10, డిసెంబర్ 2016, శనివారం

సమస్య - 2221 (బలవంతపు చావు వచ్చె...)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...

"బలవంతపు చావు వచ్చె భాస్కరున కటన్"
లేదా...
"బలవన్ముృత్యువు ప్రాప్తమయ్యె రవికిన్ బ్రారబ్ధకర్మంబునన్"
ఈ సమస్యను పంపిన పోచిరాజు సుబ్బారావు గారికి ధన్యవాదాలు.

9, డిసెంబర్ 2016, శుక్రవారం

సమస్య - 2220 (బలరాముఁడు సీతఁ జూచి...)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...
"బలరాముఁడు సీతఁ జూచి ఫక్కున నగియెన్"
లేదా...
"బలరాముం డవనీతనూజఁ గని దుర్వారమ్ముగా నవ్వెరా"
(కందంలో ఉన్న సమస్య ప్రసిద్ధమైనదే)

8, డిసెంబర్ 2016, గురువారం

సమస్య - 2219 (సాహిత్యాధ్వమున దుమ్ము....)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...

"సాహిత్యాధ్వము దుమ్ము రేగినది దుష్కాలమ్ము ప్రారంభమై"
లేదా...
"సాహిత్యాధ్వమున దుమ్ము సమధిక మయ్యెన్"
(ఆకాశవాణి వారి సమస్య)

7, డిసెంబర్ 2016, బుధవారం

సమస్య - 2218 (తప్పు సేయువాఁడె...)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...

"తప్పు సేయువాఁడె ధర్మవిదుఁడు"
లేదా...
"తప్పులు సేయు మానవుఁడె ధర్మవిదుం డన నొప్పు నెల్లెడన్"

6, డిసెంబర్ 2016, మంగళవారం

సమస్య - 2217 (రాక్షసుల సహస్రదృక్కు...)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...

"రాక్షసుల సహస్రదృక్కు రక్షించు సదా"
లేదా...
"రాక్షసు లెల్లరన్ సతము రక్షణ సేయు సహస్రనేత్రుఁడే"

5, డిసెంబర్ 2016, సోమవారం

వరంగల్ అష్టావధానము


ది. 4-12-2016 (ఆదివారం) వరంగల్లులోని రైజింగ్ సన్ హైస్కూలులో కుమారి 'పుల్లాభట్ల నాగశాంతి స్వరూప' గారు అష్టావధానం చేశారు. ఈ కార్యక్రమానికి లయన్ శ్రీ తమ్మెర లక్ష్మీనరసింహ రావు గారు అధ్యక్షత వహించగా, ప్రముఖ అష్టావధాని డా॥ శ్రీ ఇందారపు కిషన్ రావు గారు సమన్వయకర్తగా వ్యవహరించారు. అతిథులుగా శ్రీ ఆరుట్ల భాష్యాచార్య గారు, డా॥ శ్రీ టి. శ్రీరంగస్వామి గారు పాల్గొన్నారు.

అష్టావధానంలోని అన్ని అంశాలను అవధాని సమర్థంగా నిర్వహించి అందరి ప్రశంసలను అందుకున్నారు.

౧) నిషిద్ధాక్షరి - గుండు మధుసూదన్
ఓరుగల్లులో పోతన భాగవతావిష్కరణం...
అవధాని పూరణ - (కుండలీకరణంలో ఉన్నవి పృచ్ఛకులు నిషేధించిన అక్షరాలు. x అని ఉన్నచోట పృచ్ఛకులు నిషేధం విధించకుండా అవధాని చిత్తానికి వదిలివేశారు.).....
(x)శ్రీ(x)క(ర)ళ(య)తో(ప)ని(త)ండి(య)న(య)నీ
పాక(x)ము(x)మే(న)లై(x)స(క)త(త)ంబు భ(స)ళి(ర)యై (x)యె(స)ప్డున్
(రెండు పాదాలకు మాత్రమే నిషేధం విధించబడింది)

శ్రీకళతో నిండిన నీ
పాకము మేలై సతంబు భళియై యెప్డున్
లోకానికి మేలు కలుగ
శ్రీకారమె భాగవతము చిన్మయ కవిరాట్!

౨) సమస్య - జీడికంటి శ్రీనివాస మూర్తి
"అవధాన మ్మొక ప్రజ్ఞయౌ ననఁగ నా కాశ్చర్యమౌ సోదరీ"
అవధాని పూరణ....
వ్యవధానం బిసుమంత లేక యిలలో వర్ధిల్లు సత్క్రీడయై
కవిలోకానికిఁ గాంతు లీను శశియై గంభీర వాగ్బంధమై
యవురా చిత్ర విచిత్ర దీపితములై హ్లాదంబుఁ జేకూర్చు నీ
యవధాన మ్మొక ప్రజ్ఞయౌ ననఁగ నా కాశ్చర్యమౌ సోదరీ!

౩) దత్తపది - కంది శంకరయ్య
"సీత-కైక-సుమిత్ర-తార" పదాలను ప్రయోగిస్తూ భారతార్థంలో స్వేచ్ఛాచ్ఛందంలో పద్యం చెప్పాలి.
అవధాని పూరణ....
రాజ్యమునకై కలవరించి రహిని వెలుఁగ
ధరణి వసుమిత్రమై వెల్గు తపనఁ గూడి
కౌరవులె యిసీ తండ్రినిఁ గలఁతఁ బెట్టి
పశుతను వనితా రత్నముఁ బరిభవించె!

౪) వర్ణన - పాతూరి రఘురామయ్య
భద్రకాళి అమ్మవారి వర్ణన.....
అవధాని పూరణ....
అల్లాడించితివే సురారుల ననిన్ హాయంచు విశ్వేశ్వరీ
యిల్లాలా శివ వామభాగ నిలయా హేరంభ సంతోషిణీ
ముల్లోకాలకు మూలమైన జననీ మోక్షప్రదా ధీప్రదా
యుల్లంబందున భద్రకాళి యమవై యుత్సాహ మందింపవే!

౫) వ్యస్తాక్షరి - బోయినిపల్లి రాధ
ధరణి ననేక శిష్యులను దక్షులఁ జేసెడు ప్రాజ్ఞు లిమ్మహిన్.

౬) ఆశువు - చేపూరి శ్రీరామ్

1. మహాసహస్రావధానులు మీ అవధానాన్ని చూసి మనస్సులలో ఏమనుకొని వుంటారో ఊహించిచెప్పండి.
అవధాని పూరణ....
దిగ్గజములు నెదుట దిట్టలై యుండఁగా
పద్య పాదములవి పరుగుఁ దీయు
నింత వారి నెల్ల నెంతెంతగాఁ జూపు
వారి దృక్కు నాకు వాక్కు నిడెగ!

2. పెద్దనోట్ల రద్దుతో...ప్రజల సహనం...భావి బాగుంటుందని చెప్పండి.
అవధాని పూరణ...
మంచి ముందుఁ గలదు మదినుంచి మసలుఁడీ
పొంచియున్న చెడునుఁ బోవఁ జేయు
నాశ గలుగువాఁడె యానంద మయుఁడురా
సహన భావ మున్న సాధు సాధు!

3. ఈ అవధాన సభా వర్ణన చేయండి.
అవధాని పూరణ...
ఆఱు నైదుఁ గూడి యానంద మందింప
యత్నములను సలిపె నూత్నముగను
నోరుఁగల్లులోన నుయ్యాల లూపెగా
తెల్గు భాషలోన వెల్గులంద!

౭) ఘంటావధానం - యం. వెంకటలక్ష్మి
(పృచ్ఛకురాలు చేసిన శబ్దాలను విని అవధాని చెప్పినవి...)
1. రాగ మీవె భక్తి రాగ మీవె
2. రాలు పూలు పూసె రంజితముగ
3. బమ్మెర పోతన

౮) అప్రస్తుత ప్రశంస - పల్లేరు వీరస్వామి గారు సమర్థవంతంగా నిర్వహించారు.

డా॥ ఇందారపు కిషన్ రావు గారి ఆశీఃపద్యములు:

ప్రతిభా నాన్యతో దృష్టః
వ్యుత్పత్తిశ్చ గరీయసి|
శాంతిస్వరూప వాగ్దేవ్యాః
అభ్యాసశ్చాద్భుతః క్రమః||

సకల కష్టాంశములు తీర్చె సరసరీతి!
చాలు ప్రశ్నలా యవి, సునామీలు గావ?
అన్నిఁటినిఁ బట్టి పూరించె నద్భుతముగ
నబలయా కాదు నిజముగ సబల యనుము!

అవధానానంతరం శ్రీలేఖ సాహితి, వరంగల్ వారు ప్రచురించిన డా॥ పిట్టా సత్యనారాయణ గారి 'బ్రతుకు బాట (పద్య కథాకావ్యము), 'ఆధ్యాత్మిక యోగా - నాడీ నిదానము' అన్న పుస్తకాల ఆవిష్కరణ జరిగింది.

దత్తపది - 104 (సీత - కైక - సుమిత్ర - తార)

సీత - కైక - సుమిత్ర - తార
పై పదాలను ఉపయోగిస్తూ
మహాభారతార్థంలో
నచ్చిన ఛందస్సులో పద్యాన్ని వ్రాయండి.

(నిన్నటి వరంగల్ అష్టావధానంలో నే నిచ్చిన దత్తపది)

4, డిసెంబర్ 2016, ఆదివారం

ఆహ్వానము!


సమస్య - 2216 (మూడును నాలుగు గలిసిన...)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...

"మూడు నాలుగు గలిపిన ముప్పది కద"
లేదా...
"మూడును నాలుగున్ గలియ ముప్పది యౌఁగద లెక్కఁ జూచినన్"
ఈ సమస్యను పంపిన పోచిరాజు సుబ్బారావు గారికి ధన్యవాదాలు.

3, డిసెంబర్ 2016, శనివారం

సమస్య - 2215 (వర సురలోక మేగుదురు...)

కవిమిత్రులారా!
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది...

"వరసుర లోక మేగుదురు వారక చేసినఁ బాప కృత్యముల్"
లేదా...
"స్వర్గలోక మేగెదరఁట పాపులెల్ల"
ఈ సమస్యను పంపిన పోచిరాజు కామేశ్వర రావు గారికి ధన్యవాదాలు!