31, జులై 2016, ఆదివారం

దత్తపది - 94 (అసి-కసి-నుసి-రసి)

కవిమిత్రులారా,
అసి - కసి - నుసి - రసి
పై పదాలను అన్యార్థంలో ఉపయోగించి
పల్లె పడుచు అందాలను వర్ణిస్తూ
మీకు నచ్చిన ఛందంలో పద్యాన్ని వ్రాయండి.

68 వ్యాఖ్యలు:

  1. గురువుగారూ నిన్నటి పూరణ

    స్వార్థ పరులైన దుర్జన వంచకులకు,
    పరుల పీడించు దుష్కామ భండులకును
    సకల సంపదలనొసగు సాతి కన్న
    వ్యర్థ మొనరింపఁ దగును సంపదల బుధులు

    సాతి = దానము

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. ఫణికుమార్ గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు


  2. వికసిత దరహాసిని సొగ
    సుకు కాణాచి రసికతన సుందరి రమణీ!
    సుకుమార మేను సిగ్గుల
    సిగగొప్పుయసిత జిలేబి జిగిబిగి నడకల్ !

    జిలేబి

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. జిలేబీ గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది.
      'సుకుమార మేను' అని సమాసం చేయరాదు. 'సుకుమారమైన తనువును। సిగ..' అనండి. మూడవవపాదం చివరి (ను) అక్షరం, నాల్గవపాదం మొదటి (సి) అక్షరం కలిసి మనకు కావలసిన 'నుసి' వస్తుంది.

      తొలగించు
  3. అసిత కలువ నేత్రంబుల వాసికెక్కి
    మంచి కాటుక సిగలోన మల్లెపూల
    తలను సిగ్గిలి వంచియు తారసిల్లు
    భారతావని భాగ్యంబు పల్లె పడచు

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. ఫణికుమార్ గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది.
      మొదటిపాదంలో ప్రాసయతి తప్పింది. 'అసిత కలువ' అని సమాసం చేయరాదు. 'అసిత కల్హార నేత్రంబు లందగించ' అందామా?

      తొలగించు
    2. అసిత కల్హార నేత్రంబు లందగించ
      మంచి కాటుక సిగలోన మల్లెపూల
      తలను సిగ్గిలి వంచియు తారసిల్లు
      భారతావని భాగ్యంబు పల్లె పడచు

      గురువుగారూ సవరణకి ధన్యవాదములు

      తొలగించు
  4. అసితో త్పలముల కన్నులు
    కసిరెను ప్రియభా షణముల కలహిం పంగా
    నుసిరాలె సౌగం ధికముల
    రసికత్వము విరిసె పుష్ప లావిక ముఖమున్

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. అక్కయ్యా,
      మీ పూరణ బాగున్నది.
      మూడవపాదంలో గణదోషం. 'నుసి' అన్యార్థంలో ప్రయోగించాలి కదా!

      తొలగించు
    2. అసితో త్పలముల కన్నులు
      కసిరెను ప్రియభా షణముల కలహిం పంగా
      విసిరెను సిరిమల్లెల సొగసు
      రసికత్వము విరిసె పుష్ప లావిక ముఖమున్

      తొలగించు
    3. అక్కయ్యా,
      సవరించిన మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  5. అసిత వేణీద్వయమంబుదముల వలె
    ****జఘన గగనముపై చలనమొందె
    వికసిత హసనము విరుల పైరుల రీతి
    ****వదన భువనమందు వఱలుచుండె
    చక్షుద్వయము సిత సరసిజముల వోలె
    ****ముఖ సరోవరమున మురియు చుండె
    చిన్న తెమ్మెరలను సిరివెన్నెలను కూర్చు
    ****కంఠధ్వని కదిలె గానముగను

    శ్రమ పడుటచేత ప్రాణాగ్ని ప్రజ్వలింప
    దేహ కాంతి సతతమును తేజరిల్లు
    పంచ భూతములన్నియు పరవశింప
    ప్రకృతి యంతట తానయ్యె పల్లె పడచు!!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. సత్యనారాయణ గారు, చాలా అందమైన పద్యం, దత్తపది పదాలను ఒద్దికగా పొదిగిన వైనం! మీది ఒక ప్రత్యెక బాణీ అండి!

      తొలగించు
    2. జిగురు వారూ! పల్లెపడుచందచందాలను అందమైన (సీసా)ఛందంలో బిగించారు

      తొలగించు
    3. జిగురు సత్యనారాయణ గారూ,
      మనోహరమైన వర్ణనతో చక్కని పూరణ చెప్పారు. అభినందనలు.

      తొలగించు
    4. గురువు గారికి, రఘురాం గారికి, హనుమచ్ఛాస్త్రి గారికి
      ధన్యవాదములు
      పంచభూతోపమానములతో దత్తపది సాధించటానికి ఎక్కవ సమయమె పట్టింది :-(

      తొలగించు
  6. అసితమై యొప్పు కచభార, మద్భుతముగ
    సితసుమంబుల మాలను సిగకు జుట్టి
    సరసిజంబుల సొబగులు చక్షువులకు
    ప్రాక సిరివోలె గనిపించు పల్లెపడుచు.
    (హ.వేం.స.నా.మూర్తి)

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. హరి వేంకట సత్యనారాయణ మూర్తి గారూ,
      అద్భుతమైన పూరణ. అభినందనలు.

      తొలగించు
  7. మిత్రులందఱకు నమస్సులు!

    అసిత కేశపాశమ్ములే యందగింప
    మొలక సిగ్గుల మోము సమ్మోహపఱుప
    మేను సిరిఁగొని వంపుసొంపింపుఁగూర్ప
    వలపు లరసి చూడఁగ వెల్గెఁ బల్లెపడుచు!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. గుండు మధుసూదన్ గారూ,
      మీ పూరణ మనోజ్ఞంగా ఉంది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  8. నిన్నటి పద్యానోసారి చూడండి అన్నయ్యగారూ.
    అక్రమముగ నార్జించిన యాస్తి నెల్ల
    వ్యర్థ మొనరింపదగును సంపదలు బుధులు
    సద్వినిమయము చేయంగ సార్థకతయు
    కలుగ మెత్తురు జనములు గారవమున

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. ఉమాదేవి గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  9. అసి - కసి - నుసి - రసి


    అసిత వర్ణంపు భాసిత హసిత వదన
    కనుల కాటుక సిగను మొగలిని ముడిచి
    మేను సిగ్గుల కాంతులన్ మెరయుచుండ
    కదలుచున్నది రసికుల కన్ను చెదర.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. హనుమచ్ఛాస్త్రి గారూ,
      మీ పూరణ మనోహరంగా ఉంది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  10. అసిత కలువను ధరించుచు
    కసికసిగా చూడబోకు కలికీ గడ్డిన్
    నుసిగా చేసెద వేల,స
    రసి చెంతకువచ్చి నాసరసనుండగదే

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. ఉమాదేవి గారూ,
      బాగుంది మీ పూరణ.
      కాని కసి, నుసి పదాలను అన్యార్థంలో ప్రయోగించాలి కదా!

      తొలగించు
  11. అసితాజిర విలసితులు వి
    కసితాంభోజ వదన మదగజ సుగమన భా
    ను సితాంశు వీక్షణులు నీ
    ర సిక్త రమణులఁ గనుడు వర కలమ మందున్


    26/12/2015 నాటి పూరణ:(చివరి పదము మారింది.)

    అసి ధారాంశువు లగని వి
    కసితము లాయె కమలములు కనువిందుగ భా
    ను సితామల బింబమును భ్ర
    మసి శశియనగం గలువలు మండలి గనినన్

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. కామేశ్వర రావు గారూ,
      అద్భుతం మీ పూరణ. అభినందనలు.
      అజిరము, కలమము పదాల అర్థం కోసం ఆంధ్రభారతిలో వెదకవలసి వచ్చింది!
      గతంలో ఈ దత్తపదిని (కొద్ది మార్పుతో) ఇచ్చిన విషయం మరచిపోయాను.

      తొలగించు
    2. పూజ్యులు శంకరయ్య గారికి వందనములు. ధన్యవాదములు.

      తొలగించు
  12. పూజ్యులు శంకరయ్య గారికి వందనములు. ప్రచురణల రెండు మూడు సార్లు రావడానికి మరొక కారణము తెలిసినది. ప్రచురించిన తర్వాత వెనుకకు మరలు (back arrow) గుర్తును నొక్కుట వలన తిరిగి ప్రచురింపబడును.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  13. అసియాడు కన్నులు ముసిముసి నవ్వులు
    ---------------పలకరించని పూల పరిమళాలు
    కసిడి కోతగచూపు కమనీయు టందము
    ----------ముంగిట ముగ్గులా మురిపమొసగు|
    నుసిగొల్పుబంధాలు నుత్సాహమే జూడ?
    ------------పసివాడి బాల్యమై పరుగు బెట్టు
    రసికత గన్పించు రమణీయ కమనీయ
    -----------దృశ్యమై పల్లెలా దీప్తిబంచు
    పల్లెపడుచుల మమతలు వల్లె వేయ
    కవుల కైనను సాధ్యమా కలియుగాన?
    కట్టుబొట్టున దేవతల్ తట్టిలేపు
    పట్టు దప్పిన పైటలా వనిత సొగసు|

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. ఈశ్వరప్ప గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.
      'కమనీయు టందము'...? 'కమనీయ రూపము' అందామా?

      తొలగించు
  14. మేను సింగారమును కాంచ గానె మనసు
    పరవసించెను, సరసిజ భవుడు వికసి
    తమతి సృష్టించె నసితాంగి తమకమడర
    గజగమన బాపు బొమ్మయే నిజముగాను

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. అన్నపరెడ్డి వారూ,
      మీ పూరణ బాగుంది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  15. అసితోత్పల నయనమ్ములు
    విసిరెను సిరిచూలి శరము విరహము పెరిగెన్
    సరసిజ నేత్రా తెఱవ వి
    కసితాబ్జానన మరాళ గమనా వినవే

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. విరించి గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  16. అసిత గాత్రీ నీదు యందాలు వర్ణింప
    . కవిని గాకుంటినే కలువభామ
    వికసితాబ్జాననీ విరహమ్ము తో నుంటి
    . వాక్కులను సిరుల్ పంచునాకు
    సరసిజనేత్రవే విరిబాల నీమీద
    . మనసయ్యె నన్నింక మరువ బోకు
    నీవాలు జడలోన నేమల్లెనై పోదు
    . ముద్దాడ చెంపలన్ ముగురులవన

    సొబగు లీనెడు సుకుమారి సోగ కనులు
    కొంటె చూపులు విసురుచున్ కోమలాంగి
    పలుకు లందున మకరంద మొలుకు చుండ
    పిలిచి మురిపింపవేనన్ను విమల నయన

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. విరించి గారూ,
      సీసపద్యంలో మీ పూరణ ప్రశస్తంగా ఉంది. అభినందనలు.
      'ముగురు లవన'?... ముగురు ముగ్గురుకు రూపాంతరం. ఇక్కడ ముంగురులు కానా? అనే అర్థం రాదు.

      తొలగించు
    2. గురువు గారికి ధన్యవాదములు ముఁగురులు అంటే ముంగురులనే అర్థం తెలుగునిఘంటువు లో గమనించానండి

      తొలగించు
    3. అసితోత్పల నయనమ్ములు
      విసిరెను సిరిచూలి శరము విరహము పెరిగెన్
      సరసిజ నేత్రా తెఱవ వి
      కసితాబ్జానన మరాళ గమనా వినవే

      అసిత గాత్రీ నీదు యందాలు వర్ణింప
      . కవిని గాకుంటినే కలువభామ
      వికసితాబ్జాననీ విరహమ్ము తో నుంటి
      . వాక్కులను సిరుల్ పంచునాకు
      సరసిజనేత్రవే విరిబాల నీమీద
      . మనసయ్యె నన్నింక మరువ బోకు
      నీవాలు జడలోన నేమల్లెనై పోదు
      . ముద్దాడ నా చెంప ముగురునయి

      సొబగు లీనెడు సుకుమారి సోగ కనులు
      కొంటె చూపులు విసురుచున్ కోమలాంగి
      పలుకు లందున మకరంద మొలుకు చుండ
      పిలిచి మురిపింపవేనన్ను విమల నయన

      తొలగించు
  17. అసికమున చుక్కతో నా వికసిత జలజ
    నేత్ర నును సిగ్గు లొలికింప నిజముగ నొక
    నాప్సరసి పల్లె జేరె నన్నటుల నామె
    కట్టు, బొట్టు తీరు మది నాకట్టుకొనెయె!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. శ్రీధర రావు గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.
      అసికము, ఆప్సరసి పదాల ప్రయోగం ప్రశంసనీయం.

      తొలగించు
  18. అసితము శరీరఛాయ వి
    కసితమగు వదనమును సిక గలిగినదగు రూ
    పసి పల్లెపడుచునుంగని
    రసి కుండగు యువకుడొకడు రంజలి మెచ్చెన్

    నిన్నటి నా పూరణము మొదటి భాగపు అర్ధం
    '' అవినీతిగా సంపాదించిన ధనం వ్యర్థం చెయ్యాలి
    కాని ఉపయోగించ రాదు ''

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. కృష్ణారావు గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.
      శరీర+ఛాయ=శరీరచ్ఛాయ (తుగాగమ సంధి) అవుతుంది. 'అసితమ్ము మేని ఛాయ వి...' అందామా? రంజలి..టైపాటు వల్ల 'రంజిలి' అయినట్టుంది.

      తొలగించు
  19. నీ యసితాస్ర మంబులును నీ కను పాపల సోయగంబులున్
    నీ యధరారుణాబ్జములు నీదొక సిత్రపు నడ్క గాంచియున్
    నీ యమలత్వ వాక్పటిమ నీ మయి వంపును సిగ్గు నిగ్గులున్
    ఈ యను రాగమున్ వెరసి యెక్కడ గానుము బాలికా మణీ !

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. లక్ష్మినారాయణ గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  20. అసితవర్ణముగలిగినకుసుమయనెడు
    పల్లెపడుచురసికతనవలపుగలిగి
    వికసితవదనమునుసిరులుగలుగ0గ
    దనరెధరణినిశoకరుకరుణవలన

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. సుబ్బారావు గారూ,
      మీ పూరణ బాగుంది.
      చివరి రెండు పాదాల్లో యతి తప్పింది.

      తొలగించు
    2. అసితవర్ణముగలిగినకుసుమయనెడు
      పల్లెపడుచురసికతనవలపుగలిగి
      వికసితవదనమునుసిరులు గలు గంగ
      దనరెధరణినిశoకరుదయను వలన

      తొలగించు
    3. మూడవ పాదం అలాగే ఉంది. 'సిరులు కలుగంగ' అంటే ప్రాసయతి సరిపోతుంది.

      తొలగించు
  21. వసనము దాచని పరువము
    కసిమసగెను.సిగను పూలు,కరకంకణముల్,
    అసిమి కటిని,కాల్కడియపు
    రసితము విననగును గ్రామ రమణుల నడలన్.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. తిమ్మాజీ రావు గారూ,
      ప్రశస్తమైన పూరణ. అభినందనలు.

      తొలగించు
  22. అసిత కేశబంధంబంత యందగింప
    సరసిజంబులె నేత్రాల సాక్షులనగ
    వికసిత వదన కాంతులు వీధులెల్ల
    పరగను సిగ విరులజొన్పె పల్లెపిల్ల.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. పొన్నెకంటి వారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  23. మేనరసిజూడ పైపైనిమెరుగులేమి
    వికసితస్తన భారంబు వేణి పెంపు
    పీన కటియునుసిగపూలుపిరుదులసిరు
    లసిత కనుదోయిపడచుల కమర పల్లె dr.p.s atyanarayana

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. పిట్టా సత్యనారాయణ గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు

  24. గు రు మూ ర్తి ఆ చా రి
    ,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

    మధ్యాక్కర :--

    అసిత కచభర పయోధ రా౦తర స్థ ముఖే౦దుబి౦బ

    మసమాన హాసచ౦ద్రికల న౦ది౦చు | సరస రసికత

    నుసిగొల్పు , మిసలాడు వయసు |
    హొయలొలుక సిడిముడి యిటు

    ల సలుప న్యాయ మౌనే ? సరస జేర
    వేల లతా౦గి !

    { పయోధరా౦తరస్థ = మేఘము మధ్యన గల . సిడిముడి = కోపము . }

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. గురుమూర్తి గారూ,
      అద్భుతమైన పూరణ నందించారు. అభినందనలు.

      తొలగించు
  25. అసితపు సిగలో మల్లెలు
    కసిరెడు నేత్రముల నవ్వు గజగమనమ్మున్
    రసికుల గందోయి మెరయ
    పసగల నునుసిగ్గు నలరు పడుచున్ గనరే!!!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  26. శైలజ గారూ,
    మీ పద్యం బాగున్నది. అభినందనలు.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. శైలజ గారు కళ్ళు మెరసే రసికుల యెదుట పల్లెపడచు సిగ్గుతో నలరుచున్నదనడము భావ్యము కాదేమోనని, చిన్న సవరణ మీ పూరణకు: అప్రస్తుతమని తలచక పరిశీలించండి.
      "గజగమనన్నా / రసి త్రుటి కందోయి మెరయ"

      తొలగించు
  27. అసికమున చుక్కఁ బెట్టి , వి
    కసిత శశివదనము నేలు గౌముది నవ్వై
    రసికతఁ జిందెడు బిగి మే
    ను సిగ్గొలుక! పల్లెపడచు నొక్కులుదీఱున్

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
    ప్రత్యుత్తరాలు
    1. సహదేవుడు గారూ,
      మీ పూరణ బాగున్నది. అభినందనలు.

      తొలగించు
  28. గురువు గారికి ధన్యవాదములు

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  29. మేనరసిచూడ పైపైని మెరుగు లేమి
    వకసితస్తనభారము వేణి పెంపు
    పీనకటియును సిగపూలు పిరుదులసిరు
    లసిత కనుదోయి పల్లెల కమరు పల్లె p.satyanarayana

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  30. లసిత కనుదోయి పడుచులకమరు పల్లె అని సవరించాను

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు