25, ఆగస్టు 2016, గురువారం

దత్తపది - 96 (శివ-హర-భవ-రుద్ర)

కవిమిత్రులారా,
 
శివ - హర - భవ - రుద్ర
పై పదాలను ఉపయోగించి
శ్రీకృష్ణుని స్తుతిస్తూ
మీకు నచ్చిన ఛందంలో పద్యాన్ని వ్రాయండి.

71 వ్యాఖ్యలు:

  1. భవహరణ దుఃఖ భంజన
    స్తవనీయ గుణాలవాల దాక్షిణ్యనిధీ
    నవనీత రాశివరప్రద
    నవ వామనరుద్రమిత్ర ననుగను కృష్ణా

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. పిట్టా సత్యనారాయణ గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.
      'నవ వామన!' అని సంబోధించారు. కృష్ణావతార సమయానికి వామనావతారం చాల పాతబడింది కదా!

      తొలగించు

  2. కృష్ణం వందే జగద్గురుమ్ !

    అమవసి శశివదన ! మురా
    రి మహిని భవహరముగ యొనరించిన వనమా
    లి! మరిమరి కొలుతు మయ్యా
    సుమగురు ద్రఢిమను గనంగ శుభముల బడయన్

    జిలేబి

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. బాగుంది, శశివదనలో "శివ " పదాన్నిరికించారు.
      అమవసి శశి అంటే ?

      తొలగించు
    2. అల్లసాని పెద్దన్న గారినుద్దేశ్యించి తెనాలి రామకృష్ణ కవి ఈ పద్యం చెప్పాడంటారు కదా. దాన్నుంచి ప్రేరణేమో !

      ఎమి తిని సెపితివి కపితము
      .............................
      ............................l
      అమవస నిసి యన్న మాట నలసని పెదనా !!

      తొలగించు
    3. జిలేబీ గారూ,
      మీ ప్రయత్నం ప్రశంసనీయం.
      శశివదనలో శివ పదాన్ని సాధించడం బాగుంది కాని 'అమవస శశివదన' అన్న ప్రయోగం సమ్మతం కాదు. అలాగే 'భవహరముగ+ఒనరించిన' అన్నపుడు యడాగమం రాదు. 'భవహరముగ నొనరించిన' అనండి.

      తొలగించు
    4. విన్నకోట నరసింహారావు గారూ,
      స్పందించినందుకు ధన్యవాదాలు.

      తొలగించు

    5. ధన్యవాదాలాండీ

      అమావాస్య నాటి చంద్రుని ముఖం (నల్లని) లా ఉన్నవాడు అన్న అర్థం లో రాసానండీ

      బహుశా ప్రయోగం మొదటి సారేమో (అరవం లో ఇట్లాంటిదేదో చదివానేమో అట్లా వచ్చేసింది బెంగాలి బంకిం (చంద్ర) లా - హాఫ్ మూన్ అని చెప్పొచ్చు క్రూకెడ్ అని కూడా చెప్పొచ్చు :)

      నెనర్లు

      జిలేబి

      తొలగించు
  3. కమల నాభ! వరాహ! శంఖ చక్ర ఖడ్గ
    చాప ప్రహరణ ధర! కృష్ణ! చారు ద్రష్ట!
    దేవకీ సుత! శ్రీ వాసుదేవ! కమల
    నయన! శివ ప్రదాయక! వందనమ్ము నీకు

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. మాజేటి సుమలత గారూ,
      బహుకాల దర్శనం... సంతోషం!
      మీ పూరణ బాగుంది.
      'చక్ర' అన్నచోట గణదోషం. అలాగే శంఖం ప్రహరణం కాదు కదా! 'శంఖ కర! ఖడ్గ...' అందామా?

      తొలగించు
    2. చతుర్‌-ఆయుధములు : సంకేత పదకోశము (రవ్వా శ్రీహరి) 2002

      (శ్రీ మహావిష్ణువు ఆయుధములు) 1. శంఖము, 2. చక్రము, 3. గద, 4. పద్మము.

      పంచ-ఆయుధములు : సంకేత పదకోశము (రవ్వా శ్రీహరి) 2002

      (విష్ణువు ఆయుధములు) 1. శంఖము (పాంచజన్యము), 2. చక్రము (సుదర్శనము), 3. గద (కౌమోదకి), 4. ఖడ్గము (నందకము), 5. చాపము (శార్‌ఙ్గము). [అమరకోశము 1-18-128]

      ధన్యవాదములు గురువు గారు. పైన ఇచ్చినది చూసి వ్రాసినాను.

      కమల నాభ! వరాహ! శంఖ గద ఖడ్గ
      చాప ప్రహరణ ధర! కృష్ణ! చారు ద్రష్ట!
      దేవకీ సుత! శ్రీ వాసుదేవ! కమల
      నయన! శివ ప్రదాయక! నమో నారసింహ!

      తొలగించు
  4. మైలవరపు మురళీకృష్ణ వెంకటగిరి

    భవహర ! శారద పూర్ణ శ...
    శివదన ! వరయోగిబృందచిత్తాభరణా !
    నవనీతచోర ! మధుహర !
    స్తవములు కాళీయరుద్రతాండవ కృష్ణా !!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. అశివహరుండు భక్త'భవ'హారుడనంతుడు నద్వితీయుడున్
      శ'శివ'దనుండు కేశవుడు శాశ్వతుడచ్యుతుడప్రమేయుడున్ ,
      సశర సుశంఖచక్రవరశార్ఙ్గమనో'హర'మూర్తి కృష్ణుడున్
      పశుగణపాలకుండతడు వైరుల పాలిట 'రుద్ర' మూర్తియే!!

      తొలగించు
    2. మైలవరపు మురళీ కృష్ణ గారూ,
      మీ రెండు పూరణలు మనోహరంగా ఉన్నవి. అభినందనలు.

      తొలగించు
  5. శివము! యదుకుల వార్ధి శ*శి!వ* నమాలి
    గోపికా చిత్త *హర*ణ! గోపబాల!
    భక్తసుల*భ!వ*రద!కృష్ణ! వాసుదేవ!
    తండ్రి!నినుఁగాక సరి కో*రు ద్ర* వ్యమేది?

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. గిరిధర! శుభ శశివదన! హరి!యదుకుల
      మకుటమణి!మురహర!ఘన!మధువిశసన!
      భవతరణ!గరుడ గమన! పశుగణ పతి!
      కనిమము పరమగురు!ద్రఢిమ నిడర దొర!

      తొలగించు
    2. మడిపల్లి రాజకుమార్ గారూ,
      మీ రెండు పూరణలు బాగున్నవి. అభినందనలు.
      మొదటి పూరణ రెండవ పాదంలో గణదోషం. 'గోపికాళి చిత్తహరణ..' అనండి, లేదా 'గోపికా చిత్త హరణ! శ్రీ గోపబాల' అనండి.

      తొలగించు
  6. ఆర్యావామనరూపంలో బలినిమూడుగులడుక్కున్నాడు. అది వడుగు.బాల రూపమే. ఈ సారి కృష్ణుడై అడుగాలంటే వెన్నకై గోపికలనడగాలి.ఇష్టంలేక చోర కళ నుపయోగించి నవ వామనుడైనాడీరోజున మనదైవం. మనకింత వెన్న మనమడుగక ముందే యిస్తాడని ఆశిద్దాం.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  7. పూర్ణ శశివదనా కృష్ణ! పుణ్య చరిత!
    కనులనే కారు ద్రవముగా కరుణ నీకు
    అహరహమ్మును నీకునే నంజలింతు
    విభవమందగ జేయుమా వెన్నదొంగ!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. గోలి హనుమచ్ఛాస్త్రి గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  8. ప్రియతమ కవి మిత్రులందరికి శ్రీకృష్ణ జయంతి శుభాకాంక్షలు.

    భవసాగరంబందు బంధాలు బాపంగ
    కరములనందించు గురువు నీవె
    హరహరయంచును నాక్రోశమందగ
    ననురాగమునుజూపు నాత్మ నీవె
    రుద్రావతారాన భద్రంబు గల్పించి
    సౌఖ్యంబులిచ్చెడు సామి వీవె
    శివములనెన్నైన స్థిరముగాబంచెడు
    కరుణామయుండగు హరివి నీవె
    హరివి హరుడవు గురుడవు హర్త కర్త
    గోపకాంతల మనముల కొల్లగొట్టి
    సృష్టి నంతను కదిలించు స్రష్టవీవు
    చిన్ని కన్నయ్య నిన్ను నే చేరి కొలుతు.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. పొన్నెకంటి సూర్యనారాయణ రావు గారూ,
      సీసపద్యంలో మీ పూరణ మనోహరంగా ఉంది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  9. సుగుణ రాశి వరద రాజ సుగమ భావ
    నిగమ సన్నుత మధుహర నిర్వికల్ప
    జ్ఞాన సంభవ కృష్ణ విజ్ఞాన రూప
    ప్రణతు, లందరు నినుగోరు ద్రవిణ మూర్తి!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. శిష్ట్లా శర్మ గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  10. గు రు మూ ర్తి అ చా రి
    ,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,


    రుద్ర నుతా ! హరీ ! కమల లోచన ! కేశవ !


    ………………… శ్రీ మనో హరా !


    భద్ర సహోదరా ! అనఘ ! పా౦డవ మిత్రమ !


    ………………… దీన భక్త క


    ల్ప ద్రుమ ! చక్రపాణి ! భవ పాప విదూర !


    ……………………… కృపా౦బు రాశి ! వ౦


    ద్య ధ్రువ రూప ! వేణు ధర ! యాదవ వ౦శ


    ………………………… శి రో విభూషణా !


    { వ౦ద్య ధ్రువ రూప = పూజనీయ మైన ,

    శాశ్వత మైన స్వరూపము కలవాడా }
    ి

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. గురుమూర్తి ఆచారి గారూ,
      మీ పూరణ ప్రశస్తంగా ఉంది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  11. మురహర భవరాజ్యపహర
    హరాంబుజభవ సురనాధ హలధర శివ భా
    సుర వచనార్చిత భీకర
    మరుద్రవ తృణారణి పరమపదద కృష్ణా

    [తృణ + ఆరణి = తృణారణి : తృణావర్తుడు]

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. పోచిరాజు కామేశ్వర రావు గారూ,
      మీ పూరణ ఉత్తమంగా ఉంది.
      'భవరాజ్యపహర' అన్నచోట సందేహం... భవరాజ్య ప(=అధిపతిని/అధిపత్యాన్ని) హరించువాడని నేను అర్థం చేసుకున్నాను. మీరేమంటారు? భవరాజ్యాహర.. అన్నా సరిపోతుందనుకుంటాను.

      తొలగించు
    2. పూజ్యులు శంకరయ్య గారికి వందనములు.ధన్యవాదములు. “భవరాజి+అపహర” అని నాయభిమతమండి. సాధువేనా తెలుప గోర్తాను.

      తొలగించు
    3. పోచిరాజు కామేశ్వర రావు గారూ, "మరుద్రవ" అంటే ఏమిటండి. తెలియక అడుగుతున్నాను.

      తొలగించు
    4. కామేశ్వర రావు గారూ,
      మీ ప్రయోగం సాధువే. ఆ దిశగా నేను ఆలోచించలేదు. వివరణకు ధన్యవాదాలు.
      ****
      సుమలత గారూ,
      భయంకర వాయువు (సుడిగాలి) యొక్క రవము (శబ్దం) కలిగిన తృణావర్తునకు మోక్షాన్ని ఇచ్చినవాడా! అని భావం.

      తొలగించు
    5. మరుత్ + రవ = మరుద్రవ (జశ్త్వ సంధి) : వాయుధ్వని తో గూడిన తృణావర్తుడన్న యర్థములో వాడితిని. నా పద్యము సమీక్షించి నందులకు ధన్యవాదములు సుమలత గారు.

      తొలగించు
    6. పూజ్యులు శంకరయ్య గారికి వందనములు.ధన్యవాదములు.

      తొలగించు
  12. భవహర శివకర పరమాత్మకృష్ణ !
    వారిజ నేత్రుడ వామన రుద్ర !
    యటుకులు బెల్లము నర్పింతు నీకు
    కాపాడు మమ్ముల గరుణతో సామి !

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. పోచిరాజు సుబ్బారావు గారూ,
      ద్విపదలో మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.
      'రుద్ర' అంటే భయంకరుడే.. కాని ఎవరికి అన్నది పేర్కొనలేదు.

      తొలగించు
  13. మురహర నంద కిశోరా !
    కరుణాకర! భవహర !హరి! కామిత దాతా!
    నిరుపమ శశివదనా! నీ
    దరి జేరితి రుద్ర మిత్ర దయగను కృష్ణా !

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. గండూరి లక్ష్మినారాయణ గారూ,
      మీ పూరణ మనోజ్ఞంగా ఉంది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  14. మిత్రులందఱకు శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి పర్వదిన శుభాకాంక్షలు!

    హరి! రథాంగపాశి! వనమాలి! రవినేత్ర!
    శార్ఙ్గధర! వరాహ! రమేశ! శంఖపాణి!
    పద్మనాభ! వరాంగ! సువర్ణవర్ణ!
    స్వభు! గరుద్రథరథ! చక్రి! పాహి పాహి!!

    (గరుద్రథరథ=[గరుద్రథుఁడు=గరుత్మంతుఁడు] గరుత్మంతుని రథముగా [=వాహనముగా] గలవాఁడా..అనఁగా ఓ విష్ణుమూర్తీ...అని తాత్పర్యము)

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. గుండు మధుసూదన్ గారూ,
      మీ పూరణ ఉత్తమంగా ఉంది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  15. పాపహర కేశవా శౌరి పాహి పాహి
    సేవకుండ శివముగూర్చు చిన్నికృష్ణ
    లేరుద్రుఢిమను నినుమించు వారలెవరు
    భవమునుండు ముక్తినిడుము వాసుదేవ

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. అన్నపరెడ్డి సత్యనారాయణ రెడ్డి గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  16. శివకరుడు| మురళీకృష్ణ| భవితనొసగు|
    హరకుడు ననుకోకు శిరులువరములొసగు|
    సంభవ మగుసంస్కారముసాకు నెపుడు
    రుద్ర తాండవ హరియె|సుభద్రుడిలకు {శివకరుడు=మంగళకర్త;హరకుడు=దొంగ; }

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. ఈశ్వరప్ప గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.
      మురళీకృష్ణ అన్న ఒక్క సంబోధన ఎందుకు? 'అనుకోకు' అన్నది వ్యావహారికం. సిరులు.. శిరులు అయింది.

      తొలగించు
  17. గు రు మూ ర్తి ఆ చా రి
    ,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

    * ప్రి య కా ౦ తా వృ త్త ము *

    న .య .న .య .స . గ | య తి = 11 అ "

    ఉ దా హ ర ణ =

    రయమున నన్నేల యిటకు రావే ప్రియకా౦తా
    ………………........ .………………………

    భవహర ! రుద్రార్చితగుణ ! వ౦శీధర ! శౌరీ !

    సవినయ భక్తి౦ గొలిచెద స్వా౦త౦బున , పాలి౦

    చవయ | దయారాశి ! వనజ నాభా ! వరదా ! మా

    నవ పరిపాలా ! దనుజ వినాశా ! కమలేశా !
    ి

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. గురుమూర్తి ఆచారి గారూ,
      మీ విశేష వృత్త పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  18. శివమగు నీ స్మరణ మెపుడు
    భవ హరణము గాదె! భక్తి బాట నడుప మా
    నవునికి జీవన గీతిగ
    భువిని యలరు ద్రవ్య మనుచు పొగడెద కృష్ణా!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. శ్రీధర రావు గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.
      'మానవునకు' అనండి.

      తొలగించు
  19. శివమెత్తగ భీష్మునిపై
    భవదూరుని జేయు మనుచు బాహులు జాపన్
    భవహర తగదని నరుడన
    ద్రవియించిన రుద్ర వినుత దండము తండ్రీ!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. గుండా వేంకట సుబ్బ సహదేవుడు గారూ,
      'కుప్పించి యెగసిన కుండలమ్ముల కాంతి...' పద్యాన్ని గుర్తు చేస్తున్న మీ పూరణ చాలా బాగుంది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  20. భవపు పాశములను పారద్రోలుము తండ్రి
    శివము లొసగుమయ్య శ్రీనివాస
    మారపిత ముకుంద మురహర గోపాల
    రుద్రమిత్ర మాదు రుజలు బాపు.

    భక్తితోడ గొలుతు భవబంధములను
    పరిహరమొనర్చి కరుణించు పార్థ సఖుడ
    శివము కలిగించు దీవించు శ్రీనివాస
    రుద్రరూపము బాపుమో భద్రరూప.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. డా. బల్లూరి ఉమాదేవి గారూ,
      మీ రెండు పూరణలు బాగున్నవి. అభినందనలు.

      తొలగించు
  21. అందరికీ శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి శుభాకాంక్షలు.

    నందుని నందను గన నా
    నందము గలుగునుగ మనసు నందున మనకే
    అందని రూపము మనమున
    నందముగా నగుచు నిలచు నందెదననుచున్.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. గోలి హనుమచ్ఛాస్త్రి గారూ,
      మీ శుభాకాంక్షల పద్యం బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  22. భవహర ముకుంద మాధవ
    శివమును కలిగించు విభుడ శ్రీహరి కృష్ణా!
    భువి రుద్రము కానీయక
    భవసాగర మీద మాకు బాసట నిమ్మా!!!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  23. శివము లొసగుచు పరగెడి చిద్విలాస
    పాప హరణము జేసెడి వాసుదేవ
    పీకు భవబంధములూదు వెన్నదొంగ
    రోతగు నఘముల నడచు రుద్రమిత్ర
    కృష్ణ ననుగావు కరుణతో తృప్తిమీర.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. క్రొవ్విడి వెంకట రాజారావు గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.
      మూడవ పాదంలో గణదోషం. 'పీకు'...?

      తొలగించు
    2. శ్రీ శంకరయ్య గురువు గారికినమస్కారములు. ఆలస్యముగా బ్లాగు చూసి కాలాతీతమైనదన్న తొందరలో జరిగిన తప్పు. పీకు = పీడించు
      మూడవ పాదం మరల మార్చినపుడు పద్యం :

      శివము లొసగుచు పరిగెడి చిద్విలాస!
      పాపహరణము జేసెడి వాసుదేవ!
      పీకు భవ బంధముల చోపు వెన్నదొంగ!
      రోతగు నఘముల నడచు రుద్రమిత్ర!
      కృష్ణ! ననుగావు కరుణతో తృప్తిమీర.
      (చోపు = పారద్రోలు)

      తొలగించు
  24. క్షీరవారాశి వసియించు శేషశాయి
    బ్రహ్మనాభ వంశీధర వాసుదేవ
    అంజలిడుదును భక్తితో నహరహమ్ము
    భద్రముగ జూడుమమ్ముల బ్రహ్మవినుత!!!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. శైలజ గారూ,
      మీ విష్ణుస్తుతి బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  25. నారాయణాచ్యుత నారద వినుత మాధవ ముకుంద మురారి ధరను నీదు
    నామములన్ నిరతము స్మరణము జేసిన భవ హరమగును నరుడుఅర్జు
    నునకు కురుక్షేత్రమున గీత నుపదేశమిచ్చిన అంగజు మించి యంద
    ముగలిగి మంగళ మూర్తి దివ్య మనోహర మనసిజ మనోజ రాధ రమణ

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. వద్దూరి రామకృష్ణ గారూ,
      మీ కృష్ణస్తుతి బాగుంది. అభినందనలు.

      తొలగించు
    2. గురుతుపట్ట రాకుండా ఉంది కదా?
      సీసమే నండి. (గురులఘువుల అమరిక మాత్రమే పద్యం ఐపోయిన పక్షంలో)

      తొలగించు
    3. శ్యామల రావు గారూ,
      ధన్యవాదాలు!
      ఎత్తుగీతి లేకపోవడంతో సీసపద్య లక్షణాన్ని అన్వయించి చూడలేదు. నాలుగు పాదాలుండే సరికి ఇదేదో దేశిచ్చందమనుకున్నాను. మరి వ్రాసిన మురళీకృష్ణ గారు 'వచన' మంటున్నారు?

      తొలగించు
  26. శ్రీ కృష్ణ పరమాత్మ అవతరించిన శ్రావణ బహుళ అష్టమి
    శ్రీ కృష్ణుడు భూమిపై పుట్టింది మొదలు అష్ట సంఖ్యకు ఆదరణ
    శ్రీకృష్ణావతారం ఎనిమిదవ అవతారం స్వామి జన్మించినది ఎనిమిదవ నెలలో
    శ్రీకృష్ణుడు పుట్టినది అష్టమి ఎనిమిదవ తిధి కృష్ణసావర్ణ మన్వంతరం ఎనిమిదవదే
    (గురువు గారు నమస్తే శ్రీకృష్ణ జన్మాష్టమి శుభాకాంక్షలు ఇది పద్యం కాదు వచనం )

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  27. వడ్డూరి వారి తర్కం, లౌక్యం చాలా బాగున్నది. అభినందనలు!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు