14, మార్చి 2013, గురువారం

సమస్యాపూరణం – 994 (మృగమును సేవించు నెడల)

కవిమిత్రులారా,
ఈరోజు పూరించవలసిన సమస్య ఇది ...
మృగమును సేవించు నెడల మేలగుఁ బ్రజకున్.
ఈ సమస్యను పంపిన కవిమిత్రునకు ధన్యవాదములు.

21 వ్యాఖ్యలు:

  1. సగభాగము సింహముగా
    సగభాగము పూరుషునిగ శౌరి యలరె నా
    భగవంతుని నత్యత్భుత
    మృగమును సేవించు నెడల మేలగు బ్రజకున్

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  2. మృగ రూపంబున హరియే
    జగమందున చాల మార్లు జనియించెనుగా
    వగ దీర్చ నందు మెచ్చిన
    మృగమును సేవించు నెడల మేలగు బ్రజకున్

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  3. పగబట్టిన దైత్యాగ్రణి
    పగిలించగ స్థంభమందు ప్రస్ఫుట మయ్యెన్
    భగవంతుడు,భువి నా నర
    మృగమును సేవించు నెడల మేలగు బ్రజకున్ !

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  4. దిగజాఱిన భూగోళము
    నగణితముగ బైకి దెచ్చె నవనీపతి యా
    జగదీశుని కిటి రూపము
    మృగమును సేవించు నెడల మేలగు ప్రజకున్ !

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  5. భగవంతుని చేష్టలు నిల
    సుగ మంబులు గావు మనకు శోధించంగాన్
    మగ నర సింహపు రూ పగు
    మృగమును సేవించు నెడల మేలగు బ్రజకున్

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  6. భగవంతునిరూపంబుల
    మిగులన్ తనదేహమందు మేలగురీతిన్
    యగణితముగ కలిగిన గో
    మృగమును సేవించు నెడల మేలగుఁ బ్రజకున్.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  7. శ్రీ శంకరయ్య గారికి, శ్రీ పండిత నేమాని గురువర్యులకు ధన్యవాదములు
    మనుజల మధ్య దిరుగు రాక్షసులను మృగములని నా పూరణ

    తల్లి దండ్రులు తమ సుతులకు మంచి బుద్ధులు నేర్పుట లేదు, అందుకే మానవ మృగములు సమాజములో దిరుగుచున్నవి .
    =======*=======
    మృగమును గన్న జనకులును
    మృగములనదగు, హరి జెలిమి మేలని దిరుగన్
    మృగమగు హరియే, జంపగ
    మృగమును, సేవించు నెడల మేలగు బ్రజకున్
    ( హరి జెలిమి = సింహము ,రౌడిల చెలిమి ),(హరియే = విష్ణువు )
    =======*=======
    మృగమును గన్న జనకులు మృగములు మృగ జాతి దిరుగు
    మృగముల తోడ,మనుజుల మేలు మరచి మేయు చుండ
    మృగమును సంహరించగను మేధిని మచ్చిక జేయు
    మృగమును,సేవించు నెడల మేలగు బ్రజకును హరిని.
    =======*=======
    మృగ జాతు లెల్ల మృగమును సేవించు
    నెడల మేలగు బ్రజ కెల్ల , మిగుల
    కీడు మృగ జాతి నీడ, దొలగిపోవు
    హరిని వేడ జనులు పురము నందు

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  8. ధగధగమని మెఱిసిన తఱి
    గగన తలమున నరసింహుఁ గను; జలధరమం
    దగుపించె నాకు, గనుమా
    మృగమును సేవించునెడల మేలగుఁ బ్రజకున్.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  9. జగమేలు జంగమయ్యను
    సగభాగము సతికొసగిన చక్కని వేల్పున్
    తగురీతి గొలిచె కరి యా
    మృగమును సేవించునెడల మేలగుఁ బ్రజకున్.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  10. నగమంథము జలభాగము
    దిగకుండగ వీపు దాల్చె దిద్దిర దిరుగన్
    అగుపించెగ యమృతము భృథ
    మృగమును సేవించు నెడల మేలగుఁ బ్రజకున్

    నగమంథము = మంథర పర్వతము
    భృథము = కూర్మము

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  11. మృగములు కాచు నడవి నే
    పుగ పెరిగిన వృక్ష రాశి మూగిన మేఘం
    బుఁగురియగ నడ్డు నటులన్
    మృగముల సేవించు నెడల మేలగు ప్రజకున్!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  12. అగుపించెడు నదె హిమవ-
    న్నగమున పరమేశ్వరుండు నవ్వుచు! దాల్చెన్
    సగమేన గిరిజ, చేతను
    మృగమును, సేవించు నెడల మేలగు ప్రజకున్!

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  13. మృగ రాజు యనెడి సింగము
    భగవంతుని వాహనమగు భాగ్యము నొందెన్ !
    జగ మేలెడు దైవ కృపగల
    మృగమును సేవించు నెడల మేలగుఁ బ్రజకున్ !

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు





  14. భగవంతునిలీలలనె
    న్నగ దరమే యరసిచూడ నగధరుడు నరుల్
    మృగమను భేదము నెంచడు
    మృగమును సేవించు నెడల మేలగు బ్రజకున్.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  15. నగజాత్మజునిన్ కుజునిన్
    మృగమును సేవించు నెడల మేలగుఁ బ్రజకున్
    తగురీ తిని జప ములనా
    పగిదిని యధిదేవతాధి పతులు మెచ్చన్.
    (మృగము = మృగశిరా నక్షత్రము)

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  16. శ్రీ తోపెల్ల శర్మ గారూ!
    శుభాశీస్సులు. మీ పద్యము బాగుగ నున్నది. 4వ పాదములో ఒక మాత్ర తక్కువగ నున్నది. చూడండి.
    స్వస్తి.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  17. చిన్న సవరణతో,

    పగబట్టిన దైత్యాగ్రణి
    పగిలించిన స్థంభమందు ప్రస్ఫుట మయ్యెన్
    భగవంతుడు , భువి నా నర
    మృగమును సేవించు నెడల మేలగు బ్రజకున్ !

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  18. శ్రీ పండిత నేమాని గురువర్యులకు ధన్యవాదములు.
    సవరణతో నా పూరణ:
    నగజాత్మజునిన్ కుజునిన్
    మృగమును సేవించు నెడల మేలగుఁ బ్రజకున్
    తగురీ తిని జప ములనా
    పగిదిని యధిదేవతాధి పతులను వేడన్.

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  19. నగుమోమున తుండముతో
    సగమౌ దంతము, ఘనమగు శ్రవణమ్ములతో
    వగలను దోచుచు నలరెడి
    మృగమును సేవించు నెడల మేలగుఁ బ్రజకున్


    మృగము : శబ్దరత్నాకరము (బహుజనపల్లి సీతారామాచార్యులు) 1912

    3. అడవి యందు తిరిగెడి యేనుగు;

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు
  20. ఖగమును బోలుచు వెడలన్
    భగవంతుని దయను గ్రోలి భారత నావే
    ధగధగమను జాబిలిలో
    మృగమును సేవించు నెడల మేలగుఁ బ్రజకున్

    ప్రత్యుత్తరంతొలగించు