31, జులై 2019, బుధవారం

సమస్య - 3091 (పడమట నుదయించి...)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరింపవలసిన సమస్య ఇది...
"పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్"
(లేదా...)
"పడమట నుద్భవించి రవి ప్రాగ్దిశఁ జేరఁగ సాగె ముందుకున్"
(విట్టుబాబు గారికి ధన్యవాదాలతో...)

58 కామెంట్‌లు:

  1. ప్రాతః కాలపు సరదా పూరణ:

    దడదడ బుట్టి లేటుగను దబ్బున లేవగ క్షౌరకర్మకున్
    విడిచిన నద్దమంతటను విందుగ కూర్పుచు తూర్పుదిక్కునన్
    తడబడి గీకి గడ్డమును తన్మయ మొందుచు చూచుచుండగా
    పడమట నుద్భవించి రవి ప్రాగ్దిశఁ జేరఁగ సాగె ముందుకున్

    రిప్లయితొలగించు
  2. పుడమే దిశ తిరుగు ననుచు
    నడగగ భయపడుచు చెప్పె నతడీ విధిగా
    తడబడుచును పొరబడుచును
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్.

    రిప్లయితొలగించు
    రిప్లయిలు
    1. విరించి గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
    2. 'పుడమి + ఏ' అన్నపుడు సంధి లేదు. యడాగమం వస్తుంది. అక్కడ "పుడమియె దిశ..." అనండి.

      తొలగించు
  3. గడగడ వణికెడు దేశము
    నడయాడి తుదకు జేరె యాతన బడుచున్
    కడకిక నోర్వక విరహము
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్

    రిప్లయితొలగించు
    రిప్లయిలు
    1. అక్కయ్యా,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.
      రెండవ పాదంలో గణదోషం, యతిదోషం. సవరించండి.

      తొలగించు


  4. గడగడ సాగెను చంద్రుడు
    పడమట, నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్
    విడువక వెనువెంట సుమా
    చెడుగుడు లాట యిది మదియు చింతన చేయన్ !


    జిలేబి

    రిప్లయితొలగించు
  5. వడయారొకండు వదరెను
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్
    పడమటి దేశంబుననిది,
    పడమట బోవంగనెంచి భారతమందున్!!

    రిప్లయితొలగించు
  6. అడుగిడితిఁనమెరికాలో
    కడు వేసటజెంది కొమరు కాపురముఁగనన్
    గడచెనురేయి మరుదినము
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్

    రిప్లయితొలగించు
  7. పడమట దేశమందుతన బాలకు గాంచగఁ నేగివేకువన్
    తడబడి నిద్ర లేవగనె తక్కుతు తారుతు జేరె బాల్కనీ
    విడివడె బద్ధకమ్మతడు వింతగ జూడఁగఁనాకసమ్ముపై
    పడమట నుద్భవించి రవి ప్రాగ్దిశఁ జేరఁగ సాగె ముందుకున్.

    రిప్లయితొలగించు
  8. బుడు గొక్కడు చదువుటకై
    బడి జేరగ దిశలపేర్లు పంతులు నేర్పెన్
    తడబడి వాడనె చూడుడు
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్.

    రిప్లయితొలగించు
    రిప్లయిలు
    1. సత్యనారాయణ మూర్తి గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  9. కుడియెడమగు మంత్రమునే
    గడగడఁ మాంత్రికుడు చదువ గడబిడ జరిగెన్
    నడచిరి మనుజులు వెనుకకు
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్

    రిప్లయితొలగించు
  10. వడివడి తిరుగును శుక్రుడు
    పుడమికి పెడదెశనుదాను బోల్చుచు జూడన్
    నడుగుడి జూడగ దోచెను
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేగెన్

    (నవగ్రహాలలో ఒక్క శుక్రుని భ్రమణం మటుకు ఇతర గ్రహాలకు భిన్నంగా తూర్పు నుండి పడమటకు వుంటుంది)

    రిప్లయితొలగించు


  11. వడివడి పైకి సాగుచు ప్రభాకరు డేతను క్రుంగె నీదెసన్
    పడమట నుద్భవించి రవి ప్రాగ్దిశఁ జేరఁగ సాగె ముందుకున్
    వడివడి యా దెసన్! సరసి! వాస్తవ మేది? దెసల్ జనాళికై
    గడబిడ లేక యుండుటకు గట్టిగ కూర్చిన దిక్కులే గదా
    పడమట యన్న నేమి ? మరి ప్రాగ్దిశ యన్నయదేమి?భ్రాంతి యే! :)


    జిలేబి
    జిలేబి

    రిప్లయితొలగించు


  12. అడడా! జిలేబి మగడా!
    గుడుంబ త్రాగితివకో? మగోడా! యెట్టె
    ట్ట!డబడబయే యెచటరా
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్?

    జిలేబి

    రిప్లయితొలగించు
  13. పడమటి దేశపు సూ‌ర్యుడు
    మడమను త్రిప్పుటనెఱఁగని మార్టిన్ లూథర్
    కడతేర;విబుధులిట్లనె
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్

    రిప్లయితొలగించు
    రిప్లయిలు
    1. కృష్ణ గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.
      'విబుధు లని రిటు' అనండి.

      తొలగించు
  14. పడమటి దేశము నందున
    యొడలొప్పని కారణమున నుద్యో గంబున్
    విడిచి తిరుగు పయనమవగ
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్

    తరణి=ఓడ. ; ఉదయించు= ఆరంభించు

    రిప్లయితొలగించు
  15. సవరించిన పూరణ
    --------------
    గడగడ వణికెడు దేశము
    నడయాడి తుదకు జేరె నవలో కమటన్
    కడకిక నోర్వక విరహము
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్

    రిప్లయితొలగించు
  16. ఆటవిడుపు సరదా పూరణ:
    (జిలేబి గారికి అంకితం)

    High School Exhibition:

    పడమట నుండి తూర్పునకు వాసిగ దొర్లగ భూమి గోళమే
    పడమట నస్తమించి రవి భళ్ళున లేచును తూర్పు దిక్కునన్;...
    రెడి! యని చెప్పి బాలుడట త్రిప్పగ గ్లోబును వక్ర రీతినిన్
    పడమట నుద్భవించి రవి ప్రాగ్దిశఁ జేరఁగ సాగె ముందుకున్

    రిప్లయితొలగించు
  17. పెడసర మునకవి ,కవితన |
    బిడియము లేకను వదరెను, బెదరగ ప్రాజ్ఞుల్ |
    తడకల, తప్పుడు వ్యాఖ్యల |
    "పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్"

    రిప్లయితొలగించు
  18. మరొక ప్రయత్నం

    అడుగిడి జాబిలి గెలిచిరి
    విడువరు దననైనయనుచు బిత్తరపడుచున్
    తడబడి దిశలను మరచుచు
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేగెన్

    రిప్లయితొలగించు
  19. శ్రీ గురుభ్యోన్నమః🙏 శుభోదయం🙏


    అడుగున బడ మన విభవము
    తడబడ మన నాగరికత, తట్టి నిలుపగన్
    వడివడి నడుగుల మోడీ
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేగెన్.

    రిప్లయితొలగించు
  20. మైలవరపు వారి పూరణలు

    సడి జేయని విటులకు., స...
    వ్వడి వలదను వేశ్యలకును బాసట యయి తా
    వడి దోషాకరుడుడుగగ
    పడమట.., నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశకేగెన్.!!

    మైలవరపు మురళీకృష్ణ వెంకటగిరి


    *******

    కడప ను వీడి., వారమెరికా జనిరా నవదంపతుల్., ముదం..
    బిడ గని పుత్రునొక్కని., రవీ.! యని బిల్చిరి., ,వాడు మెచ్చుచున్
    వడి మన ధర్మపద్ధతిని భారతభూమికి జేరనెంచగా
    పడమట నుద్భవించి రవి ప్రాగ్దిశఁ జేరఁగ సాగె ముందుకున్.!!

    మైలవరపు మురళీకృష్ణ వెంకటగిరి

    రిప్లయితొలగించు
  21. ఈ కామెంట్‌ను రచయిత తీసివేశారు.

    రిప్లయితొలగించు
  22. విడిచి భరతావని యొకఁడు
    వెడలెను సింహపురమునకు, వేయేల, భళీ
    తడబడని వాని కథ యిది
    "పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్"

    రిప్లయితొలగించు
  23. పొడమిన సూర్యుడు మునిగెను
    పడమర.....నుదయించితరణి ప్రాగ్దిశ కేగెన్
    జడముల చైతన్య పరచి
    పడమిని కాంతులను నింపి ముదమును గూర్పన్

    రిప్లయితొలగించు
  24. గడబిడ జేయక పాఠము
    వడివడిగా జెప్పుమనగ పండిత సుతునిన్
    తడబాటుగ నిటుల బలికె
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్

    రిప్లయితొలగించు
  25. *ముంబై లో పుట్టి పెరిగిన రవికి అక్కడ జరుగుబాటు లేక వైజాగుకు వలస వెళ్ళినాడని యూహించిన పద్యము*


    వెడలక తప్పదయ్యె నిక వేతన మందని కొల్వుతో యిటన్
    గడుచుట కష్టమయ్యె నని గాదిలి పిల్లల తోడ బాధతో
    పిడికెడు కూటికై వలస వెళ్ళెడు వానిని గాంచి పల్కిరే
    పడమట నుద్భవించి రవి ప్రాగ్దిశఁ జేరఁగ సాగె ముందుకున్

    గాదిలి= భార్య

    రిప్లయితొలగించు
  26. కందం
    పొడముచు శంకర 'రవి' కా
    లడిఁ గంచికిఁ జేరె మతము రక్షించుటకై
    వడిగన్, దక్షిణ ప్రాంతపు
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్

    చంపకమాల
    పొడముచు శంకరార్యులిల పూషుడు నౌచు మతమ్ము నిల్ప కా
    లడి పురమందునన్ మెరసి రంజిల జేయుచు వాజ్ఞ్మయమ్మునే
    వడి వడి దేశమున్ దిరిగి వచ్చెను కంచికి, దక్షిణమ్ముదౌ
    పడమట నుద్భవించి రవి ప్రాగ్దిశఁ జేరఁగ సాగె ముందుకున్

    రిప్లయితొలగించు
  27. ..............🌻శంకరాభరణం🌻...............
    ..................🤷🏻‍♂సమస్య 🤷‍♀....................
    పడమట నుద్భవించి రవి ప్రాగ్దిశఁ జేరఁగ
    సాగె ముందుకున్

    సందర్భము:
    పడమటి వంగ దేశము= పశ్చిమ బెంగాల్
    రామకృష్ణ = శ్రీ రామకృష్ణ పరమహంస

    పశ్చిమ బెంగాల్ లోని కామార్పుకూర్ లో ఫిబ్రవరి 1836 న జన్మించాడు. 19 వ శతాబ్దపు బెంగాల్ సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనంలో ఆయన ప్రభావం చాలా వుంది.
    ఒక్క తూర్పున కేమి? ఆ మహానుభావుని తాత్విక బోధల కిరణము లన్ని దిక్కులకూ విస్తరించినవి.. ఒక్క ప్రాగ్దిశకే అని యనరాదు.
    అన్ని మతాలలోను, అన్ని రకాల సాధనలలోను చివరకు చేరుకోగలిగేది ఒకే దేవుణ్ణి.. అని ఆయన స్వయంగా వివిధ మతాల సాధనలు చేసి అనుభవ పూర్వకంగా
    నిరూపించాడు.
    ఆవిధంగా వేరే మతాల వా ళ్ళెవరూ నిరూపించటానికి పూనుకోలేదు. నిరూపించనూ లేదు. అదీ విశేషం.
    ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
    పడమటి వంగ దేశ మది
    పావన మాయెను.. రామకృష్ణ సూ
    ర్యు డుదయ మందఁ దాత్త్విక మ
    యూఖము దిక్కుల కెల్లఁ బ్రాకె.. "దే
    వు డొకడె" యన్న సత్య మది
    బుద్ధికిఁ దోచె.. ననంగ రా దిటుల్..
    "పడమట నుద్భవించి రవి
    ప్రాగ్దిశఁ జేరఁగ సాగె ముందుకున్"

    ✒~డా.వెలుదండ సత్యనారాయణ
    పరమార్థ కవి
    31.7.19
    -----------------------------------------------------------

    రిప్లయితొలగించు
  28. పడమట రవియుదయించడు
    కుడియెడమగనిడితిరిచట కుశలత లేమిన్
    గడబిడ జేసెనునీయది
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశకేగెన్

    రిప్లయితొలగించు
  29. వడివడి జన సందోహము
    విడివిడిగా నుత్సహించి వేగమ యెక్కన్
    సుడు లడరు కడలిని నడరి
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్

    [తరణి = ఓడ]


    గడగడ లాడు లోకములు గాఁకవెలుంగు సరోష చిత్తుఁడై
    విడిచిన నిత్య కృత్య మగు విన్ను ప్రయాణము కేళి కేనియుం
    దడఁబడ కుండ నెప్పటి విధమ్మున సప్త రథుండు వెల్గుచుం
    బడమట, నుద్భవించి రవి ప్రాగ్దిశఁ, జేరఁగ సాగె ముందుకున్

    రిప్లయితొలగించు
    రిప్లయిలు
    1. ధన్యవాదములండి. సమస్యాపాదమే పరిష్కార సూచక మైనది.
      కించిద్విరామ సంజ్ఞా ద్వయ పరిష్కృతంబ.

      తొలగించు
  30. వెడలెను జీవితంబున నవే ధనరాసులు వచ్చునంచు నా
    పడమటి దేశమున్ మరచె భాషను; రాశులకన్న మిన్న నా
    పుడమిగదా మహోన్నతమె పుత్రుడు పల్కె హితమ్మునింక నా
    పడమట నుద్భవించి రవి ప్రాగ్దిశఁ జేరఁగ సాగె ముందుకున్

    రిప్లయితొలగించు
  31. పడమట నస్తమించు రవి బంగరు సంజెల వన్నె జూపగన్
    వడివడిగానె యంత్రమును వారలు దెచ్చిరి గాని జూడగా
    తడబడి వెన్క ముందుగ ప్రదర్శితమై లఘు చిత్రమందునన్
    పడమట నుద్భవించి రవి ప్రాగ్దిశఁ జేరఁగ సాగె ముందుకున్

    రిప్లయితొలగించు
  32. పడమరదేశమందుననుభానుసమానుడు రామకృష్ణుడున్
    బుడమిని జన్మనొందిదగుబోడిమితోడను హైందవాళికిన్
    దడబడకుండబోధనలుదానుగజేయునిమిత్తమైదగన్
    బడమట నుద్భవించిరవిప్రాగ్దిశజేరగసాగెముందుకున్

    రిప్లయితొలగించు
  33. వడిఁగల చంద్రయానమును బంపిన భీతిలి చంద్రుడయ్యెడన్
    దడబడి శత్రుశంకఁ గొని దాగెను తూరుపుకొండమాటు ,నా
    తడవునఁ, దావులేమిఁ గని, తా దిశ మార్చియు, పశ్చిమాద్రిపై
    పడమట నుద్భవించి రవి, ప్రాగ్దిశఁ జేరఁగ సాగె ముందుకున్

    రిప్లయితొలగించు
  34. రిప్లయిలు

    1. పిన్నక నాగేశ్వరరావు.

      వెడలగ పరదేశము కన
      పడినవి దిశలన్ని నాకు వ్యతిరేకముగా
      తడబడి పరికించంగన్
      పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశకేగెన్.

      తొలగించు
  35. పిన్నక నాగేశ్వరరావు.

    వెడలగ పరదేశము కన
    పడినవి దిశలన్ని నాకు వ్యతిరేకముగా
    తడబడి పరికించంగన్
    పడమట నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశకేగెన్.

    రిప్లయితొలగించు
  36. వడివడి నేగుచుంటి తెలవారక మున్నె గృహమ్ము జేరగం
    దడయక స్నానమాడి పొరి దవ్వుననున్న తటాకమందునన్
    దడదడ వానజల్లు పడె దాపున నాగితి పోసె మేఘముల్
    పడమట నుద్భవించి, రవి ప్రాగ్దిశఁ జేరఁగ సాగె ముందుకున్.

    రిప్లయితొలగించు


  37. వడిగా శరధిని దాటుచు
    పడమట, నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్
    పడమటి దేశములందు న
    పుడమియు దీనిని గనుచును పులకించనెదన్.

    మరొక పూరణ

    వెడలెను గనుమా సంజను
    పడమట, నుదయించి తరణి ప్రాగ్దిశ కేఁగెన్
    తడయక మరు రోజుదయము
    జడివానైననరు దెంచు జవమును తానున్.

    రిప్లయితొలగించు