొకటి తానెంచ దైవ మింకొకటి సేయుఁ
గాని యద్దానిఁ గలఁ గాంచఁ గలఁడె నరుఁడు. (౫౩)

భారతము-
ఉ.      పాయక మించఁగా స్వపురి వారు కడున్, రుచి స్ఫూర్తియుక్తుఁడై
న్యాయపథాన మిన్న జననాయకుఁడుం గృతి స్తుత్యుఁ డర్థభూ
ధీయుతరాజుగా ధృతి యుధిష్ఠిరు సన్మతి శ్రేష్ఠు రామునిన్
జేయఁగ, దుష్టులన్ సిలుగుఁ జెందిరి దుస్థితి క్షోభఁ గూడుచున్. (౫౩)

టీక- రుచిస్ఫూర్తియుక్తుఁడై- ఒకే సమాసము; (భా) రుచిన్, స్ఫూర్తియుక్తుఁడై; ఇట్లే కృతిస్తుత్యుఁడు, సన్మతిశ్రేష్ఠుఁడు, దుస్థితిక్షోభ- ఒకే సమాసములు, (భా) వేఱుపదములు. ఇందు సీసోత్పలమాలలలో నాలుగుపాదములయందు ౧౫వ యక్షరములగు ‘చి, తి, తి, తిలు రామాయణార్థమున గురువులు గాను, భారతార్థమున లఘువులుగా నున్నవి. కృతిస్తుత్యుఁడు (రా) కృతులవలన స్తుతింపదగువాఁడు, (భా) కృతియు, స్తుత్యుఁడు; అర్థభూతికలితారి = (రా) ఉనుకలయిన యైశ్వర్యముగల శత్రువులు గలవాఁడు; అర్ధభూధీయుతరాజు = (భా) సగము రాజ్యమునకు బుద్ధిప్రావీణ్యముగల రాజుగాన్; యుధిష్ఠిరు = (రా) యుద్ధమందు స్థిరమగువానిని; రామున్ = (భా) రమ్యమగువానిని.

రావిపాటి లక్ష్మీనారాయణ

27 జులై 2014 ఆదివారం

సమస్యా పూరణం – 1486 (వారకాంతమీఁది)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య...
వారకాంతమీఁది వలపు మేలు.

పద్యరచన - 633

కవిమిత్రులారా,
పై చిత్రాన్ని పరిశీలించి తగిన పద్యము(ల)ను వ్రాయండి.

నిర్వచన భారత గర్భ రామాయణము - 37

రామాయణము-
సీ.      వచ్చిరి దశరథపతియు నా (పాండుస
మాఖ్యుని పుత్రులు) మహిత భరత
శత్రుఘ్నులును; (మెండుసరినిఁ గొనిరి కృష్ణ
మృగనయనను వ్యా)ళమేచకజట
నుర్వీజ రఘురాముఁ డూర్మిళన్ లక్ష్మణుం
డును మాండవి భరతుఁడు శ్రుతకీర్తి
శత్రుఘ్నుఁడు శుభాల్ పస గురుం డనల(సుండ
నఁ; బిలువఁగ ధృతరా)జ్యబలుని కొడు
గీ.       కులనుఁ గోడండ్రఁ గన నొండొరుల సతులు, నృ
పజులు కోసలరా(ష్ట్రుండు స్వపురికిఁ జని
రలరుచు రుచిరగతితో)డ సులువుగ భృగు
రాము గర్వంబు దారిలో రాముఁ డడఁచె. (౫౨)

భారతము-
కం.    పాండుసమాఖ్యుని పుత్రులు
మెండుసరిని గొనిరి కృష్ణ మృగనయనను వ్యా
సుం డనఁ, బిలువఁగ ధృతరా
ష్ట్రుండు స్వపురికిఁ జని రలరుచు రుచిరగతితో. (౫౨)

టీక- పాండుసమాఖ్యుని = (రా) తెల్లనికీర్తిగలవానిని, (భా) పాండురాజుయొక్క; కృష్ణమృగనయనను = (రా) కృష్ణమృగమువంటి కన్నులుగలదానిని, (భా) కృష్ణన్ = ద్రౌపదిని, మృగనయనను = లేడివంటి కన్నులు గలదానిని; శుభాల్ = (రా) శుభవచనములు; అన = (రెంటికి) చెప్పఁగా; వ్యాళమేచకజట = పామువంటి నల్లని జడగలది; భృగురాముఁడు = పరశురాముఁడు. 

రావిపాటి లక్ష్మీనారాయణ

26 జులై 2014 శనివారం

ఆహ్వానం

శ్రీ కృష్ణ దేవరాయలు వారి 504 వ పట్టాభిషేక దినోత్సవానికి స్వాగతం.

జైశ్రీరామ్.
ప్రియ సాహితీ బంధువులారా! శుభమస్తు.
తేదీ 07 - 08 - 2014 న సాహితీ సమరాంగణా సార్వభౌముఁడు శ్రీకృష్ణ దేవరాయలవారి 504 వ పట్టాభిషేక దినోత్సవమును
 శ్రీ  గుత్తి(జోళదరాశి) చంద్రశేఖర రెడ్డిగారి స్వగృహమున
07 - 08 - 2013వ తేదీన సాయంత్రం 4 గంటలకు
జరిపించ తలపెట్టినారు.
కార్యక్రమము జరుగు చిఱునామా:-
శ్రీ గుత్తి (జోలదరాశి)చంద్రశేఖర రెడ్డి,
15, మొదటి దశ. (1St Phase)
జయప్రకాశ నారాయణ్ నగర్,
వయా మియాపూర్,
హైదరాబాదు,
500 049.
దూర వాణి. 9177945559.
సాహితీ ప్రియులందరికీ ఇదే మా ఆహ్వానం.
అనేకమంది పెద్దలు వక్తలుగా పలురాష్ట్రాలనుండి వచ్చుచున్నారని తెలుపుటకు సంతోషిస్తున్నాము.
బ్లాగ్ మిత్రులందరూ తప్పక విచ్చేసి కార్యక్రమమును జయప్రదము చేయ వలసినదిగా కోరు చున్నాను.
జై హింద్.

సమస్యా పూరణం – 1485 (బొమ్మా! నీకింత సిగ్గు)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య...
బొమ్మా! నీకింత సిగ్గు పోలదు సుమ్మా.
(ఈ సమస్య ప్రసిద్ధమైనదే)

పద్యరచన - 632

కవిమిత్రులారా,
పై చిత్రాన్ని పరిశీలించి తగిన పద్యము(ల)ను వ్రాయండి.

నిర్వచన భారత గర్భ రామాయణము - 36

పుష్పమాలికాబంధము

                             వే                 ము            ము          మా
జ    గా  వె     జా  న      న  దా  న  ఱి   క్రా  ల్మ      వై  చె  ను   ఖ్యా
     మీ          ద్బి           యా               దా              ల్ల           గా


                   ధృ              నా                        రి             పూ
తి     హిన్  న  తి   య  ఱ్ఱు     తో  న     తం బొ     దా  వు     నున్
   మన్             న్బ              నా           వీ             ల్వు           మా

రామాయణము-
చం.    జఱజఱ మీఱఁగా (వెస లసద్బిసజానన వేనయానఁ) దా
నఱిముఱిఁ దాఱి క్రాల్ (మనము నల్లన వైచెను మానుగాను) ఖ్యా
తి రసరమన్ రహిన్ (నతిధృతిన్ బతియఱ్ఱున నాన నాన)తో
నరవరవీరతం (బొనరి నల్వునఁ దావుల పూలమాల)నున్. (౫౧)

భారతము-
గీ.       వెస లసద్బిసజానన వేనయాన
మనము నల్లన వైచెను మానుగాను
నతిధృతిన్ బతి యఱ్ఱున నాన నాన
బొనరి నల్వునఁ దావుల పూలమాల. (౫౧)

టీక- (రెంటికి) నయాన = నయముతో; పతియఱ్ఱున = భర్తకంఠసీమను; ఆనన్ = తగులునట్లు; (రా) నతిన్ = మ్రొక్కుతో (భక్తిభావముతో); ధృతిన్ = సంతోషముతో; (భా) అతిధృతిన్ = ఎక్కువ సంతోషముతో; నరవరవీరతన్ = (రా) రామునియొక్క యుత్సాహముచే; వెస = వేగముగా; అఱిముఱి = సంభ్రమముతో; తాఱి = అడగి; మానుగాను = అందముగ; రహి = ప్రీతి; తావుల = వాసనలుగల.

రావిపాటి లక్ష్మీనారాయణ